‘Ongelijkheid zou het thema moeten zijn in Rotterdam’

Gemeenteraadsverkiezingen Rotterdam

Met de PVV en Denk rekent Rotterdam op een botte campagne over de islam. Het kan grote thema’s als armoede wegdrukken.

De Rotterdamse gemeenteraad in vergadering in maart. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

„Het gaat er hard aan toe, vrees ik”, zegt Paul Hofstra, directeur van de Rotterdamse Rekenkamer, die onafhankelijk onderzoek doet naar het openbaar bestuur in de stad. Nu de partijen PVV en Denk vorige week bekendmaakten mee te doen aan de Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen, zal het lokale debat over de islam en integratie nog meer verharden, verwacht hij.

De twee landelijke partijen gaan ook de strijd aan met hun lokale concurrenten, respectievelijk Leefbaar Rotterdam (13 zetels) en het islamitisch geïnspireerde Nida (3 zetels). Met nu al elf fracties in de raad – inclusief het vorige maand afgesplitste D66-raadslid Jos Verveen – wordt het dringen in de lokale politiek.

Gepolariseerd gezelschap

Hofstra: „Het is een vrij gepolariseerd gezelschap, dat zal collegevorming bemoeilijken. Rechts en links gaan moeilijk samen, en als je vanuit het midden gaat formeren heb je veel partijen nodig. Dat betekent veel wethouders en versplintering van thema’s per wethouder. Daar zijn we als Rekenkamer ook niet blij mee. Het liefst hebben we één wethouder per thema, dat is overzichtelijk.”

Meer verdeeldheid, zowel politiek als maatschappelijk, is de verwachting van de campagne in Rotterdam. „Een kippenhok”, noemde columnist Bas Heijne het afgelopen zaterdag in deze krant. Op zondag gaven Denk-leider Tunahan Kuzu en Leefbaar Rotterdam-lijsttrekker Joost Eerdmans in het tv-programma Buitenhof alvast een voorproefje. Kuzu noemde Eerdmans een „pathologische leugenaar”, Eerdmans zag in Kuzu een „aanvoerder van een vijfde colonne”.

Ongelijkheid

Waar de verkiezingscampagne eerder over zou moeten gaan is ongelijkheid, vindt Rekenkamer-directeur Hofstra: „De sociaal-economische positie van grote groepen in Rotterdam, met name op Zuid.” Het Nationale Programma Rotterdam-Zuid is in 2011 opgezet om de achterstand in opleidingsniveau, arbeidsparticipatie en woonkwaliteit in twintig jaar te verminderen. Het vraagt om extra middelen van zowel de gemeente als het Rijk, zegt Hofstra: „En dan blijft het erg stil. Dus dat zou ik willen terugzien in partijprogramma’s en het collegeakkoord.”

Lees ook dit interview met Joost Eerdmans, lijsttrekker Leefbaar Rotterdam: ‘Thierry Baudet en Leefbaar hebben dezelfde missie’

Het volgende college krijgt met diverse grote thema’s te maken, zegt de Rotterdamse hoogleraar sociaal-economische transities Derk Loorbach. Robotisering in de havens, het energiezuinig maken van verouderde woningen, de bouwprojecten Feyenoord City en het nieuwe Depot Boijmans Van Beuningen, de metrolijn naar Hoek van Holland.

Maar ook Loorbach noemt armoede en gezondheid als voornaamste thema’s. „Inwoners op Rotterdam-Zuid leven 5 à 6 jaar korter dan de gemiddelde Nederlander. Dat heeft te maken met de luchtkwaliteit, maar ook alles met de verdeling van inkomsten. Er is ook zoiets als vervoersarmoede: mensen hebben geen auto en het openbaar vervoer is relatief duur. Hun sociaal-economische en financiële mobiliteit is beperkt. Je kunt het ergens koppelen aan integratie en islam, maar dat is een populistisch verhaal. Je kunt het ook hebben over hoe je die mensen betrekt.”

„Integratie en islam zijn wél de thema’s waar het nu in Rotterdam om gaat”, vindt Marco Pastors, directeur van het Nationale Programma Rotterdam-Zuid en de vroegere lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam. Maar uiteindelijk wonen al die PVV- en Denk-stemmers van de vorige landelijke verkiezingen wel door elkaar in dezelfde wijken op Zuid, zegt hij.

Scepsis

Pastors: „Die mensen staan niet tegenover elkaar. Hun gedeelde basis is dat ze geen werk hebben, of hun kinderen geen optimale schoolcarrière. Wat ik bij veel mensen zie is scepsis ten aanzien van de welvaart in de maatschappij die voor een groot deel aan hun neus voorbij gaat. Bij de een uit zich dat in een stem voor de PVV, bij de ander in een stem voor Denk.”

De diepere kloof in Rotterdam en in Nederland is de „fameuze kloof tussen laag- en hoogopgeleiden”, volgens emeritus hoogleraar integratie- en migratiestudies Han Entzinger. „Ik denk dat het stadsbestuur veel meer moeite zal hebben díé kloof te dichten, dan die tussen tussen niet-moslims en moslims.”

    • Elsje Jorritsma
    • Eppo König