Aantal slachtoffers landmijnen in drie jaar ruim verdubbeld

Anti-landmijnenorganisatie ICBL schrijft die toename toe aan de conflicten in Afghanistan, Birma, Jemen, Libië en Oekraïne.

Yousuf Nabi, een 27-jarige Rohingya uit Birma, verloor beide benen toen hij op een landmijn ging staan. Foto Damir Sagoli/Reuters

Het wereldwijde aantal slachtoffers van landmijnen is de afgelopen jaren meer dan verdubbeld. Vorig jaar maakten de explosieven 8.605 slachtoffers, van wie een kwart om het leven kwam. Drie jaar eerder vielen er nog 3.450 doden en gewonden.

Dat blijkt uit de Landmine Monitor 2017, een donderdag gepubliceerd rapport van de ngo International Campaign to Ban Landmines (ICBL). Het rapport schrijft de stijging toe aan een aantal grote gewapende conflicten dat de afgelopen jaren is opgelaaid.

Alleen in 1999, toen de ICBL statistieken over landmijnen ging bijhouden, waren er meer slachtoffers (9.228). Veruit de meeste landmijndoden en -gewonden (78 procent) in 2016 waren burgers, onder wie meer dan 40 procent kinderen.

Dat landmijnen de laatste jaren zo veel meer slachtoffers hebben gemaakt, is opvallend omdat hun schadelijke invloed vanaf de eeuwwisseling juist sterk was afgenomen. Dat komt mede door een VN-verdrag uit 1997 dat staten verbiedt om landmijnen te gebruiken. Inmiddels hebben 133 landen het verdrag ondertekend.

Meeste extra slachtoffers in nieuwe brandhaarden

De toename sinds 2013 wordt volgens de Landmine Monitor 2017 veroorzaakt door de oorlogen in Afghanistan, Birma, Jemen, Libië en Oekraïne. 85 procent van de extra slachtoffers viel in deze landen, waar de voorbije jaren oorlogen uitbraken of oplaaiden.

Lees ook: Rohingya-vluchtelingen gedood en zwaargewond door Birmese landmijnen

De slachtoffers gingen overigens niet allemaal op een ‘klassieke’, begraven landmijn staan. De ICBL rekent ook geïmproviseerde explosieven (IED’s) mee, net als bijvoorbeeld niet-ontplofte bommen en granaten die alsnog afgaan wanneer een voorbijganger ze aanraakt.

In de meeste landen nam het aantal landmijnslachtoffers vorig jaar af. Dat geldt ook voor staten die voorheen berucht waren door hun landmijnen, zoals Cambodja en Colombia. In totaal waren er wereldwijd 56 landen waar incidenten met landmijnen plaatsvonden. Daaronder zitten ook Balkan-staten bij die in de jaren negentig met burgeroorlogen te maken hadden, zoals Kroatië, Bosnië-Herzegovina, Servië en Kosovo.

    • Vincent Sondermeijer