Recensie

Zoete kleuren als rookgordijn in wereld vol desinformatie

Galerie Marc Bijl bedekt beelden van terreuraanslagen met een kleurrijke waas om propaganda, labels en nepnieuws aan te kaarten.

Werk van Marc Bijl in Upstream Gallery in Amsterdam. V.l.n.r.: Dissolving Structures, Dominion, Fake Manifest. Foto Gert Jan van Rooij

Je moet het weten, maar achter de kleurrijke panelen die kunstenaar Marc Bijl titels als Brussel en After Dark heeft meegegeven, schuilen beelden van belangrijke nieuwsgebeurtenissen. Brussel verwijst naar een terreuraanslag in de Belgische hoofdstad, de kleurenwaas van After Dark toont, of eerder bedekt, de laatste foto van popster Prince, genomen in zijn club After Dark.

Dat moet je weten, want je ziet het niet. Wolken van zuurstokkleuren bedekken het beeld. Wat je ziet op Marc Bijls solo-expositie Zeitgeist, in de Amsterdamse Upstream Gallery, is een ruimte vol vrolijk gekleurde schilderijen, videobeelden en (licht)sculpturen. Dat bonte palet is opvallend, want het werk waarmee de kunstenaar eerder succes had – zoals met zwarte epoxy overgoten, druipende beelden van Jezus, Maria en Lara Croft – was duister.

Marc Bijl, Brussel, 2016 Foto Gert Jan van Rooij

Bijl, die woont en werkt in Berlijn, koos niet voor felle kleuren omdat hij nu eens een vrolijk feestje wil vieren, zijn boodschap is opnieuw donker. Op de laklaag van een aantal sculpturen en schilderijen staan woorden geschreven als ‘Democracy’, ‘Sculpture’ en ‘Zeitgeist’ (tegelijkertijd ook de titels van de werken). Soms zijn de letters ruw in de lak geveegd, soms zijn ze met later verwijderde tape in de grondlaag gezet. De punk die zijn eerdere werk typeerde, is nog duidelijk aanwezig.

De termen op de schilderijen zijn niet verhelderend bedoeld, maar eerder lompe etiketten die het eigenlijke beeld bedekken. De kunstwerken moeten daarmee ons begrip van waarheid bevragen, „in een overvolle stroom propaganda, labels en nepnieuws”. De labels en zoete kleuren dienen als rookgordijn in een wereld vol desinformatie.

Dat levert regelmatig een visueel sterk resultaat op. Bijvoorbeeld in de video Blurry Conflicts (2017), die in hoge resolutie een mistige kleurenwolk laat zien waarachter videobeelden van conflictgebieden schuilgaan. Het resultaat doet denken aan het frisse opstartscherm van sommige smartphones. Aantrekkelijk, en in dit geval ook angstaanjagend.

Neveligheid is het onderwerp van het werk dat Marc Bijl voor zijn expositie Zeitgeist maakte. Met zijn kunst wil hij laten zien dat ook nieuws in hypergelikte beeldkwaliteit diffuus of zelfs misleidend kan zijn en hoe we soms wegkijken voor feiten. Daar slaagt hij redelijk in, maar als je dat heldere statement eenmaal hebt begrepen blijven alleen de felgekleurde panelen over. Die zijn visueel interessant maar beklijven niet.