Disney gaat gevecht aan op internet

Miljardenovername

Om Netflix het hoofd te bieden neemt Disney grote delen van 21st Century Fox over. ‘Direct leveren aan de klant’ wordt cruciaal.

Bij een winkel in New York hangt Mickey Mouse als officiële mascotte van de Walt Disney Company aan de gevel. Foto Drew Angerer/AFP

Met de overname van grote delen van mediabedrijf 21st Century Fox zet de Amerikaanse entertainmentreus Walt Disney de aanval in tegen technologiebedrijven die met streamingdiensten de sector op zijn kop hebben gezet.

De acquisitie ter waarde van ruim 52 miljard dollar (44 miljard euro), die donderdag werd aangekondigd, moet Disney in staat stellen om het hoofd te bieden aan de groeiende concurrentie van nieuwe spelers als Netflix, Apple, Amazon en Google. Inzet van de strijd: hegemonie op het gebied van streaming van amusement voor internetgebruikers, een steeds belangrijker segment van de entertainmentindustrie.

Vooral Netflix heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een ongekende concurrent voor traditionele filmstudio’s in Hollywood. Het bedrijf, dat begon als een aanbieder van bestaande films en series via internet, heeft wereldwijd inmiddels ruim 100 miljoen abonnees. Bovendien beschikt het over een miljardenbudget voor de productie van zijn eigen hitseries als House of Cards en The Crown, over het Britse koningshuis.

Als de megatransactie rond 21st Century Fox wordt goedgekeurd door toezichthouders, hoopt Disney een gigant te worden op het gebied van zowel conventionele speelfilms als films en series die direct aan kijkers worden aangeboden. Het legendarische bedrijf uit Burbank, Californië, een boegbeeld van het traditionele Hollywood, heeft plannen om volgend jaar twee Netflix-achtige streamingdiensten te lanceren: één gericht op sport en één rond filmproducties van bedrijfsonderdelen als Pixar, Marvel en Lucasfilms.

De acquisitie van grote delen van 21st Century Fox moet die plannen vleugels geven. Disney verrijkt daarmee zijn eigen omvangrijke aanbod met een grote catalogus aan films en televisieseries uit het imperium van mediamagnaat Rupert Murdoch, waaronder de talrijke televisieseries van Fox, van The Simpsons tot Homeland en Modern Family.

„Dit zal ons in staat stellen om onze strategie van direct leveren aan klanten enorm te versnellen”, zei Robert Iger, de bestuursvoorzitter van Disney, tegen The New York Times. „Dat is onze hoogste prioriteit.”

Naast de twee nieuwe streamingdiensten krijgt Disney bovendien een meerderheid in handen van Hulu, een kleinere, directe concurrent van Netflix. Hulu, dat beschikt over een omvangrijke selectie van oude tv-series, brak dit jaar eveneens door met een eigen productie, The Handmaid’s Tale, die dit najaar werd uitgeroepen tot beste dramaserie bij de Emmy Awards.

Waarnemers zien de transactie van Iger, die zijn vertrek bij Disney heeft uitgesteld om de fusie de komende jaren in goede banen te leiden, dan ook als een meesterzet. „Dit is de goede stap op het goede moment”, schreef Daniel Ives, een analist van GBH Insights, volgens CNBC. Volgens Ives leidt de samenvoeging tot „een veel ontzagwekkender Disney op zowel het gebied van inhoud als streaming voor de komende jaren.”

Toch is er ook twijfel aan de deal. Sceptici waarschuwen dat de acquisitie kan uitpakken als de beruchte fusie tussen Time Warner en internetbedrijf AOL in het jaar 2000, vlak voordat de internetzeepbel uiteenspatte. Volgens Joe Nocera van Bloomberg heeft de nieuwe combinatie vooral programma’s in huis die bekend zijn van kabeltelevisie. Spelers als Netflix hebben volgens een hem een ruime voorsprong dankzij een spannender aanbod. „Disney zal het moeilijk hebben om die achterstand in te lopen.”

Bovendien is het nog de vraag of de overname zonder meer zal worden goedgekeurd door toezichthouders. Door de samenvoeging van Disney en 21st Century Fox, twee directe concurrenten, slinkt het aantal grote Hollywoodstudio’s van zes naar vijf. De combinatie heeft 40 procent van de Amerikaanse filmproductie in handen. Bovendien zou de overname Disney, eigenaar van het sportnetwerk ESPN, een dominante positie opleveren op het gebied van sportuitzendingen.

Die factoren zouden kunnen stuiten op bezwaren van het Amerikaanse ministerie van Justitie. Dat houdt de concentratie in de mediawereld scherp in de gaten – en maakte vorige maand bezwaar bij de rechter tegen een megafusie tussen AT&T en Time Warner, ondanks het feit dat het bij die ‘verticale’ fusie niet gaat om directe concurrenten. Met die voorgenomen transactie, ter waarde van 85 miljard dollar, zou AT&T onder meer de zenders CNN, HBO en TNT en de filmstudio’s van Warner Bros. in handen krijgen.

President Donald Trump keerde zich tijdens de verkiezingscampagne tegen de samenvoeging van AT&T en Time Warner, omdat die volgens hem zou leiden tot „te veel macht in de handen van weinigen.” Volgens het Witte Huis heeft Trump de overname van 21st Century Fox door Disney juist verwelkomd. Woordvoerder Sandra Huckabee Sanders liet donderdag weten dat Trump telefonisch heeft gesproken met Murdoch en „hem heeft gefeliciteerd met de deal”. Hoewel Murdoch aanvankelijk Trump niet steunde bij de voorverkiezingen, is zijn televisienetwerk Fox News een invloedrijke spreekbuis voor de president en de Republikeinen. Trump zou de voorgenomen overname steunen op voorwaarde dat Fox News niet van eigenaar verandert.

Dat is het geval: Fox News blijft na de transactie in handen van Murdoch. Het mediabedrijf van hem en zijn twee zoons gaat zich volgens het plan vooral richten op tijdsgebonden programma’s die kijkers het liefst live zien, zoals nieuws en sport. Tijdsonafhankelijke producties stoot Murdoch af. Voor de omstreden mediamagnaat is dat een onverwachte wending. Tijdens een teleconferentie met beleggers verklaarde Murdoch de stap. „Ik weet dat veel mensen zich afvragen waarom de Murdochs tot zo’n ingrijpend besluit zijn gekomen”,zei hij. „Trekken wij ons terug? Absoluut niet. Wij maken een beslissende draai op een beslissend moment.”

    • Frank Kuin