Toneelstuk levert Syrische vluchteling Amir een baan op

De Syrische vluchteling Amir Namou, die in de voorstelling ‘Nieuwe Familie’ om hulp vroeg bij het zoeken naar werk, heeft een baan gevonden in zijn eigen vakgebied. „Ik kreeg honderden mails.”

Amir Namou in de voorstelling Nieuwe Familie. Foto Raymond van Olphen

Het is een bijzonder moment in Nieuwe Familie, de voorstelling die theatermaker Sanne Vogel speelt met de twee Syrische vluchtelingen die haar vrienden werden: één van hen, Amir, vertelt dat hij dan wel op het podium staat, maar heus geen acteur wil worden en werk zoekt als „mechanical engineer” (werktuigbouwkundige). En dus heeft hij een mailadres aangemaakt: baan.voor.amir@gmail.com. Wie werkt voor hem heeft of iemand kent die werk heeft, moet hem mailen.

En nu, tegen het einde van een maandenlange tournee, is het zover. Hij heeft een baan, vertelt Namou: „Ik ga werken bij een klein bedrijf in Amsterdam dat zich bezighoudt met 3D-printing.” Met zijn brede glimlach verwarmt hij de hele modern-klinische koffiezaak in Amsterdam waar hij het nieuws vertelt, zo opgetogen is hij: „Ik ga 3D-producten ontwerpen en contact onderhouden met klanten.”

Lees ook de recensie van de voorstelling: Sanne Vogel met Syrische logees in ontwapenend docu-theater

Vijf jaar geleden, hij was 27 jaar, ontvluchtte Namou Syrië. Drie verloren jaren jaar verbleef hij in Libanon, voor hij geld genoeg had gespaard om de overtocht naar Europa te betalen. Op de boot ontmoette hij Muayad Hilamia, die hem in Nederland introduceerde hem bij Sanne Vogel. Nadat ze vrienden waren geworden opperde Vogel om samen een voorstelling te maken over hun ervaringen: hoe en waarom ze zijn gevlucht en hoe ze worden opgevangen in Nederland. Namou: „Nadat mijn diploma hier was erkend, met hulp van een Nederlandse organisatie, schreef Sanne voor de voorstelling de tekst over mijn vraag om werk. Na elk optreden krijg ik vijf of zes mails van mensen die willen helpen. Ik heb honderden reacties gekregen.” Verwachtte hij dat zoveel mensen zouden reageren? „Om eerlijk te zijn wel. We zijn allemaal mensen en als iemand om hulp vraagt, dan bied je hulp.”

De meeste mensen die contact zochten, wilden afspreken als de tournee in januari voorbij zou zijn. Maar Namou was geïntrigeerd door het adres van Beamler, het bedrijf in 3D-printing: het toeval wil dat het in hetzelfde bedrijfsverzamelgebouw zit als het kantoor van Sanne Vogel. „Bij het repeteren vond ik al dat het gebouw een prettige vibe had. En de man die me heeft aangenomen, had Sanne nog geholpen met het verhuizen van wat spullen.”

Deze man, Jan-Willem van Loon, zag Nieuwe Familie niet zelf, maar kreeg een tip van een bezoekster. Hij vertelt over de telefoon dat de achtergrond van Namou een belangrijke reden is om hem aan te nemen. „Als je zo’n verhaal hebt als hij, dan heb je doorzettingsvermogen.” Bovendien had Van Loon meteen een goed gevoel bij Namou. „Ik heb vijftien mensen op gesprek gehad, ook engineers met vier jaar ervaring bij TNO, maar zijn gedrevenheid en enthousiasme spraken me ontzettend aan. Zijn ogen fonkelden. En hij komt betrouwbaar en rustig over. Dat is belangrijk voor een engineer. Ik heb hem niet eens om zijn cv gevraagd. Amir vertelde dat hij de koers uitzette in de boot die de overtocht vanuit Turkije maakte. Je gaat mij niet vertellen dat iemand die dat op zich neemt in een boot met vluchtelingen, met vrouwen en kinderen, geen project kan leiden.”

Vreemde taal

Dat hij lef heeft, toont Namou ook aan door in een vreemde taal zijn verhaal te doen tijdens een tournee met bijna vijftig voorstellingen. Niet dat hij de eerste keren niet nerveus was. „Kun jij je voorstellen”, vraagt hij, „dat je als Nederlander zo’n ingewikkeld verhaal moet vertellen in theaters in Syrië, in het Arabisch?”

Hij kan nu lachen om de keer dat hij zijn tekst vergat maar dacht dat het een fout van Muayad of Sanne was. „Daar moest het publiek erg om lachen. Het betrok ze nog meer bij de voorstelling.”

Namou geniet ook van de gesprekken na afloop. „Dat geeft het leven waarde. De bezoekers zeggen dat ze deze kant van vluchtelingen niet kennen uit de media.” Elke voorstelling zitten er ook Syriërs in de zaal, die hen na afloop bedanken dat ze dit vertellen, zegt Namou.

‘Een vreemd leven’

Met zijn familie in Damascus heeft hij nog dagelijks contact: zijn ouders, twee zussen en een broer; een andere woont sinds een jaar in Duitsland. Het gaat hen relatief goed zegt, hij. Maar vragen over dat contact en over terugkeren gaat hij liever uit de weg, want het maakt hem verdrietig.

Hij richt zich liever op zijn leven in Nederland. Hij woont in een studio in Rotterdam, is al twee keer naar de Efteling geweest en heeft vrienden gemaakt. „Ik heb een vreemd leven. Maar Sanne en Muayad zijn nu ook echt mijn nieuwe familie.”

Hij voelt zich geen vluchteling meer. „Ik ben vluchteling gemaakt, het is niet uit vrije wil. Op het podium maak ik grapjes in het Nederlands. Dat maakt me gelukkig.” En dan straks een nieuwe baan. „Ik kan niet wachten tot ik kan beginnen.”

‘Nieuwe Familie’ speelt nog tot 18 januari. Info: bostheaterproducties.nl