Asscher: verkiezing was 'een nachtmerrie'

Asscher daagde Samsom uit in de hoop een grote verkiezingsnederlaag af te wenden. Dat hielp niet.

Lodewijk Asscher (PvdA) tijdens een plenair debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring. Foto Lex van Lieshout/ANP

Van oud-PvdA-leider Diederik Samsom wisten we het al, maar nu zegt ook zijn opvolger Lodewijk Asscher het: de PvdA-lijsttrekkersverkiezing van vorig jaar was voor de partij een traumatische ervaring. De strijd, die Asscher precies een jaar geleden won met 54,5 procent van de stemmen, noemt hij „een nachtmerrie in wat het deed, met de partij, met ons en met de sfeer.”

Asscher doet zijn uitlatingen in het boek ‘De neergang van de PvdA’ van NOS-journalist Wilco Boom, dat donderdag verschijnt. De PvdA-leider noemt de strijd tussen hem en Samsom „afschuwelijk” en zegt dat hij er „buikpijn” van had. „Ik had zelf echt het idee dat ik het beter zou doen dan ik het heb gedaan. Dat is niet gebeurd. Anders was ik er echt niet aan begonnen.”

Asscher daagde Samsom uit in de hoop een grote verkiezingsnederlaag af te wenden. Dat hielp niet: na de interne verkiezing bleef het beeld hangen van een ‘broedermoord’. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart dit jaar verloor de PvdA 29 zetels – de grootste nederlaag in de parlementaire geschiedenis.

Tijdens de onderlinge debatten viel Asscher de zittende leider hard aan. Zo verweet hij Samsom dat hij PvdA’ers „het gevoel [had] gegeven dat er gekwartet werd met onze waarden”. Dat sloeg op de snelle kabinetsformatie van Rutte II, waarin Samsom en VVD-leider Mark Rutte belangrijke onderwerpen ‘uitruilden’.

Samsom vertelde afgelopen zomer in NRC dat hij de verkiezing eigenlijk niet wilde en Asscher tevergeefs gevraagd had af te zien van diens kandidatuur. Hij noemde de strijd „een auto-ongeluk in slowmotion”. „Het bevestigde het beeld van de PvdA als een verliezersclub.”