Groot in sla, maar krap bij kas

Rechtszaak Een Russische oud-minister van Landbouw kweekte jarenlang Nederlandse bloembollen en jonge planten op. Vijf Nederlandse bedrijven wachten nog altijd op hun geld. Dinsdag diende hun zaak in Moskou.

Foto Istock, bewerking nrc

Een voormalig minister van Landbouw van Rusland – dat moet goed zitten, dacht Jon Smits. „Als je zo iemand niet meer kan vertrouwen, wie dan wel?”

Jon Smits is de directeur van Gasa Group Holland, een bedrijf in snijbloemen, kamerplanten en bloembollen uit Aalsmeer. Het bedrijf is onderdeel van de Gasa Group uit Denemarken.

In 2014 bezoekt Jon Smits, samen met zijn Deense bestuursvoorzitter Niels Søren Rasmussen de Russische ondernemer Viktor Semjonov in Moskou. Geen kleine jongen: Semjonov was korte tijd minister onder president Jeltsin en zat meer dan tien jaar in de Doema, het Russische parlement. Sinds de jaren tachtig heeft Semjonov de gelijknamige Sovchoze ‘Belaja Datsja’ uitgebouwd tot een klein imperium dat zich bezighoudt met landbouw, bloementeelt en met het ontwikkelen van vastgoed, zoals een groot bedrijventerrein met een ‘oulet village’ en een van de Moskouse vestigingen van Ikea. Belaja Datsja levert sla aan de Russische vestigingen van McDonald’s: volgend jaar opent het de eerste Russische fabriek voor de productie van ‘french fries’.

Een man met goede papieren dus, die Viktor Semjonov. Een man met wie Gasa bovendien al sinds 2009 ervaring heeft. Voor het seizoen 2014-2015 hebben Gasa en Belaja Datsja voor ruim een miljoen euro zaken gedaan. Gasa leverde bloembollen en jonge planten die in de kassen van Belaja Datsja werden opgekweekt. De Russen verkochten de bloemen en planten door aan de eindafnemers. Daaronder zijn serieuze spelers als de Duitse bouwmarkt Obi.

Viktor Semjonov wil verder groeien, vertelt hij in 2014 tegen Jon Smits en de Deense topman Rasmussen. De Gasa-directeuren krijgen de nieuwe kassen te zien rond Moskou, waar Semjonov veel geld in heeft gestoken. Daarna volgt een lunch op de manege waar gehandicapte kinderen paardrijles krijgen.

Op krediet

Rasmussen en Smits zijn overtuigd: voor het volgende seizoen zal Gasa Holland voor 1,5 miljoen aan bloembollen en jonge planten leveren. Op krediet – Belaja Datsja heeft zwaar geïnvesteerd. Jon Smits heeft dan nog geen reden om aan te nemen dat er iets fout kan gaan. „Ze betaalden niet altijd op tijd, maar ze betaalden wel.”

Naïef? Afgelopen dinsdag diende in Moskou de rechtszaak die Gasa Group Holland heeft aangespannen tegen Teplitsjny Kombinat, dat voorheen onderdeel uitmaakte van Semjonovs bedrijf. De Nederlanders wachten nog altijd op hun geld. Vier andere Nederlandse bedrijven trouwens ook. De totale schuld aan de Nederlanders bedraagt ongeveer 2 miljoen euro.

Het eerste signaal dat er iets fout zit, krijgt directeur Smits van zijn vaste contact. Vladimir Panin is directeur van bloemenbedrijf Teplitsjny Kombinat ‘Belaja Datsja’. In de zomer van 2016 wordt Panin ineens ontslagen. De 49 procent van de aandelen die Panin bezit in Tjeplitsjny Kombinat moet hij – naar eigen zeggen gedwongen – verkopen aan Semjonovs vrouw Viktoria.

In augustus 2016 rijdt Jon Smits vanaf zijn vakantieadres naar een meeting met de Semjonovs in Zuid-Frankrijk. Het Russische echtpaar verzekert hem tijdens een diner dat er zal worden betaald. Maar als Smits in september de bloemenbeurs in Moskou bezoekt, krijgt hij ineens een heel ander verhaal te horen: Teplitsjny Kombinat zit krap bij kas, de betaling zal nog even op zich laten wachten.

Dat najaar wordt het bloemenbedrijf Teplitsjny Kombinat verkocht aan een lokale ondernemer – volgens een document dat Gasa heeft ingezien voor een bedrag van 2.000 euro. Als Gasa verhaal komt halen bij de nieuwe eigenaar krijgen ze te maken met de advocaat van Viktor Semjonov. Die waarschuwt hen de zaak niet op de spits te drijven – dan gaat het bloemenbedrijf failliet. Al het geld dat in het bloemenbedrijf zit gaat in dat geval naar de grootste schuldeiser: Belaja Datsja.

Viktor Semjonov laat in een reactie weten „al meer dan een jaar niets te maken te hebben met dat bedrijf” en verwijst door naar Teplitsjny Kombinat. Het bloemenbedrijf wil desgevraagd niet reageren.

Greneth Plants uit Roelafarendsveen laat in een reactie weten nog openstaande rekeningen te hebben, maar wil niet vertellen om welk bedrag het gaat. Ook Bekenkamp Plants uit Maasdijk zegt dat er nog rekeningen openstaan. „We hebben vele jaren zaken met ze gedaan, maar plotseling hielden ze op met betalen en ze reageren niet op onze aanmaningen.”

Gasa-directeur Jon Smits vindt het belangrijk dat de zaak in de openbaarheid komt. „Belaja Datsja heeft een groot bedrijf in sla, dus het kan goed zijn dat ze ook met andere Nederlandse bedrijven zaken doen. We moeten waarschuwen voor waar deze mensen mee bezig zijn.”

De handel in bloemen en bloembollen met Rusland ondervond eerder al hinder. In 2015 mochten Nederlandse bloemen alleen nog Rusland in nadat ze in een laboratorium waren getest op ongedierte. Lees ook: Tripsvrije chrysanten: niet te doen