Staat van beleg Filippijnen met jaar verlengd

Critici vrezen dat president Duterte de noodtoestand blijft verlengen in een poging zijn macht te vergroten.

Een Filippijnse vlag wappert boven brokstukken in Marawi, de stad die in mei werd overgenomen door islamitische opstandelingen. Foto Stringer/Reuters

Hoewel het Filippijnse eiland Mindanao in oktober al werd bevrijd van islamitische opstandelingen blijft de noodtoestand er voorlopig van kracht. De staat van beleg zou aanvankelijk eind dit jaar aflopen, maar is woensdagmorgen door het Congres in Manila met een jaar verlengd. Een overgrote meerderheid stemde in met het voorstel van president Rodrigo Duterte, meldt persbureau AP.

Volgens Duterte is een langere noodtoestand op Mindanao nodig om de islamitische bewegingen Maute en Abu Sayyaf, die gelieerd zijn aan terreurgroep Islamitische Staat, “volledig te verwoesten”. Hij vreest dat “de overblijfselen van hun groeperingen werken aan de wederopbouw van de organisatie, door nieuwe leden en strijders te werven en te trainen, in een poging de opstand door te zetten”.

Zowel de Filippijnse Senaat als het Huis van Afgevaardigden deelde die zorgen. In een gezamenlijke vergadering stemden beide kamers woensdagmorgen in met een nieuwe verlenging. Het voorstel kon in het Lagerhuis rekenen op 226 van de 297 stemmen. In de senaat stemden 14 leden voor en 4 tegen.

Meer macht voor leger

De uitzonderingstoestand op Mindanao, een eiland in het zuiden van de Filippijnse archipel, werd in mei van dit jaar ingesteld. Dat gebeurde nadat strijders van de islamitische beweging de stad Marawi in handen kregen. Het afkondigen van een staat van beleg geeft regeringstroepen meer bevoegdheden. Ze mogen dan bijvoorbeeld wegblokkades opwerpen, huiszoekingen doen of een avondklok instellen.

Bekijk de fotoserie die NRC in juli maakte over de strijd op de Filippijnen: Op de vlucht voor IS in Marawi

Aanvankelijk zou de uitzonderingstoestand twee maanden van kracht blijven, maar dat bleek onvoldoende om de rebellen uit de stad te verjagen. Om die reden werd in juli van dit jaar besloten de staat van beleg door te zetten tot aan het einde van dit jaar. In oktober kondigde Duterte aan dat de opstandelingen definitief waren verslagen. Volgens de regering zijn de laatste maanden zeker negenhonderd strijders omgekomen bij gevechten.

‘Ongelimiteerde vrede’

Critici van Duterte, omstreden door zijn bloedige aanpak van verdachten van drugshandel, vrezen dat de Filippijnse president de situatie op Mindanao aangrijpt om de staat van beleg voortdurend te verlengen en mogelijk zelfs uit te breiden naar de rest van het land. Zoiets gebeurde in de jaren zeventig, toen de Filippijnse bevolking onder dictator Ferdinand Marcos negen jaar lang in een staat van beleg leefde. In die periode liet Marcos talloze politieke tegenstanders, journalisten en activisten ontvoeren en martelen.

Een woordvoerder van Duterte ontkent tegenover Reuters dat Duterte uit is op een vergelijkbare macht:

“We vragen niet om een ongelimiteerde krijgswet, waar wij naar zoeken is ongelimiteerde vrede.”

    • Joost Pijpker