Darts kan wel zonder hem, maar kan ‘The Power’ zonder darts?

Phil Taylor

De man die darts eigenhandig maakte tot wat het is, moet de sport nu loslaten. Op het WK in Alexandra Palace komt Phil Taylors carrière ten einde – vol verbittering. „De enige vriend die Taylor heeft, is zijn spiegelbeeld.”

Phil Taylor in 1996. Foto John Gichigi/Getty

Toen de legende van Phil Taylor begon, zag het darts er anders uit. 1990, de finale van het wereldkampioenschap van de BDO, toen de enige profbond. Hij als dertigjarige met snor en vol donker haar in een scheiding naar links. Dat gedrongen, gezette lichaam dat je in deze sport het ideaal zou noemen. Eric Bristow, zijn oude mentor, ruim één meter negentig, als een bidsprinkhaan voor het bord. Het publiek bestond uit mensen die klaar leken voor de koffie bij de schoonouders. Mannen in pullovers en overhemden, vrouwen in nette truien.

Nu ziet de dartsarena eruit als een spontane carnavalsviering. Taylor en Bristow speelden om 24.000 Britse pond, inmiddels wint de winnaar van het WK 400.000 pond. Taylor, toen geen geplaatste speler, versloeg de vijfvoudig wereldkampioen: 6-1 in sets. Het werd de eerste van zestien wereldtitels, hij zou de sport bijna 25 jaar domineren. Nu is het klaar, hij is op. De afscheidstournee eindigt in Alexandra Palace in Londen. De man die eigenhandig de sport maakte tot wat hij nu is, moet die nu loslaten.

Phil ‘The Power’ Taylor (57) begon met darten in een tijd dat er bij hem thuis nog geen televisie stond. Wel hing er een dartbord. Op jonge leeftijd dartte hij weleens met zijn vaders pubteam – en won vaak van de veel oudere mannen – maar pas toen hij eind twintig was, werd het serieuzer. Laat naar huidige maatstaven, als je bedenkt dat Michael van Gerwen op zijn zeventiende al een groot tv-toernooi won en op zijn 24ste zijn eerste wereldtitel. Af en toe dronk en speelde hij wat in de pub van Bristow, ‘The Crafty Cockney’, die hem onder zijn hoede nam. Hij zou hem in alle facetten van het spel doen verbleken.

Phil Taylor in 2004. Foto Sean Dempsey/EPA

Tweede gouden tijdperk

Taylor, uit het Engelse Stoke-on-Trent, was verantwoordelijk voor het tweede gouden tijdperk van darts. Rond de tijd van zijn eerste grote successen, begin jaren negentig, was het ernstig gesteld met de populariteit en aandacht. Uit frustratie over de BDO besloten hij en vijftien anderen een eigen bond op te richten. Gestaag groeide de PDC uit tot de enige dartbond die nog telt: de beste darters, de meeste aandacht, het meeste geld.

„Hij heeft het darts groot gemaakt. Alle darters die nu actief zijn profiteren van zijn – ook commerciële – werk. Nu kan iemand die 32ste op de wereldranglijst staat ook gemakkelijk zijn brood verdienen”, zegt Arjan van der Giessen, die Taylor als verslaggever voor dartszender RTL 7 al honderden keren voor zijn microfoon had. Volgens collegadarter Co Stompé bracht Taylor het darts naar een hoger niveau. „Een Raymond van Barneveld is beter gaan darten bij de PDC dan toen hij alles won in de BDO. Hij is eigenlijk niet meer weg te denken uit de sport.”

Hij heeft ontegenzeggelijk veel talent, maar volgens Van der Giessen is het de hoeveel tijd die hij in het darten stopte, wat hem zo lang onaantastbaar maakte. „En hij besefte bovendien al snel: darts kan heel groot worden, ook commercieel. Hij wist dat hij er veel geld mee kon verdienen, dus wilde hij zorgen dat hij de beste werd en ook bleef.” Stompé: „In wedstrijden waarin hij het moeilijk krijgt, kan hij qua niveau ineens in de vijfde versnelling net als je denkt: ik krijg nog een kans. Die man was echt onverstoorbaar op het podium: een focus en concentratievermogen, niet te geloven.”

Stompé weet nog dat hij een grote finale van Taylor won. In 2008, het Duits Open. Hij zat nog niet lang bij de PDC. „Vervolgens was ik absoluut kansloos in de kwartfinale van het WK.” Hij lacht. „Die voelde ik aankomen, hij was twee keer zo gebrand. Dat is Taylor: je kunt hem een keer verslaan, de volgende keer betaal je de rekening.”

