President Macron wil nu onze planeet redden

klimaatdiplomatie

De Franse president probeert het klimaatakkoord te redden en wil Frankrijk op de kaart zetten. Trumps terugtrekking creëerde mogelijkheden.

De Franse president Emmanuel Macron geeft een speech op het 'Tech for Planet' evenement Philippe Wojazer/AFP

Emmanuel Macron is in zijn element als hij op een podium met meer dan vijftig staatshoofden en regeringsleiders dinsdagmiddag zijn top over klimaatfinanciering opent. Hij spreekt vlotjes, zijn toon is ernstig. „We gaan niet snel genoeg”, zegt hij. „We zijn de slag aan het verliezen.”

Lees ook: Wie neemt leidersrol in klimaat?

Twee jaar nadat de wereld na nachtenlange onderhandelingen overeenkwam de temperatuurstijging zoveel mogelijk onder 2 graden Celsius te houden, probeert de Franse president het onder zijn voorganger Hollande gesloten ‘Akkoord van Parijs’ te redden. Dat is een kwestie van continuïteit. Maar ook een strategische keus.

Macron is een „écolo malgré lui”, kopte de krant Libération dinsdag op de voorpagina met een foto van een fietsende president: milieuvriend ondanks zichzelf. Want tijdens de verkiezingscampagnes dit jaar was het gebrek aan aandacht bij Macrons En Marche! voor milieu punt van kritiek.

Maar al bij de samenstelling van zijn regering, in mei, bleek dat hij grootse plannen had. Hij benoemde de bekende natuurbeschermer en oud-presentator Nicolas Hulot niet alleen tot minister van Ecologische en Solidaire Transitie, maar hij maakte hem als ‘Minister van Staat’ na de premier ook de op een na belangrijkste bewindsman in de hiërarchie. Hulot is inmiddels de populairste minister en zijn invloed is groot.

Macrons werkelijke bekering kwam in juni, toen de Amerikaanse president Trump aankondigde zich terug te trekken uit het klimaatverdrag. „Make Our Planet Great Again”, schmierde hij uren later in een filmpje dat de wereld rondging. Hij nodigde klimaatwetenschappers uit om naar Frankrijk te komen. Inmiddels zijn achttien mensen geselecteerd die voor 28,5 miljoen euro onderzoek mogen komen doen. Het toont de openheid van Frankrijk, zei Macron.

Want hoe oprecht Macrons keus voor klimaatdiplomatie volgens zijn entourage ook is, hij gebruikt het dossier ook om Frankrijk weer op de kaart te zetten. „De terugtrekking [van de VS] creëerde een enorm momentum voor mij”, bekende hij dinsdag tegenover tv-zender CBS. Terwijl de VS multinationaal in retraite zijn en Duitsland door de kabinetsformatie andere dingen aan het hoofd heeft, steelt Macron de show als „redder van de planeet” (Le Figaro).

Lees ook: Frankrijk haalt doelstellingen kernenergie niet

Dat helpt hem niet alleen internationaal, maar ook thuis. Klimaatverandering is „geen ideologie, maar pragmatisme”, zegt de Parijse socialistische burgemeester Anne Hildalgo, een uitgesproken criticus van Macron, dinsdag. En dat is precies wat ook Macron wil laten zien. Hij wil de klimaatwereld verzoenen met de duistere wereld waarmee hij door zijn linkse tegenstanders geassocieerd wordt: die van banken en financiers. Het klimaatdossier is voor Macron een manier om zijn belofte van pragmatisme in praktijk te brengen.

‘Vergroening’ van de economie was immers het eigenlijke thema van de top. Op het Élysée hoopt men dat de ontmoetingen tussen overheden, ngo’s en bedrijven uiteindelijk leiden tot „herstart van het financiële systeem”, met zwaarder belaste fossiele energiebronnen en voordeel voor duurzaamheid. Parijs moet intussen het centrum voor zogenoemde green bonds worden en Macron wil de klimaatfinanciering blijven monitoren.

Vergroening

Vele multinationals kondigden de afgelopen dagen aan hoe ze hun investeringen gaan vergroenen. Franse bedrijven voorop: kernreus EDF gaat voor 25 miljard investeren in „40.000 voetbalvelden” met zonnepanelen, industrieconcern Schneider Electric hoopt in 2030 CO2-neutraal te produceren en verzekeraar Axa brengt versneld in fossiele energie terug. Het Nederlandse ING liet weten per eind 2025 te stoppen met financiering van bedrijven die voor meer dan 5 procent op steenkool draaien.

De VS waren dinsdag slechts vertegenwoordigd door een ambassademedewerker. Maar prominente Amerikanen als Arnold Schwarzenegger (fietsend door Parijs) en oud-minister John Kerry waren nadrukkelijk aanwezig. „Donald Trump mag uit ‘Parijs’ gestapt zijn, het Amerikaanse volk is dat niet”, zegt Kerry onder luid applaus, verwijzend naar staten en steden die hebben laten weten zich ondanks Trump aan klimaatdoelstellingen te houden.

Franse milieu-ngo’s blijven intussen sceptisch over Macrons inzet voor het milieu. Zijn echte test volgt als zijn premier woensdag een advies in ontvangst neemt over het al dan niet bouwen van een omstreden nieuwe luchthaven bij Nantes. Hulot is verklaard tegenstander, Macron was tijdens de campagne nog voor. Om de sfeer niet nodeloos te verpesten is de publicatie van het rapport doelbewust over de klimaattop heen getild.

Lees ook: Verlamd Europa is voor China geen serieuze partner
    • Peter Vermaas