D66: maak haast met onderzoek naar voltooid leven

Voltooid leven

Ondanks de coalitie met de ChristenUnie zet D66-Kamerlid Pia Dijkstra het indienen van initiatiefwet door.

Foto Merlijn Domernik

D66-Tweede Kamerlid Pia Dijkstra wil dat het kabinet haast maakt met een onderzoek naar de groep mensen met een voltooid leven, zodat zij spoedig haar initiatiefwet daarover kan indienen. Dijkstra hoopt binnen anderhalf jaar resultaat te zien van het onderzoek, zegt ze in een interview met NRC.

Het Tweede Kamerlid maakt daarmee duidelijk dat de regeringssamenwerking van D66 met de ChristenUnie haar niet afbrengt van de gedachte nog deze kabinetsperiode de zeer gevoelige initiatiefwet over voltooid leven in te dienen. Ze zet daarmee het debat over voltooid leven opnieuw op scherp.

Precies een jaar geleden presenteerde Dijkstra een initiatiefwet die het mogelijk moet maken dat ouderen die in principe gezond zijn, maar hun leven voltooid vinden, euthanasie kunnen krijgen. Onder de huidige euthanasiewet (2002) kan in principe alleen euthanasie worden verleend als daar een medische reden voor is. Er moet altijd sprake zijn van „ondraaglijk en uitzichtloos” lijden. Twee artsen moeten onafhankelijk van elkaar beoordelen of aan die criteria wordt voldaan.

Dijkstra zal wachten tot het kabinet een onderzoek heeft laten doen naar de grootte van de groep mensen met een voltooid leven en hun motieven om niet meer verder te willen. Dat onderzoek is afgesproken in het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. „Ik ben blij met het onderzoek, want we weten nog niet precies over wie we het hebben en wat de achtergronden zijn van dit soort verlangens. Maar het mag niet te lang duren. Ik vind dat we binnen anderhalf jaar resultaten moeten hebben.”

Lees ook het interview met D66-Kamerlid Pia Dijkstra: ‘Ik wil geen welles-nietes-discussie over voltooid leven’

De presentatie van Dijkstra’s voorstel leidde vorig jaar tot fel politiek debat tussen D66 en de ChristenUnie, nu partners in het kabinet. „Levensgevaarlijk”, noemde ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers het idee. Het werd een van de moeilijkste discussiepunten tijdens de kabinetsformatie. Uiteindelijk werd besloten tot het onderzoek naar de groep mensen met een voltooid leven. Maandagochtend al reageerde Segers bij Goedemorgen Nederland op het interview met Dijkstra. Hij zei het „onverstandig” te vinden het onderzoek naar voltooid leven snel af te ronden: „We moeten de tijd nemen.”

Pia Dijkstra hecht naar eigen zeggen veel waarde aan een zorgvuldig debat. Het afgelopen jaar kregen Dijkstra en D66 veel kritiek op haar voorstel: uit haar eigen achterban, van artsen en van christelijke partijen. In maart bijvoorbeeld, tijdens de verkiezingscampagne, confronteerde de 57-jarige Martin Kock de partijleider van D66, Alexander Pechtold, in het televisieprogramma Nieuwsuur met de leeftijdsgrens van 75 jaar die in de initiatiefwet is opgenomen. „Ik heb geen zin meer, ik wil nu”, zei Kock tegen een geëmotioneerde Pechtold.

Dijkstra wil „iedereen meenemen” bij het opstellen van haar definitieve initiatiefwet. Ze is bereid tot aanpassingen, bijvoorbeeld wat de leeftijdsgrens betreft.

„Er is veel kritiek op de leeftijdsgrens van 75 jaar en dat snap ik. Ik ben nu op zoek naar een formulering waar misschien geen specifieke leeftijd aan verbonden is, maar die wel duidelijk maakt dat het wat mij betreft om ouderen gaat.”

    • Enzo van Steenbergen