Het is niet puur zijn kwaliteit als darter die hem zo ver heeft gebracht, volgens Van der Giessen. „Hij kan als geen ander manipuleren, in het hoofd van tegenstanders gaan zitten. De manier waarop hij praat, waarop hij lacht. Een keer een handje, een smalend applausje als iemand een dubbel uitgooit. De reden dat Van Barneveld acht of negen van de tien wedstrijden van Taylor verliest, is puur het mentale aspect. Staan ze te wachten voor ze het podium op gaan, lacht Taylor een keer: ‘Heb je er zin in? Ja? Nou, ik ook. Succes, hè?’ De manier waarop hij het dan zegt, is voor Van Barneveld genoeg om te weten: oké, het is al klaar.”

Phil Taylor in 2013. Foto Angelika Warmuth/EPA

Voor Taylor de darter heeft iedereen respect, Taylor de mens wordt door vrijwel iedereen in de dartswereld verguisd. Dat is alleen maar erger geworden. „Ik vind dat hij een rol speelt, ook naar de media toe”, zegt Van der Giessen. “Het duurde een paar jaar voor ik dat in de gaten kreeg. Nu raakt het me niet meer. Kwam hij vorig jaar of het jaar ervoor met een verhaal: ‘Ik heb nú iets ontdekt, daarmee ga ik gegarandeerd wereldkampioen worden’. Rent iedereen ernaartoe en vraagt-ie aan mij: ‘Waarom stond je er niet?’ Zeg ik: ‘Phil, ik ken je toch, met je kletsverhalen.’ Hij wil altijd aandacht, altijd in de schijnwerpers staan. Maar dat wordt steeds minder en nu zoekt hij nieuwe manieren om weer aandacht te krijgen.”

Dit jaar onderscheidde Taylor zich vooral door zijn uitspraken en gedragingen. „Als je iedereen altijd terecht hebt gewezen om de sport serieus te nemen, toegewijd te zijn, waarom ga je je dan in je afscheidsjaar als clown gedragen? Hij loopt iedereen af te zeiken”, zegt Stompé.

Er waren akkefietjes met Van Gerwen, maar ook met jonge spelers als Corey Cadby en Daryl Gurney. In Auckland in augustus deed hij net alsof hij zijn billen afveegde met de handdoek van talent Cadby en gooide hij het even later zelfs in het publiek, zonder duidelijke aanleiding. Gurney noemde hij onder meer een disrespectful little shit. Gurney had namelijk geen water voor Taylor ingeschonken. „Ik vind het een smetje op zijn carrière, ja”, zegt Van der Giessen. „Mensen herinneren wat als laatst gebeurde. Ik vind dat hij zichzelf op de verkeerde manier wegzet aan het einde van zijn carrière. Hij is denk ik te lang doorgegaan.”

Drang naar respect

Taylors drang naar respect is wat hem steeds meer is gaan tekenen. Vorig jaar zei hij in The Guardian zich te storen aan hoe jongeren tegenwoordig tegen oudere mensen praten en kinderen tegen hun ouders. Dat sijpelt ook door in hoe hij over het darten denkt. Hij heeft het niet zo op de nieuwe generatie, qua moraal. En hij is er elk moment van het sluitstuk van zijn carrière van overtuigd geweest dat de sport niet zonder hem kon. „Hij is gaan merken dat zijn onaantastbaarheid en de tijd dat iedereen tegen hem opkeek, weg is. Spelers hebben meer lak aan wie hij is, verslaan hem. Dat frustreert hem. Daarom is hij om zich heen aan het slaan”, zegt Van der Giessen.

En hij heeft al geen vrienden in de dartswereld – en weinig daarbuiten. „Ik zou niemand kunnen opnoemen”, aldus Van der Giessen. „Respect voor hem als darter hebben ze allemaal, maar de enige vriend die Taylor heeft is zijn spiegelbeeld.” Stompé: „Hij is er de persoonlijkheid niet naar, geen gezelligheidsdier. Gesprekken gingen over hem, de dingen die híj deed, die híj meemaakte.”

Hij is nog steeds een speler die kaarten verkoopt, die kijkers trekt, maar het darten redt het inmiddels zonder Taylor. Tweevoudig wereldkampioen Van Gerwen zal de erelijst van Taylor nooit meer inhalen – niemand meer – maar is qua spel misschien al beter dan Taylor ooit was. Taylor heeft het darten volgens Van der Giessen inmiddels meer nodig dan andersom. „Eerder in het jaar sprak ik hem na de Premier League en zei ik dat ik er niets van geloofde dat hij nu echt ging stoppen. ‘Ik wed met je om een fles wijn.’ Hij: ‘Zullen we er een doos van maken?’ Ik ben ervan overtuigd dat hij volgend jaar nog zal meedoen, niet meer op de grote toernooien, maar wel op invitatietoernooien. Dan staat hij weer vooraan. Hij kan het niet missen.”

Correctie (16 december 2017): In een eerdere versie van dit stuk stond er dat Phil Taylor 60 jaar oud is. Juist is: hij is 57 jaar oud, hij is gebóren in 1960.

    • Frank Huiskamp