Opinie

    • Arjen Fortuin

Jinek moet weer iets scherper worden

Zap De talkshow van Eva Jinek doet het nog steeds erg goed. Wel lijkt ze soms met de rem erop te interviewen.

De ‘stamtafel’ van Eva Jinek (KRO-NCRV)

Nu Jinek (KRO-NCRV) vorige week weer is begonnen, zijn de Nederlandse talkshowverhoudingen weer helder. In kijkcijfers torent ze boven wisselpartner Pauw uit en ooit-concurrent RTL Late Night is in vrijwel alle denkbare betekenissen uit beeld verdwenen. Eva Jinek is niet alleen een goede journalist, maar ook ‘een gangmaker’, zei hoofdredacteur Ewart van der Horst zaterdag in Het Parool. Dus ze heeft geen grote gekke bank nodig, maar een stamtafel. „Met een biertje. Dat is geen hogere wiskunde, Barend & Van Dorp deed dat ook al.”

Het (alcoholvrije) biertje werkt – maar dat is niet de enige ontwikkeling. Want Jineks onderwerpen zijn er niet zwaarder op geworden. Vorige week had elke uitzending wel één of twee aankondigingen van tv-programma’s en films. Politiek is een onderwerp, maar wordt vaak niet politiek gemaakt. Zelden zie je nog mensen die het aan tafel hartstochtelijk met elkaar oneens zijn.

Niet dat Jinek geen mooie televisie oplevert. De vrijdag aangeschoven Sinan Can vertelde over hoe zwaar het was om in ‘bevrijde’ delen van Syrië en Irak zijn documentaire In het spoor van IS te maken: lijken lagen op straat, kinderen vertelden in detail over de onthoofdingen waar ze verplicht bij moesten toekijken. Can hield het bij Jinek nog net droog.

Een terechte aansporing om te kijken naar het tweeluik, waarvan het eerste deel maandagavond door BNNVARA werd uitgezonden. Voor wie het gemist heeft: snel terugkijken en volgende week deel twee niet vergeten. Maar wat ook bleek: In het spoor van IS is ook een politieke film. Can zoekt uit hoe de seriële blunders van de Verenigde Staten aan de wieg van de terreurbeweging stonden. Dat was aan de talkshowtafel onderbelicht gebleven, terwijl ik er graag kritische vragen over had horen stellen. De journalist Jinek lijkt soms met de rem erop te interviewen.

Lees ook: Sinan Can vond loonstrookjes van IS-strijders

Maandagavond was haar programma gelukkig vrijwel sneeuwvrij – een verademing nadat de nieuwsuitzendingen op radio én tv zich een dag lang hadden gewenteld in het winterweer. Wat er wel was: een nagenoeg nieuwsloze update over het proces tegen de van moord verdachte oud-tenniscoach Mark de J., Sacha de Boer over haar reis naar Sint Maarten voor Brandpunt en drie hoofdrolspelers over hun film Huisvrouwen bestaan niet. Die lijkt te vallen onder het hilarisch feminisme – als dat een genre is.

Over feminisme gesproken: Joke Smits baanbrekende essay Het onbehagen bij de vrouw werd vijftig jaar na verschijnen stilzwijgend geëerd met een talkshowtafel vol vrouwen, onder wie een minister, een hoogleraar en een hoofdofficier van justitie. Prettig was dat er verder geen expliciete aandacht aan werd besteed: hoe uitzonderlijk het in de praktijk ook is, het zou normaal moeten zijn.

De winnaar van de naar Joke Smit vernoemde prijs, Gloria Wekker, was Jineks opmerkelijkste gast. De schrijfster van White innocence dankt haar prijs volgens de jury aan het decennialang opwerpen van vragen die ‘schuren’. Wekkers betoog over de noodzakelijke ontmanteling van vierhonderd jaar koloniaal denken schuurde inderdaad, maar Jinek was niet in de positie om haar hard te ondervragen, aangezien ze ook juryvoorzitter was geweest.

Wekker oordeelde hard over het model van anderhalve baan (hij een hele, zij een halve) waarvoor het gros van de gezinnen kiest – een thema dat in de andere gesprekken terugkeerde. Zo kreeg de uitzending net wat meer bite. De stamtafel van Jinek is gebaat bij een Wekker op zijn tijd.

    • Arjen Fortuin