Opinie

    • Auke Kok

Hoogbouw die de wolken krabt: mooi toch?

Luister eens, Amsterdam kan het óók niet helpen dat er meer mensen willen wonen dan erin kunnen. En die toestand zal bij ongewijzigd beleid in de toekomst nog veel schever worden. Dat blijkt uit alles – de trek naar de stad is universeel. Jaarlijks kloppen elfduizend aspirant-inwoners op de deur en dat is een geluid waar moeilijk aan voorbij kan worden gegaan. De plannen om ook gewone mensen een plekje onder de zon van 020 te geven zijn dan ook gigantisch. Hele wijken zullen verrijzen op de weinige kale vlakten die Amsterdam nu nog heeft. Van Zuidoost tot bijna in Zaanstad zullen hoge woonblokken en ook zeer hoge flats de skyline domineren. Je kunt het megalomaan noemen, uitsloverij van over-ambitieuze stadsbestuurders, hoogmoedswaan. Ik noem het kordaatheid.

Als een rivier stroomt de werkgelegenheid naar de stad, ze klotst er dagelijks tegen de kades op. En waar werk is daar willen – of moeten – de mensen nu eenmaal wonen.

De enige manier om hieraan tegemoet te komen is te doen wat er op de plek waar de Amstel de stad binnenvloeit al is gedaan: prachtige nieuwe buurten uit de klei trekken.

Zie de Amstelhoek, de Weespertrekvaartbuurt, hoe het daar allemaal ook heten mag: hoog en strak staat er bepaald niet gelijk aan lelijk. Verre van. De omgeving in de bocht van de Amstel ademt een slimme en scherpe robuustheid waar het goed toeven lijkt. Uit de tragische flop in de Bijlmermeer is lering getrokken, wonen en werken en recreëren gaan er hand in hand de hoogte in. En iets verderop zal binnenkort het aansprekende landmark van de Rembrandttoren worden overvleugeld door de Amstel Tower met 31 verdiepingen. Zo gaat dat maar door.

De metamorfose van Amsterdam lijkt hiermee compleet. Met de spiegelpaleizen op de Zuidas, de kantoren bij Sloterdijk en de bouwdozen her en der opschietend tussen de woonkazernes is het nauwelijks voorstelbaar dat in 1932 nog schande werd gesproken van de Wolkenkrabber; een flat in de Rivierenbuurt van twaalf verdiepingen geldt al lang niet meer als on-Amsterdams. De hoofdstad als vertoon van gezellig laag en oud, contrasterend met bijvoorbeeld Rotterdam, is achterhaald. En het wordt nog veel on-Amsterdamser. Trekken nu veel jonge gezinnen teleurgesteld naar Haarlem? Weet je wat, bouwen wij een soort nieuw Haarlem bij het Westelijk Havengebied. In dit megaproject Haven-Stad zullen vijftig- tot zeventigduizend appartementen (voor honderdduizend inwoners) gezamenlijk de wolken gaan krabben.

Leuk toch? Duizelingwekkend op z’n minst. Van het Zeeburgereiland tot de hemelbestormende nieuwbouw in Noord: overal komen nieuwe kansen, nieuwe chemieën, nieuwe manieren om er iets van te maken met z’n allen. Aan weerszijden van het IJ zullen ’s avonds duizenden lichtjes flakkeren tot aan de sterrenhemel – als in een echte grote stad.

Het gaat nog even duren, maar het lijkt er sterk op dat Amsterdam over een tijdje eindelijk zal lijken op de metropool die ze volgens lokale chauvinisten al lang is.

Auke Kok is schrijver en journalist.
    • Auke Kok