Van gevierd wintersportland naar jammerlijke dopingnatie

Rusland heeft een rijke traditie als wintersportland te grabbel gegooid met grootschalige dopingfraude. Een terugblik.

Aleksandr Zoebov in de tweemansbob in Sotsji in 2014. Hij won twee keer goud, maar moest de medailles inleveren vanwege dopinggebruik. Foto Tobias Hase/EPA

Achter Noorwegen is Rusland hét land van de wintersportkampioenen. Medailleklassementen leveren het bewijs, zelfs na aftrek van ingevorderde dopingplakken. Noorwegen staat op een totaal van 329 olympische medailles, Rusland vooralsnog op 318.

Rusland is het land van de ijshockeyers, in het bijzonder de Rode Machine die in de Sovjettijd, tussen 1956 en 1992, de olympische toernooien domineerde. Met twee uitzonderingen: die in Squaw Valley (1960) en Lake Placid (1980), toen de Amerikanen goud wonnen.

De herinnering van ijshockeyliefhebbers aan dat wonderteam blijft zoet. ‘Zoals Fetisov, Kasatonov, Kroetov, Larionov en Makarov ijshockey speelden, zal het nooit meer vertoond worden’, schreef NRC. De cijfers tussen ‘56 en ‘92: 68 wedstrijden, waarvan zestig gewonnen, zes verloren en twee gelijk. Doelsaldo: 457-125. Medailles: acht gouden, één zilveren en één bronzen.

Rusland is het land van Lidia Skoblikova, de enige schaatsster die alle afstanden won op een olympisch toernooi: vier op de Spelen van 1964 in Innsbruck. Gevoegd bij de twee gouden van de Spelen ervoor in Squaw Valley bracht haar totaal op zes, nog steeds een record. Blijvend eerbetoon: de schaatsbaan in Tsjeljabinsk draagt haar naam.

Rusland is het land van Jevgeni Grisjin, de schaatser die in 1960 en 1964 tweemaal achtereen olympisch goud won op zowel de 500 als 1.500 meter. De sprinter reed als eerste de 500 meter onder de 40 seconden: 39,5 in 1963 op de wonderbaan van Medeo in Almaty.

Flat delen met schoonouders

Rusland is het land van Ljoebov-Jegerova, de skiloopster die op twee Winterspelen (1992 in Albertville en 1994 in Lillehammer) drie gouden medailles won. Na de Noren Björndalen, Dæhlie en Björgen is zij met zesmaal goud en driemaal zilver de succesvolste medaillewinnaar ooit.

Op een vraag naar haar grote wens antwoordde Jegerova in Lillehammer dat ze graag een tweekamerappartement wilde. Ze was het beu om na vijf jaar in St. Petersburg een flat te moeten delen met haar schoonouders.

Rusland is het land van Jevgeni Pljoesjtsjenko, de kunstschaatser die tussen 1996 en 2016 tien keer Russisch, zeven keer Europees en drie keer wereldkampioen werd, maar ‘slechts’ één keer individueel olympisch goud won. Een magere score voor de man die wordt gezien als veruit de beste kunstrijder ooit.

Pljoesjtsjenko was de Rembrandt op kunstschaatsen, die op de Winterspelen van Sotsji nog wel goud won met het Russische team, maar zich vanwege een rugblessure moest terugtrekken voor het individuele toernooi. Het betekende tevens zijn afscheid van de sport.

Rusland is het land van Irina Sloetskaja, de uitmuntende kunstschaatsster die nooit olympisch kampioen werd. Een smetje op haar erelijst, die in de periode 1995-2006 vier Russische, zeven Europese en twee wereldtitels vermeldt.

Rusland is het land van Adelina Sotnikova, de eerste Russische kunstrijdster die olympisch kampioen werd, uitgerekend in Sotsji. Daarna ging het bergafwaarts, voornamelijk door blessures. Sotnikova wordt sinds april dit jaar getraind door Pljoesjtsjenko, die haar voor de Spelen van Pyeongchang moet terugbrengen op niveau.

Rusland is het land van Aleksandr Zoebkov, de bobsleeër die alle grote wedstrijden won, maar zijn twee gouden medailles van de Spelen in Sotsji moest inleveren wegens dopinggebruik. Zoebkov staat model voor Rusland als sportland tussen 2010 en 2014: een dopingland.

Correctie (10-12-2017): In een eerdere versie van dit stuk stond Lake Place. Dat klopt niet. Dat moest Lake Placid zijn.