Miljardendeal maakt Disney dominant

Filmindustrie

Als de overname van 21st Century Fox doorgaat, heeft Disney 40 procent van de Amerikaanse filmmarkt in handen.

Update: Disney verhoogde het bod op 21st Century Fox naar 71,3 miljard dollar (61,5 miljard euro)

Entertainmentreus Disney neemt een aantal belangrijke onderdelen van 21st Century Fox over, een miljardendeal met grote gevolgen voor de internationale mediawereld. De deal heeft een waarde van 52,4 miljard dollar (44,5 miljard euro), exclusief de overname van 13,7 miljard dollar aan schulden.

Disney verwerft filmstudio’s, productiehuizen en meer dan vierhonderd internationale tv-zenders. Ook het roemruchte 20th Century Fox, dat sinds de jaren dertig Hollywoodblockbusters en televisie-hitseries produceert, mag zich bij de Disney-familie voegen. Zo komen filmfranchises en series als Avatar, X-Men, Deadpool en The Simpsons onder één dak met de Disney-stripfiguren, de Star Wars-franchise en de superhelden van Marvel, die in 2010 door Disney werden overgenomen. Ook het Britse Sky, Star India en Amerikaanse kabelzenders als FX en National Geographic vallen onder Disney.

Door de deal stijgt Disney’s jaaromzet met zo’n 17 miljard dollar naar 72 miljard dollar. Schaalvergroting stelt het bedrijf in staat een vuist te maken tegen techbedrijven als Netflix, Amazon, Google en Facebook. De bedrijven uit Silicon Valley hebben zich grote delen van de onlinevideomarkt, inclusief advertentie-inkomsten, toegeëigend. Als antwoord wil Disney met eigen onlinevideodiensten komen, één voor ‘familie-entertainment’ en één voor sport. Daarvoor kan het de titels van 21st Century Fox goed gebruiken.

Murdoch

Fox, groot gemaakt en nu ook afgeslankt door de 86-jarige mediamagnaat Rupert Murdoch, gaat zich richten op nieuws- en sportzenders, de meest winstgevende onderdelen van het concern. Murdoch maakt daarmee een duidelijke keuze voor ‘tijdsgebonden’ programma’s die kijkers het liefst live zien. Volgens analisten zal het tv-publiek de komende jaren vooral nog voor die categorie warm lopen, terwijl ‘tijdsonafhankelijke’ producties zoals films en series, steeds meer via onlinevideodiensten zullen worden bekeken. Het Fox-concern houdt een jaaromzet over van zo’n 10 miljard dollar.

De deal heeft ook gevolgen voor het Nederlandse medialandschap. Het meerderheidsaandeel (51 procent) van Fox in de Nederlandse zenders FOX, FOX Sports, National Geographic en 24Kitchen komt in handen van Disney, evenals het belang van Fox (50 procent) in het succesvolle Nederlandse productiehuis Endemol Shine Group (bekend van onder meer GTST en Penoza in Nederland en Big Brother en Masterchef in het buitenland).

Lees ook: Disney sluit miljardendeal met 21st Century Fox

De deal betekent ook dat Disney in de verhitte overnamestrijd Sky erft. Minderheidsaandeelhouder 21st Century Fox probeert het Britse mediaconcern in zijn geheel over te nemen, maar stuit op verzet van de Britse regering. Die vindt dat Murdoch te veel invloed krijgt op de nieuwsvoorziening. De deal heeft meer kans van slagen nu de toezichthouders weten dat Murdochs aandeel in handen komt van Disney.

In tegenstelling tot eerdere geruchten krijgt Rupert Murdochs 45-jarige zoon James niet de dagelijkse leiding van Disney in handen. De huidige bestuursvoorzitter Robert Iger blijft aan om te zorgen dat de overname goed verloopt. In maart kondigde hij nog aan het bedrijf in 2019 te verlaten. Het is de derde keer dat hij zijn vertrek uitstelt.

Alleen de Amerikaanse mededingsautoriteiten kunnen nog roet in het eten gooien. Het kan nog een jaar duren voordat de bedrijven het definitieve groen licht krijgen. Schrikbeeld is die andere grote Amerikaanse mediadeal, tussen AT&T en Time Warner, die bepaalt niet vlot loopt. De Amerikaanse mededingingswaakhond eist dat AT&T een onderdeel afstoot: ofwel Turner Broadcasting, waaronder nieuwszender CNN valt, ofwel satellietaanbieder DirecTV.

Nu al gaan stemmen op dat Disney, met zijn stevige grip op zowel productie als distributie van media, een wel erg dominantie positie verwerft. Zo krijgt Disney door de overname 40 procent van de Amerikaanse filmmarkt in handen. „Disney wordt de Walmart van Hollywood: gigantisch en dominant”, waarschuwt media-analist Barton Crockett tegen persbureau Bloomberg. „Dat gaat een enorme invloed hebben op alle onderdelen van de productieketen.”

    • Reinier Kist
    • Belia Heilbron