Levenslang voor oorlogsmisdaden Ethiopische Nederlander

De rechter acht bewezen dat de 63-jarige man in 1978 in Ethiopië verantwoordelijk was voor de executie van 75 gevangenen.

De tot Nederlander genaturaliseerde verdachte Eshetu A. Illustratie Aloys Oosterwijk/ANP

De Ethiopisch-Nederlandse Eshetu A. is vrijdag veroordeeld tot levenslang voor oorlogsmisdaden. De rechtbank in Den Haag acht bewezen dat de 63-jarige man in 1978 in Ethiopië verantwoordelijk was voor de executie van 75 gevangenen, de marteling van negen mensen en het zonder enig vorm van proces vastzetten van ruim driehonderd politieke tegenstanders, veelal jonger dan twintig.

De rechtbank noemde als belangrijkste bewijs zogenoemde dodenlijsten. Op deze lijsten, ondertekend door ‘luitenant-assistent Eshetu A.’, staan de namen van de 75 geëxecuteerden met daarbij het bevel tot ‘revolutionaire maatregelen’. Bij deze maatregelen ging het om standrechtelijke executies, aldus de rechter.

Onschuldig

Zelf hield A., die vrijdag niet aanwezig was bij het vonnis, gedurende de drie weken durende rechtszaak vol onschuldig te zijn. Zijn advocaat Sander Arts, die het vonnis evenmin bijwoonde, sprak van persoonsverwarring. Wel toonde A. berouw over het feit dat hij deel had uitgemaakt van de Derg, een marxistisch-leninistische raad van 120 militairen, die in 1974 de macht overnam van keizer Haile Selassie. Tienduizenden ‘potentiële revolutionairen’ werden door de Derg vastgezet en vermoord.

Het Nederlandse politieteam voor internationale misdrijven stelde in 2012 een onderzoek in naar A., nadat hij in 2006 al bij verstek ter dood was veroordeeld in Ethiopië. Nederland leverde hem niet uit, maar besloot de in 1998 genaturaliseerde A. zelf te vervolgen. Het bestaande Ethiopische strafdossier werd aangevuld met eigen onderzoek. Zo werden onder meer slachtoffers en getuigen in de VS en Canada gehoord. Ook luisterde het politieteam telefoongesprekken van A. af en won een undercoveragent diens vertrouwen, waarna hij tegen de mol over zijn verleden sprak.

Dino S.

A. is, na Dino S., de tweede Nederlandse verdachte die tot levenslang veroordeeld wordt sinds Nederland in juni de regelgeving rond deze straf aanpaste. Levenslang gestraften moeten nu binnen 27 jaar na hun veroordeling een kans krijgen te pleiten voor re-integratie in de samenleving. Deze nieuwe regelgeving komt na herhaalde kritiek van het mensenrechtenhof in Straatsburg, dat oordeelde dat het Nederlandse recht in strijd was met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dit verdrag stelt dat gevangenen altijd uitzicht moeten hebben op vrijlating.

Ongeveer veertig gevangenen zitten in Nederland een levenslange celstraf uit. De verdachte en het OM hebben twee weken de tijd om beroep aan te tekenen tegen het vonnis van vrijdag.