Tweedeling van internet dreigt in de VS

Netneutraliteit De telecombranche krijgt in de VS meer speelruimte om te concurreren met grote techbedrijven. Het ‘open web’ is niet meer zo open.

Stratenblok in New York, met de winkelgevels van telecombedrijven Sprint, T-Mobile, Verizon en AT&T. Foto iStock

Traag internet voor de armen, snel internet voor wie het kan betalen. Dat schrikbeeld waart rond in de VS omdat Amerikaanse telecomproviders meer mogelijkheden krijgen om het dataverkeer naar hun hand te zetten. Zo zouden kabelmaatschappijen en mobiele netwerken meer geld kunnen vragen voor goede doorgifte van Netflix of YouTube en hun eigen diensten bevoordelen.

Donderdag zet regelgever FCC naar alle waarschijnlijkheid een streep door de netneutraliteit die twee jaar geleden, onder president Barack Obama, werd vastgelegd. Die regel verplicht internetproviders data onbevoordeeld door te geven – ook data van concurrerende diensten.

FCC telt vijf commissieleden. Sinds president Donald Trump Ajit Pai als nieuwe FCC-voorzitter aanstelde, een jurist die ooit voor Verizon werkte, is een meerderheid voor het afschaffen van netneutraliteit.

Het intrekken door de Amerikaanse overheid van netneutraliteit houdt risico’s in voor de samenleving, zegt onderzoeker Paddy Leerssen.

Providers zijn volgens FCC informatiediensten die zichzelf kunnen reguleren. Ze moeten ‘eerlijk zijn’ over restricties die ze het dataverkeer opleggen; voor teleurgestelde klanten is er echter weinig keuze om over te stappen.

In het verleden knepen providers al Netflix af, of blokkeerden ze concurrerende apps. Conflicten moeten opgelost worden door een commissie die toeziet op consumentenbelangen. Het nieuwe plan stimuleert de innovatie, zegt de FCC: providers krijgen economische armslag om meer te investeren in netwerken.

Er dreigt eerder een tweedeling van het web, zeggen tegenstanders, waarbij je alleen ongehinderde toegang krijgt als je meer betaalt. Met name de techsector protesteert: het wordt moeilijker concurrerende diensten te ontwikkelen en open toegang tot het web is niet meer volledig open.

Internet wordt tv en vice versa

Als de FCC voor het plan stemt, is dat het resultaat van een zware lobby uit de telecomsector, via Comcast, AT&T en Verizon. Die lobby pleit voor een betere balans met de techsector, die amper gereguleerd is.

De traditionele rolverdeling in de mediawereld verdwijnt nu internet in tv verandert en vice versa. Techbedrijven verschillen steeds minder van gewone mediabedrijven. Ze rangschikken en bundelen informatie – in de vorm van tijdlijnen, zoekresultaten of kijkvoorkeuren – en bieden dat ‘op maat’ aan, op basis van gebruikersdata. Google en Facebook doen dat in ruil voor advertenties, vandaar dat de online advertentiemarkt nu gedomineerd wordt door dit duopolie.

Providers willen geen domme datapijp zijn. Liefst creëren ze met gebruikersdata een eigen advertentiemarkt. Begin 2017 gaf FCC providers al toestemming om gebruikersdata door te verkopen. Het past in de strategie van Verizon, dat Yahoo! en AOL kocht en een advertentienetwerk heeft.

De Amerikaanse consument is straks niet alleen meer overgeleverd aan Google en Facebook, maar ook aan bedrijven die dolgraag Google en Facebook willen worden, ongehinderd door regels over vrije doorgifte .

    • Marc Hijink