Vernieler koosjer restaurant leerde in Syrië wapens hanteren ‘om zich te verdedigen’ tegen IS

Justitie vervolgt verdachte voor vernieling en diefstal en rept niet van terreur.

Schade aan het koosjer restaurant HaCarmel aan de Amstelveense weg in Amsterdam-Zuid. Foto ANP

De Palestijnse man die vorige week de ruiten insloeg bij een koosjer restaurant in Amsterdam, is opgegroeid in een vluchtelingenkamp in Syrië. Daar heeft hij zich naar eigen zeggen samen met andere bewoners met vuurwapens verdedigd tegen aanvallen door radicale moslimstrijders van IS en Al Nusra. Dat zegt zijn advocaat, Willem van Vliet, tegen NRC.

De man werd na twee verhoren door justitie naar huis gestuurd met een dagvaarding. Daarin staat dat hem vernieling en diefstal ten laste worden gelegd. Van een terreurdaad wordt in de dagvaarding niet gerept, zegt een woordvoerder van het Openbaar Ministerie (OM) te Amsterdam. Een van de verhoren is afgenomen door een in radicalisering gespecialiseerde afdeling van de politie. De man is door een psychiater onderzocht, zo liet het OM donderdag weten. Ook werden woning en computerapparatuur van de man doorzocht. Volgens advocaat Van Vliet werden daarbij geen zaken of berichten aangetroffen die wijzen op terroristische motieven. Het OM laat weten dat hem een locatieverbod is opgelegd en dat hij contact moet onderhouden met de reclassering. Volgende week donderdag moet de verdachte zich verantwoorden voor de politierechter.

Bij een debat over terrorismebestrijding in de Tweede Kamer, zei minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, VVD) donderdag op vragen van Kamerleden dat de veiligheidsdiensten „heel zorgvuldig” te werk gaan in deze zaak. De PVV vindt het onbegrijpelijk dat de verdachte is heengezonden. Eerder deze week gingen Kamerleden van verschillende partijen demonstratief uit eten in het restaurant.

Camerabeelden

De aanval van de Palestijnse man op restaurant HaCarmel aan de Amstelveenseweg in Amsterdam-Zuid van vorige week donderdagochtend is vastgelegd door een camera vanaf de overkant van de straat en uitgezonden door de lokale omroep AT5. Zo is te zien dat een man met een Palestijnse vlag, onder het toeziend oog van twee politieagenten en in de aanwezigheid van verschillende passanten, de ruit en de deur inslaat van het op dat moment gesloten en lege restaurant. Hij komt naar buiten met de vlag van Israël die in het restaurant hing en wordt dan door de politie tegen de grond gewerkt. Getuigen vertelden aan de lokale zender dat de man bij zijn vernielingen „Allahu akbar” (God is groot) riep.

Volgens zijn advocaat is zijn cliënt – die met geldige verblijfspapieren enkele jaren in Amsterdam woont en werkt en een blanco strafblad heeft – „flink door het lint gegaan”, maar is dat „eens maar nooit weer” geweest. „Hij heeft bij de politie weliswaar verklaard dat hij bereid is geweld te gebruiken, maar dan in Syrië of Palestina. Dat het in Nederland is gebeurd, vindt hij een grote fout”, zegt Van Vliet. Van Vliet zegt dat zijn cliënt van mening is dat hij „als Palestijn in zekere zin al dood is. Daarom heeft hij tegen de politie gezegd dat het hem niet zou uitmaken of hij voor zijn daad de doodstraf kreeg – hij is het Syrische rechtssysteem gewend.”

Lees ook De reacties van wereldleiders op Trumps erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël

De verdachte zou in woede zijn ontstoken door het besluit van de Amerikaanse president Donald Trump om Jeruzalem als hoofdstad van Israël te erkennen. De Israëlische vlag die in het restaurant hing was volgens hem zijn doelwit. Van antisemitisme bij zijn cliënt is volgens de advocaat geen sprake. „Hij is boos op de Israëlische regering, niet op Joden.” Eigenaar Sammy Bar-on van restaurant HaCarmel noemt dat telefonisch flauwekul. „Waarom is hij dan de ruiten niet gaan inslaan bij de buren? Het is toch geen bushalte die hij heeft vernield?” Eigenaar Bar-on heeft van de verdachte niks gehoord, terwijl diens advocaat zegt dat zijn cliënt tegenover de politie heeft verklaard dat hij spijt heeft van zijn daad en bereid is de schade te vergoeden.

Palestijns vluchtelingenkamp

Dat zijn cliënt vuurwapens heeft leren gebruiken in Syrië en er ook op mensen mee heeft geschoten, zoals hij tegenover de politie heeft verklaard, moet volgens zijn advocaat niet worden opgevat als dat hij een Syriëstrijder is. „Hij leefde in een groot Palestijns vluchtelingenkamp in Syrië, Yarmouk, dat tijdens de burgeroorlog verschillende keren is aangevallen door radicale moslimstrijders van IS en Al-Nusra. In het kamp is besloten dat men zich bij een volgende aanval gewapenderhand zou verdedigen. Zodoende heeft ook hij leren omgaan met wapens en op mensen geschoten.”

Restauranteigenaar Bar-on zegt dat hij zich gesteund voelt door de blijken van medeleven die hij heeft ontvangen. „In mijn zaak staan 40 bloemstukken. Ik heb 150 kaartjes gekregen. Normaal gesproken lopen hier jongens met een Noord-Afrikaanse achtergrond langs die hun middelvinger naar ons opsteken. Nu steken voorbijgangers hun duim omhoog.”

    • Bas Blokker