Column

Wereldkampioen! En Emile Roemer premier

In de prachtige film die Coen Verbraak maakte over de gesneefde premiersambities van Emile Roemer in 2012, zit een fragment dat ik ontelbare malen heb teruggekeken. Roemer heeft zojuist de moeder aller SP-nederlagen geleden: binnen een maand van 39 zetels in de peilingen naar 15 zetels op de uitslagenavond van de Kamerverkiezingen. Ze zitten met de partijtop bij elkaar. Roemer is in shock.

„Heb je al plannen getrokken?”, vraagt Jan Marijnissen.

„Dat wil je niet weten.”

„Dat wil ik zeker niet weten.”

Die paar seconden lieten, vermoed ik, het drama zien waarin Roemer sindsdien leefde. „Ik kreeg de indruk”, vertelde Coen Verbraak me woensdag, „dat Emile ermee op wilde houden.”

Die indruk hadden ook diverse van Roemers partijgenoten. Een SP-Kamerlid vertelde me ooit dat hij die avond, buiten het zicht van Verbraaks camera, een gesprek op de gang afluisterde waarin Marijnissen zijn geslagen opvolger in krachttermen liet weten dat een vertrek ondenkbaar was. Ik vroeg er Roemer en Marijnissen naar, zij spraken het tegen – en daar bleef het bij.

Maar telkens als ik Roemer nadien zag zwoegen in debatten, telkens als zijn opponenten hem confronteerden met feiten die hem waren ontgaan, telkens als er interne kritiek naar buiten kwam, meende ik een man te zien die zijn conclusies allang had getrokken.

Hij bleef zijn best doen. Natuurlijk. Hij gaf alles wat hij had, voor zijn partij en zijn collega’s, aan wie hij trouw had beloofd. Dat zou hij nooit beschamen. Hij werd betiteld als goeierd, als betrouwbare ome – de enige politicus van wie je een tweedehands auto koopt. Dat vond hij al heel wat.

In zijn hart accepteerde Emile Roemer wat zoveel gewone mensen in de politiek hebben te accepteren: hij was er niet handig genoeg voor.

Woensdag kwam het bevrijdende moment: zijn opvolger, de dochter van Jan Marijnissen, was er klaar voor. Je kon haar, kind van een oud-Kamerlid, moeilijk een gewone man noemen. Toch klaagde ze meteen dat Den Haag wel over de gewone man spreekt maar „niet mét de gewone man” – hoewel ze net een gewone man had opgevolgd.

Je hebt mensen die de WK-finale van 1974 (Nederland-West-Duitsland: 1-2) in hun hoofd stilzetten in de eerste minuut: 1-0 door Neeskens – wereldkampioen. Zo’n droom gunde je Roemer ook. De campagne van 2012 beëindigen op 15 augustus: 39 zetels bij EenVandaag. Schitterende overwinning voor de gewone man. Emile premier. Weg met de marktwerking in de zorg, uitkeringen omhoog, etc. Gratis tomatensoep voor iedereen.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.