Column

Verlichting in duistere Sinttijden

Zap Sinterklaas was op pakjesavond niet van de buis te slaan. Paul de Leeuw ontweek het pietendebat en had veel lol, terwijl een als Sint verklede verslaggever in actie kwam in het programma ‘Opgelicht?!’

Sinterklaas bestaat, een documentaire van Eva Nijsten (NTR)

It’s better to burn out, than to fade away, moet de goedheiligman hebben gedacht, want terwijl zijn minderjarige onderdanen sugar high in hun bedjes lagen te stuiteren, was de oude baas dinsdag niet van de buis te slaan. Hij had eerst zijn traditionele (voor zover we het t-woord nog durven gebruiken) afspraak met Paul de Leeuw voor het wensenprogramma Sint en De Leeuw (BNNVARA). Bij de begroeting zei Sinterklaas (gespeeld door Hans Kesting) dat hij zich redelijk goed voelde en in ‘een ontspannen mood’ was. In een ontspannen mood? Heeft die man drie weken onder een steen gelegen?

De Leeuw had duidelijk geen zin om het zwartepietendebat te behandelen en ook niet om te kiezen voor zwart, roetveeg of regenboog. Hij ontpiette de uitzending geheel. In plaats daarvan figureerde er een compleet mannen-waterpoloteam op het podium. Bij de aanblik van de strakgebroekte sporters zei Sint-Nicolaas sereen: „Daar pak ik even mijn staf bij.”

Ja, het was melig – maar we waren wel toe aan enige verlichting in duistere Sinttijden. De Leeuw had Sinterklaas binnen het halfuur onder tafel van het lachen. Overigens liet die laatste zich niet onbetuigd in wat daadwerkelijk een two men show was. Zo sprak de bisschop memorabele woorden over een van de bekendste hits van De Leeuw: „Ik vind ‘Ik heb je lief’ niet echt een lied om op te neuken.” Allemaal van horen zeggen, voegde hij eraan toe.

Tegelijkertijd figureerde Sinterklaas in de film Alles is liefde op NPO 3, maar die Sint was nep. Het VRT-programma Winteruur kon de Sint kennelijk niet meer boeken en had ‘Zwarte Piet’ te gast, die van dichtbij gelukkig een roetveegpiet bleek. Met presentator Wim Helsen kwam deze tot een onnavolgbare interpretatie van zijn ‘favoriete tekst’: het album De koningin van Onderland uit de reeks Jommeke. Deze koningin is een kinderkidnapster begreep ik, maar de identificatie van de Vlaamse Piet lag niet in de overeenkomst met het stoutekinderentransport naar Spanje, maar in iets met de trots van het knechtendom. Waarschijnlijk ben ik te weinig into Jommeke om het geheel op waarde te schatten.

Wie ik wel begreep waren de briesende gedupeerde Pieten en hulpsinterklazen in Opgelicht?! (AVROTROS). Zij hadden zich verhuurd aan een malafide Sinterklaascentrale. De schema’s voor de bezoeken waren onmogelijk strak, waardoor tientallen kinderen na uren vertraging alsnog moesten worden afgezegd – en dat doet iets met je, als bonafide Piet. De beschuldigde had in het verleden ook nog de publiciteit gezocht met verzonnen verhalen over bedreigingen die zijn Zwarte Pieten zouden hebben ondergaan.

Aan het eind van de uitzending volgde het theatrale hoogtepunt: de man werd door een als Sint verklede verslaggever op straat aangesproken, waarna hij zijn achtertuin in vluchtte en alleen nog gestraft kon worden met een hem dreigend nageroepen: „U moet in de zak!” De gedupeerden hoopten overigens dat de politie zich er nog mee zou bemoeien.

NPO3 sloot 5 december af met de lieve minidocumentaire Sinterklaas bestaat (NTR), over een Sinterklaasverslaafde die twee maanden per jaar alles opzij zet (en zijn baard afscheert) om de ideale goedheiligman te zijn, deels ter nagedachtenis aan zijn moeder. We zien hem bij het ene kind na het andere. In het ziekenhuis zingt hij zachtjes ‘Zie ginds komt de stoomboot’ met een baby in de armen. Alles voor de kinderen – en ergens ook voor zichzelf natuurlijk. Mooiste beeld: de Sint die, laat op de avond, in de auto in slaap sukkelt. Zijn Pieten dempen hun stemmen.