Leraren van basisscholen beginnen eigen vakbond

Onderwijs

PO in Actie was een actiegroep. Na de eerste successen wordt het een vakbond. Bestaande bonden doen „geen ene donder”.

Basisschoolleraren tijdens de protestmanifestatie van oktober in het Zuiderpark. Foto Bas Czerwinski/ANP

PO in Actie, de actiegroep voor basisschoolleraren, wordt een vakbond. Zo wil de groep garanderen dat ze aan tafel komt bij onderhandelingen over de cao.

Voor één euro per maand kunnen basisschoolleraren lid worden. „Wij zijn geen vakbond met een stakingskas en een mooi maandelijks vakbondsblad”, aldus de initiatiefnemers. Volgende week dinsdag legt het basisonderwijs voor de derde keer binnen een jaar het werk neer, op initiatief van PO in Actie.

Voormannen Thijs Roovers en Jan van de Ven uitten deze donderdag in de Volkskrant kritiek op de bestaande vakbonden, waarin volgens hen bestuurders actief zijn die zelf geen lesgeven. Daardoor is een kloof ontstaan met de achterban, zeggen ze. „We hadden de strijd voor een beter salaris en een lagere werkdruk graag door de bonden laten voeren”, zegt Roovers. „Maar ze hebben het niet opgepakt. Er gebeurt geen ene donder.”

PO in Actie begon in februari als Facebookgroep om leraren te mobiliseren. Punten waarop de groep het accent legde: de grote werkdruk in het basisonderwijs en het salarisverschil met het voortgezet onderwijs. Binnen de kortste keren had ze tienduizenden aanhangers. Onder de naam PO-Front ging de actiegroep samenwerken met bonden en schoolbesturen. In juni en oktober organiseerden zij stakingen waar het basisonderwijs massaal aan deelnam. Mede daardoor maakte het kabinet 750 miljoen euro vrij voor het basisonderwijs.

Niet genoeg, zeggen de actievoerders, die 1,4 miljoen nodig vinden. Het kabinet zegde woensdag toe om het collegegeld van lerarenopleidingen de eerste twee jaar te halveren. Voor de pabo geldt dat al.

Kritiek op de rol van de vakbonden is in het onderwijs al langer te horen. Wat PO in Actie in korte tijd voor elkaar kreeg, klinkt het, is de vakbonden in jaren niet gelukt. Ook de instemming van de bonden met het lerarenregister, een verplichte registratie waar veel leraren tegen zijn, heeft weerstand opgeroepen.

Roovers en Van de Ven hopen op 10.000 leden voor de vakbond. Ze willen hun contributie gebruiken om één dag per week minder voor de klas te hoeven staan en die tijd voor cao-overleg te benutten. Dat gaat op 13 december, een dag na de staking, verder. Schoolbesturen en bonden beslissen samen hoe het extra geld van het Rijk verdeeld zal worden.

Onderwijsbond AOb (85.000 leden) zegt niet verrast te zijn door de aankondiging van PO in Actie. Voorzitter Liesbeth Verheggen: „We heten ze van harte welkom in de polder.”