In de vriendinnenkomedie mag niemand single blijven

2017 bracht de doorbraak voor de vriendinnenkomedies. Maar waarom blijft in zo’n film geen enkele vrouw single?

De vriendinnen uit de film Rough Night. Van links naar rechts: de eerste twee eindigen met elkaar, zij gaat er met de stripper vandoor, zij eindigt flirtend op het huwelijksfeest en zij is de bruid. Foto Columbia Pictures

Allereerst een spoiler alert: dit stuk gaat over het einde van films. Meer specifiek: over het einde van losgeslagen-vriendinnenfilms. 2017 was het jaar van de vriendinnenkomedie. Behalve Rough Night, Girls Trip en Bad Moms 2 kwamen in Nederland Alles voor elkaar en Bella Donna’s in de bioscoop. Het zijn films die tussen grappen over seks, drugs en urinedouches door claimen vrouwenvriendschap te vieren. Nog een spoiler: het slot van dit populaire genre verklappen kan niet, het eindigt namelijk meestal hetzelfde. De hoofdrolspeelsters worden bijna altijd netjes aan de man/vrouw gebracht.

In romkoms lijkt het logisch dat de hoofdfiguur liefde vindt, maar waarom gebeurt dat ook vaak in films waarin vriendschap centraal staat?

„Producenten in Hollywood zijn ervan overtuigd dat een romantische verhaallijn noodzakelijk is om een vrouwelijk publiek te trekken”, zegt de Amerikaanse onderzoeker Michele Schreiber via Skype. Ze is auteur van American Postfeminist Cinema: Women, Romance and Contemporary Culture. „Daarnaast denken ze dat er een slot moet zijn dat kijkers voldoening schenkt.”

Alle vriendinnenkomedies uit 2017 zijn late nakomelingen van Bridesmaids, de onverwachte succesfilm uit 2011 over wilde bruidsmeisjes. Bridesmaids, met onder meer Melissa McCarthy, bewees dat je de zaal kan laten lachen met een groepje vrouwen dat in bacchanalen belandt en zich onelegant gedraagt, inclusief een diarree-aanval in een bruidsjurkenwinkel. De variant op vriendenfilm The Hangover werd omarmd door publiek, critici én feministen: een film vol goede grappen die óók gaat over het gedoe tussen vriendinnen, naast elementen uit traditionele romkoms als een huwelijk en een hoofdrolspeelster die hunkert naar een relatie.

Strippers

Zes jaar later lijken de variaties niet aan te slepen en zijn de vrouwen in dit nieuwe subgenre meer losgeslagen dan ooit: ze vervoeren drugs in hun ‘booty hole’ (Girls Trip), zeulen met een lijk (Rough Night) en geven liever de kerstman een lapdance dan dat ze een kerstboom opzetten (Bad Moms 2). Toch lijkt één grens niet te overschrijden: de hoofdpersoon mag nooit single blijven.

In Girls Trip zien we bijvoorbeeld hoe de succesvolle Ryan Pierce (Regina Hall) mede door de steun van haar vriendinnen haar overspelige echtgenoot aan de kant zet en voor zichzelf kiest. Dat líjkt alleen maar een girlpower-boodschap, want er duikt heel toevallig een studievriend op die op zoek is naar ‘een soulmate’.

De trailer van Girls Trip.

Andere personages mogen af en toe single eindigen, maar vaker zien we ook hen in de slotmomenten vrolijk lachend met potentiële liefdes, zoals in Alles voor Elkaar. Mannelijke strippers lijken zelfs een soort deus ex machina te worden. Als een vriendin overblijft van wie het publiek mogelijk denkt dat ze niet zo snel een partner vindt, komt in het slot of de sequel een stripper op zoek naar liefde opdraven (Rough Night, Bad Moms 2).

Is een ander einde dan niet feelgood? In arthousefilms is het geen probleem. De Franse romantische komedie Un beau soleil intérieur, nu in de bioscoop, eindigt met Juliette Binoche die de zoveelste affaire op de klippen ziet lopen en antwoorden zoekt bij een waarzegger. Als deze praatjesmaker met haar flirt, weet het publiek: ook Binoches eerstvolgende avontuurtje zal op niets uitdraaien.

„Het maakt een enorm verschil of een producent een publieks- of een arthousefilm voor ogen heeft”, zegt Nienke Römer, scenarist van onder meer romkom Hartenstrijd (2016). „Bij een publieksfilm zijn producenten, die soms veel geld hebben geïnvesteerd, enorm bang dat iets negatief overkomt en nemen ze geen risico’s.”

Rough Night
Bad Moms
Van links naar rechts: ‘Good Night’, ‘Bad Moms’, ‘Alles voor Elkaar’

Michele Schreiber voorspelt dat er voorlopig geen grote Amerikaanse bioscoopsuccessen zullen zijn die bewijzen dat grappige vrouwen die single eindigen, publiek trekken. Films en tv-series die zich ver houden van romkomconventies, zoals Girls, krijgen volgens haar weliswaar veel aandacht in de media maar worden relatief weinig bekeken.

Volgens de onderzoekster hoeft er slechts één succesvolle film met afwijkende norm te zijn „en je zult zien dat dan de ene na de andere variatie daarop uitkomt”. Dat denkt ook Nienke Römer.

Niet zaligmakend

Het lijkt dus een kwestie van tijd. De meest succesvolle vriendinnenkomedie van 2017, Girls Trip, durfde af te wijken door een bijna volledige Afro-Amerikaanse cast en crew. Een meer divers publiek liet zien dat ze hunkerden naar vriendinnenfilms waarin ze zichzelf meer kunnen herkennen.

Lees ook de recensie van Girls Trip: Goede grappen afgewisseld met urinedouches

Zouden de kassa’s net zo kunnen rinkelen als producenten het risico nemen een paar vriendinnen vrolijk én zonder partner te laten eindigen? Daar is volgens Schreiber geen onderzoek naar gedaan, maar ze is ervan overtuigd dat single vrouwen snakken naar films die meer lijken op hun eigen realiteit. Die niet bestaat uit huisje-boompje-stripper maar uit „een wereld waarin je ook veel voldoening vindt buiten een romantische relatie”.

Nienke Römer wilde in Hartenstrijd de beste vrienden van haar hoofdpersonen single laten eindigen „om te laten zien dat een relatie niet zaligmakend is”. Tijdens het lezen van het script bedachten de acteurs om deze beste vrienden een onverwacht romantisch moment te laten beleven, legt ze uit. „Dat idee was zo grappig dat we het erin hebben gelaten.”