Opinie

Links Amerika heeft een ongezonde fixatie op Poetin

Ja, de Russische president gooide olie op het vuur, maar het Westen heeft dat zelf aangestoken, betoogt . De Democratische Partij kan beter proberen van haar eigen fouten te leren.

De presidenten Poetin en Trump tijdens de APEC-top in Vietnam, in november. Foto Mikhail Klimentyev/Reuters/Sputnik

Ronald Reagan zei eens voor de grap dat hij een wet had ondertekend waarin Rusland vogelvrij werd verklaard. „Over vijf minuten beginnen we met bombarderen.” Omdat de Sovjet-Unie een dodelijke bedreiging vormde, was dat een smakeloze grap. In vergelijking stelt het huidige Rusland niets voor. Het biedt geen ideologische uitdaging voor de democratie – en de economie is kleiner dan die van Italië. Toch is progressief Amerika in een morele paniek geraakt. Als Vladimir Poetin er niet was, zo wordt ons wijsgemaakt, zou de westerse democratie er nog redelijk aan toe zijn. Zonder Rusland geen Donald Trump.

In het beste geval zijn zulke beweringen al overdreven. In het slechtste geval vormen ze een dwaalspoor. De laatste die zich in de strijd heeft gemengd is Obama’s voormalig vicepresident, Joe Biden. Als potentieel kandidaat voor het Witte Huis is Biden een goede barometer voor het denken van de Democraten.

In een mede door hem geschreven artikel in Foreign Affairs pleit Biden voor de oprichting van een commissie zoals na 9/11. „De Amerikanen hebben behoefte aan een grondig en gedetailleerd onderzoek naar het verloop van de Russische aanval op hun democratische instellingen en de manier waarop deze in de toekomst kan worden voorkomen”, schrijft hij.

Clintons verlies

Al met al roept Biden op tot een nieuwe Koude Oorlog. Maar zijn beweegredenen hebben weinig met buitenlandse politiek te maken. De bedoeling is om te verklaren hoe het kan dat Hillary Clinton van Trump verloor. Omdat het voor hem ondenkbaar is dat Amerikaanse kiezers Trump wilden, moet de conclusie wel zijn dat de verkiezingen ‘gekaapt’ waren.

Hetzelfde type argument wordt in het Verenigd Koninkrijk gebruikt. We zijn geestelijk gemanipuleerd. De Brexit kantelde door Rusland, stellen sommige EU-voorstanders. „De Russische regering schudt op dit moment overal ter wereld brutaal aan de grondvesten van de westerse democratie”, concludeert Biden.

Er zijn een paar problemen met deze manier van redeneren. Ten eerste worden de Democraten geabsolveerd van hun eigen fouten. Poetin heeft inderdaad alle bots en trollen die hij maar kon verzamelen ingezet tegen de verkiezing van Hillary Clinton. Ook heeft Moskou geholpen bij het hacken en lekken van de e-mailaccounts van sleutelfiguren rondom Clinton. Maar om te concluderen dat Rusland met de verkiezingen heeft geknoeid, gaat te ver.

Trump en de sleutelstaten

Om een aantal redenen wist Trump in de drie sleutelstaten in het Midden-Westen de marge van 77.000 stemmen bij elkaar te schrapen die hem de meerderheid in het kiescollege opleverden. Een ervan was Jill Stein, de kandidate van de Groenen. Zij kreeg meer stemmen in Wisconsin en Michigan dan het winnende aantal van Trump. Een andere reden was de weigering van Clinton om in Wisconsin campagne te voeren. Ten slotte was er op het laatste moment het explosieve nieuws dat toenmalig FBI-directeur James Comey het onderzoek naar Clintons e-mails zou heropenen. Enzovoort. Niets hiervan verklaart waarom de steun voor Trump überhaupt in de buurt van een overwinning kon komen.

Poetin is een opportunist die het Westen zwart wil maken. Maar dat deed Amerika zelf ook al. Hij gooide alleen maar olie op het vuur. De markt voor nepnieuws dateerde al van vóór Poetin. Vrij naar een kop uit de Britse tabloidkrant The Sun: is was the west wot lost it.

FBI, toonbeeld van deugd

Het tweede probleem met Bidens ideeën is de sterk partijdige indruk die ze maken. Vorig jaar verweten de Democraten de FBI nog dat het een vermolmde organisatie was. Nu wijzen ze naar dat bureau als toonbeeld van publieke deugd. In 2012 kreeg Mitt Romney, de Republikeinse kandidaat, de Democraten over zich heen omdat hij zei dat Rusland „de grootste geopolitieke vijand” van Amerika was. Nu is dit het Democratische standpunt. Trump is duidelijk een fan van Rusland. Zijn gedrag past ook in de theorie dat Poetin kompromat over hem heeft. Te zijner tijd zullen we vermoedelijk ontdekken welke onderdelen van het Russische dossier over Trump waar zijn.

Wat ons bij het derde probleem brengt. De Democraten willen dat Trump wordt afgezet. Iedereen die om de toekomst van het Westen geeft, is Trump liever kwijt dan rijk. Maar de Democraten doen er onverstandig aan om dit resultaat langs gerechtelijke weg af te dwingen. Trump is gekozen via de stembus. Dat is dan ook de plek om van hem af te komen.

Elke andere manier dreigt als een elitaire coup te worden gezien – net als een intrekking van de Brexit door het Britse parlement zonder nieuw referendum.

Poetins ego

De meeste Amerikanen hebben duidelijk tabak van de details over de vermeende samenzwering tussen het campagneteam van Trump en Rusland. Misschien nemen ze er nog nota van als Robert Mueller iets dramatisch onthult. Maar tot die tijd lijkt de Democratische obsessie met Rusland onbezonnen.

Het is ook een opsteker voor het ego van Poetin. Het idee dat een tobbende oliestaat duizenden kilometers ver weg de grootste democratie van de wereld kon manipuleren, is meer dan vleiend. Het geeft macht.

Zoals The New York Times berichtte, heeft het verwijt dat Trump zijn overwinning aan Moskou dankt de binnenlandse greep van Poetin verstevigd. Geënsceneerde foto’s van Poetin te paard, met ontbloot bovenlijf, zijn niet meer nodig. Gewoon achterover leunen en naar de Democratische Partij luisteren.