Bill (Timothy Spall), Tom (Cillian Murphy), Jinny (Emily Mortimer) en April (Patricia Clarkson) heffen het glas op de benoeming van Janet (Kristin Scott Thomas) tot schaduwminister in ‘The Party’.

‘Als het publiek lacht: godzijdank’

Sally Potter De Britse regisseur schreef haar nieuwste film ‘The Party’ uit wrevel over de teloorgang van haar partij Labour. Ze koos voor komedie, hoewel ze daar heel onzeker over was.

The Party. Dat kan een feestje betekenen. Maar ook: de partij. De Britse regisseur Sally Potter (68) schreef The Party uit wrevel over haar partij: Labour. „Ik begon toen Labour onder Ed Miliband een catastrofale nederlaag leed. Het probleem was dat links geen identiteit meer had en al helemaal niet de moed had de waarheid te zeggen. Alles was spin, alles blubberde richting een grauw, vormloos midden. Ik was enorm bitter en ontgoocheld, maar wilde dat in humor omzetten.”

Iets grappigs met pathos, hoopte Potter. „Komedie is de meest serieuze kunstvorm van allemaal.” Maar niet háár kunstvorm: uit onzekerheid organiseerde ze vier testvoorstellingen met publiek dat ze van straat plukte. „Als ze lachten, godzijdank. Die grap landt tenminste.”

Sally Potters leven is kunst. Ze filmt al sinds een oom haar op haar veertiende een super-8-camera gaf, ging op haar zestiende van school en was – onder meer – danser, choreograaf, componist, performance-artiest, scenarioschrijver en regisseur. We spreken haar in februari in Berlijn, als ze net door haar rug is gegaan. Zij staat, wij zitten, als studenten op hoorcollege. Potter heeft sowieso iets professoraals; ze formuleert nauwgezet, herstart zinnen. („Now, let me rephrase that”).

Bitter over de leegheid van Labour is Potter in Berlijn niet meer zo: neo-marxist Jeremy Corbyn is nu partijleider. Eerder geagiteerd: het is Brexit voor en Trump na. Toch kan je ook gewoon van The Party genieten als een vileine, compacte klucht over een groep babyboomers die viert dat gastvrouw Janet zojuist tot schaduwminister werd benoemd. Echtgenoot Bill zit zich nu al te bezatten, waarom toch? Omdat hij terminale kanker heeft: een onthulling die het web van leugens dat deze vriendenclub bijeenhoudt ontrafelt.

Het is geestig patsboem-werk met een cast die Potter zich eigenlijk niet kon veroorloven. Kristin Scott Thomas, Timothy Spall, Cillian Murphy, Bruno Ganz, Patricia Clarkson: ze deden het voor Potter. „Het was enorm jongleren met volle agenda’s”, zegt ze. „Ik had geen budget en extreem weinig draaidagen. Mijn scriptsupervisor, die aan 152 films had gewerkt, zei: ‘Sally, je begrijpt toch dat dit fysiek niet kan?’ Maar we schoten 15 pagina’s script per dag, met 3 zit je normaliter al goed. Er was geen gedraal, geen onnodig gezeur.”

Lees hier de recensie van ‘The Party’

The Party is een kamerspel: alles speelt zich af in de woonkamer, badkamer, keuken en tuin van de minister. Potter: „Dat huis is een beetje shabby, met vochtvlekken in het plafond. Linkse politici zijn erg voorzichtig met vertoon van luxe, het is een erezaak in een middelmatig huis te wonen.” Het bleek een heel gepuzzel. „Je moet bijhouden waar zeven mensen met elk hun eigen verhaallijn zich bevinden in de tijd en de ruimte. Ik oefende met een maquette en Legopoppetjes en visualiseerde het met kaarten. Waar bevindt A zich als B zijn overspel met C onthult?”

En ja, in minister Janet mag je best Hillary Clinton zien. „Zij doet zo haar best, maar de situatie vindt haar achilleshiel en alles waaraan ze zo hard werkte is zomaar – poef! – weg door iets heel persoonlijks. Goed, dat overkomt mannen ook wel, maar een politica is extra kwetsbaar. Denk aan Thatcher: als je echt wilt winnen, moet je iets doen aan die stem en dat kapsel.”

    • Coen van Zwol