Recensie

Sara Kroos maakt depressie op komische manier invoelbaar

Cabaret In ‘Zonder verdoving’ geeft cabaretier Sara Kroos een grappig en ontluisterend inkijkje in haar depressie.

Foto Krooskunst

Cabaretier Sara Kroos moest vorig jaar worden opgenomen met een zware depressie en kon een jaar lang niet optreden. Nu is ze terug met een indrukwekkende voorstelling, haar beste tot nu toe, waarin ze haar ervaringen met depressie in een prachtige theatrale vorm gegoten heeft.

In een strakke regie van Jessica Borst vertelt Kroos in Zonder verdoving over de aanloop naar haar depressie: over haar mislukte vakantie en een bezoekje aan de bouwmarkt als bezigheidstherapie, wat een bijzonder komische ontmoeting oplevert met een klusjesman die zich wil laten ‘ombouwen’. Het decor – een omgevallen boom en een stuk of wat weggewaaide, omgeklapte paraplu’s – verbeeldt de stormen in haar hoofd en vormt een voortdurende herinnering aan de onrustige mentale staat waarin Kroos zich bevindt.

Doordat de depressie in de hele voorstelling sluimerend aanwezig is, blijft Zonder verdoving voortdurend spannend en krijgen we een ontluisterend en grappig inkijkje in de wereld van een depressieve ziel.

Hoogtepunt is een conference waarin Kroos, onderuitgezakt en totaal lusteloos, vertelt over haar diepe haat jegens het klaarmaken van fruit. Hier wordt de dagelijkse beleving van de depressie, waarin de kleinste dingen ontzettend veel moeite kosten, op een komische manier invoelbaar gemaakt. Omdat Kroos haar cynisme consequent doorzet, vergeef je haar ook de soms wel erg flauwe grappen, al maakt ze het wel heel bont met een serie woordspelingen over zelfmoord.

Bedekte termen

Indrukwekkend is ook hoe Kroos, in het laatste deel, het taboe op psychische ziekten doorbreekt door openlijk te vertellen over haar zelfmoordneigingen, haar opname en de hele hand pillen die ze dagelijks moet slikken. Ook hekelt Kroos het feit dat we alleen in bedekte termen over depressie kunnen praten en dat we de depressie moet aankleden om haar verteerbaar te maken, bijvoorbeeld met een depressiegala.

Jammer genoeg laat Kroos deze kritische conference volgen door twee zoetsappige liedjes. Hierdoor wordt de depressie aan het slot stiekem toch een beetje verteerbaar gemaakt en eindigt de voorstelling met een anticlimax.

Sowieso ligt de kracht van Kroos in haar conferences. Toen Kroos in 2009 een tekst van Arthur Japin zong, won ze daar terstond de Annie M.G. Schmidtprijs mee. Het is zonde dat Kroos niet vaker gebruikmaakt van de diensten van schrijvers als Japin. Vooral omdat uit haar vertolking van die liedjes wel een uitbundig plezier spreekt en ze twee fantastische muzikanten heeft meegenomen – Rutger Hoorn en Nathaniël van Veenen – die deze voorstelling van een lekkere popsound voorzien.

    • Dick Zijp