Opinie

    • Carolien Roelants

Jezus komt in Abu Dhabi Napoleon gezelschap houden

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Eigenlijk zou ik deze column vandaag moeten wijden aan Trumps erkenning van Jeruzalem als hoofdstad van Israël. Of anders wel aan de oorlog in Jemen en de gewelddadige dood van ex-president Saleh, na een lange loopbaan waarin hij consequent zijn eigen overleven had gesteld boven dat van zijn land. Maar ik heb gelukkig een paar uitvluchten kunnen vinden. Trumps stap maakt niks uit voor het Israëlisch-Palestijnse vredesproces, want dat bestond allang niet meer. De meeste Arabische leiders willen liever hakken op Iran dan op Israël, laat staan de VS. Hun burgers mogen hoe dan ook niet protesteren. En de oorlog in Jemen is er de volgende week en die erna en erna en erna ook nog wel.

Ik kon de verleiding niet weerstaan van Salvator Mundi, het schilderij van Jezus door Leonardo da Vinci dat vorige maand niet alleen voor het hoogste bedrag ooit op een veiling werd gekocht, 450 miljoen dollar, maar ook nog door een mystery buyer. Dat bleek een Saoedische prins te zijn, Bader, die zou hebben gehandeld namens de Saoedische kroonprins, die op zijn beurt het schilderij aan het splinternieuwe Louvre in Abu Dhabi had gegeven.

Ik was vorige maand zelf in dat Louvre, een paar dagen na de opening. Het is mooi, wat ook wel mag voor de slordige miljard euro die het heeft gekost. See humanity in a new light, roept het al van ver. Maar zag ik een nieuw licht? Nee, ik zag een westers museum, met als een van de pièces de résistance Jacques-Louis Davids overdonderende schilderij van Napoleon die de Alpen oversteekt. Nota bene Napoleon, zo’n westerling die de Arabische wereld binnendrong om de Verlichting te brengen! Mogelijk heb ik niet goed gekeken, maar een werk van een lokale kunstenaar vond ik pas bij de uitgang.

Abu Dhabi wil net als andere olielanden de basis van zijn economie verbreden, en toerisme is een van de speerpunten. Vandaar al dat geld voor dat museum, en straks als buur ook een Guggenheim. Want tja, verder is er niet veel, behalve het verkommerde geboortepaleisje van sjeik Zayed, de grondlegger van de Verenigde Arabische Emiraten. Dat wordt vervangen door een op de plaatjes ultra-imposant nationaal museum – u moet even kijken op saadiyatculturaldistrict.ae – waarvan de bouw alleen nog niet is begonnen.

Terug naar Salvator Mundi. Dat wordt inderdaad de grote publiekstrekker van dit Louvre, zo heeft het museum bevestigd. Ook is bevestigd dat prins Bader het als tussenpersoon voor het Louvre op de kop heeft getikt. Alleen of de financier de Saoedische kroonprins is of de Saoedische regering, blijft onduidelijk. Maar dat doet er niet toe, want kroonprins Mohammed bin Salman ís de regering. Voor zijn imago is het beter dat de regering het heeft gekocht, want voor de grote corruptiebestrijder die hij wil zijn, roept 450 miljoen aan eigen spaargeld na de aanschaf van een jacht voor een half miljard misschien vragen op.

Ik zie redenen te over voor Mohammed bin Salman om dit schilderij aan Abu Dhabi te schenken. Saoedi-Arabië heeft zelf geen musea waar hij het kan ophangen. Afgezien daarvan is Jezus een profeet in de islam, zij het een mindere. Voor de puriteinse sunnieten die Saoedi-Arabië domineren is het al verboden een mensengezicht af te beelden, en zeker dat van een profeet.

Maar Mohammed bin Salman wil terug naar een gematigde islam, heeft hij gezegd, en dan kan zo’n schilderij mooi dienen als aanwijzing dat er iets verandert. Ten slotte, de kroonprins van Abu Dhabi geldt als mentor en vriend van prins Mohammed bin Salman. Hun twee landen hebben zich net in een nieuw vriendschapspact verbonden. En u geeft toch ook weleens een cadeautje aan uw vrienden?

    • Carolien Roelants