Commentaar

Trump paait kiezers met erkenning Jeruzalem maar brengt vrede niet dichterbij

Voor de meeste Joodse Amerikanen hoefde het niet, de Arabische wereld wilde het niet en traditionele bondgenoten van de VS buiten de regio waren tegen. Tóch erkende president Donald Trump woensdag Jeruzalem officieel als hoofdstad van Israël en gaf hij opdracht er de Amerikaanse ambassade te vestigen die nu nog in Tel Aviv staat. Het is een onnodig, onlogisch, egocentrisch en gevaarlijk besluit.

De status van Jeruzalem is al decennia omstreden. Israël ziet de stad als zijn hoofdstad en heeft er regering en parlement gevestigd. Maar tot nu erkende de wereldgemeenschap de Israëlische claim niet. Jeruzalem is ook een gedeelde stad. West-Jeruzalem is Israëlisch, Oost-Jeruzalem, met Oude Stad en Klaagmuur, was Jordaans, maar wordt sinds 1967 door Israël bezet. De stad, heilige grond voor joden, moslims en christenen, werd de kern van het Israëlisch-Palestijnse conflict.

Vredesbesprekingen gingen tot nu toe uit van een tweestatenoplossing: twee onafhankelijke staten met een opnieuw verdeeld Jeruzalem. In dat proces is weliswaar al lang geen vooruitgang meer geboekt, maar het uitgangspunt staat nog steeds.

Trump heeft nu uitdrukkelijk gekozen voor één partij en het lont gehouden bij het kruitvat dat Jeruzalem óók is. De radicale Palestijnse beweging Hamas riep donderdag op tot een nieuwe intifada. De beweging geldt weliswaar als verzwakt, maar beschikt wel over raketten die Israëlisch grondgebied kunnen raken.

Trump blijft erbij dat de VS willen bijdragen aan vrede. Maar door zo uitdrukkelijk partij te kiezen neemt Trump als onderhandelaar een onbegrijpelijk groot risico. Het is denkbaar dat hij Israël tot concessies kan dwingen, in ruil voor de erkenning. Maar waarom zou je als eerste je troef uit handen geven? Het is ook goed mogelijk dat hij zich in de ogen van de Palestijnen zo onmogelijk heeft gemaakt dat concessies van die kant niet meer te verwachten zijn.

Trump loste een verkiezingsbelofte in en bediende delen van zijn electoraat: de Republikeinse evangelisten en de alt-right-beweging. Trump maakte duidelijk dat hij wel de moed had nieuwe wegen te bewandelen waar zijn voorgangers terugdeinsden.

Trump heeft andermaal bewezen dat hij er geen moeite mee heeft zich buiten de internationale orde te plaatsen. Hij ging eerder solo toen hij afscheid nam van het Klimaatverdrag. Hij ging ook in tegen het multilaterale denkraam toen hij de afspraken over het nucleaire programma van Iran opzegde. In het Midden-Oosten heeft hij andermaal met de consensus gebroken, zijn eigen positie ondermijnd en de vrede niet dichterbij gebracht.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.