Kamer niet ingelicht over extra kosten kernenergie

Tegenvallers

Een ambtelijke werkgroep voorziet voor 400 miljoen euro aan tegenvallers rond Dodewaard en Petten. De overheid krijgt de nota.

De kerncentrale van Borssele. Kernafval afkomstig uit de centrale kan onder meer terecht bij de nucleaire verwerkingsfabriek in het Franse La Hague. Foto Marcel Antonisse/ANP

De kernenergiesector heeft de komende jaren zo’n 400 miljoen euro extra investeringen van de overheid nodig. Dit blijkt uit gegevens die dit voorjaar zijn toegezonden aan informateur Schippers, maar aan de Tweede Kamer zijn onthouden.

De Kamer kreeg in juli van de regering een eindrapport over de kernenergiesector, maar daarin worden nauwelijks bedragen genoemd. In een versie van het rapport uit mei staan wél alle verwachte financiële tegenvallers. Die versie werd niet naar de Kamer gezonden, maar zit bij de stukken uit de kabinetsformatie van Rutte III, die in november zijn vrijgegeven. De Stichting Laka, een documentatiecentrum rond kernenergie dat door vrijwilligers wordt beheerd, vond het rapport.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat waren de gegevens uit het rapport dat Schippers kreeg „indicatief” en zijn ze vanwege het bedrijfsvertrouwelijke karakter niet aan de Tweede Kamer gestuurd. Volgens het ministerie wordt bovendien nog vervolgonderzoek gedaan naar preciezere gegevens. Tegelijkertijd benadrukt het departement dat alle documenten uit de formatie aan de Kamer zijn overgedragen en dus voor het parlement zijn in te zien.

Lees ook: Is het eng bij een kerncentrale?

Dat de Kamer niet direct alle gegevens heeft gekregen, noemt Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) „heel vreemd”. Voor haar is het bekend worden van deze cijfermatige rapportage aanleiding om woensdag bij een debat over kernenergie „een compleet overzicht” te vragen van alle verwachte kosten. „Hier zit bijvoorbeeld nog niet eens het veiliger maken van Borssele bij en die draait al met verlies.” Het past volgens haar in het beeld dat de Kamer in het nucleaire dossier steeds kleine brokjes informatie krijgt, maar geen totaalbeeld van alle kosten.

De opmerkelijkste bevinding uit het rapport is dat er, volgens de werkgroep, 60 tot 100 miljoen overheidsgeld „nodig lijkt” voor een nieuwe onderzoeksreactor in Petten. De huidige Hoge Flux Reactor (HFR) in Petten wordt gebruikt voor de productie van medische isotopen (voor bijvoorbeeld de behandeling van kankerpatiënten) en onderzoek. De HFR is in 2025 aan vervanging toe. Het kabinetsbeleid luidt al jaren dat zijn opvolger, de Pallas-reactor, door private partijen gefinancierd zal worden.

Nog in oktober schreef toenmalig minister Kamp (Economische Zaken, VVD) dit aan de Kamer. In het rapport dat Schippers in mei kreeg, staat echter dat er een „reëel risico” bestaat dat er te weinig investeerders worden gevonden, omdat de bouw van de reactor veel tijd in beslag neemt.

„Pallas heeft de opdracht om private financiers te zoeken”, reageert een woordvoerder van de Stichting Voorbereiding Pallas-reactor. Pallas praat nu met mogelijke financiers en is „positief over de voortgang”.

Dodewaard

De grootste financiële tegenvaller uit het rapport, maximaal 200 miljoen, is voor de ontmanteling van de kerncentrale in het Gelderse Dodewaard. De centrale staat stil sinds 1997 en wordt vanaf 2045 ontmanteld. De bedoeling is dat de eigenaar, het bedrijf Gemeenschappelijke Kernenergiecentrale Nederland (GKN), de ontmanteling betaalt. De kosten, eerder geschat op 180 miljoen euro, zou GKN financieren uit onder meer beleggingen. De staat vond het financieringsplan van GKN echter onvoldoende dichtgetimmerd, en begon dit jaar een rechtszaak – die overigens stilligt vanwege overleg. De uitkomst van de procedure is „onzeker”, leerde de Kamer alleen. De werkgroep schreef Schippers echter ook dat de regering moet rekenen op een „fors tekort”, oplopend tot 200 miljoen. De werkgroep adviseerde zelfs de ontmanteling vervroegd te beginnen, „uit organisatorische en financiële redenen”. „Het financiële plan is berekend op 2045”, reageert een woordvoerder van GKN. „Als het eerder moet, wordt het duurder.”

De derde tegenvaller is de enige die wél met de Kamer is gedeeld: er is minimaal 80 miljoen nodig voor de afvoer van ‘historisch radioactief afval’ in Petten. Dat afval is afkomstig van experimenten met kernenergie die voor 2001 gedaan zijn. Daar zou nog 35 miljoen bij kunnen komen, aldus de werkgroep, bij „een eventueel faillissement van NRG”. NRG is de exploitant van de Hoge Flux Reactor in Petten. De opruiming van het kernafval moet deels betaald worden uit de opbrengsten van medische isotopen.

Lees ook: Ook zonder fossiele brandstof wil Eric Wiebes het leven leuk houden
    • Hester van Santen
    • Erik van der Walle