Aanhangers bevrijden Saakasjvili uit hechtenis

De stateloze oud-president van Georgië, Micheïl Saakasjvili, werd dinsdagochtend opgepakt in Kiev.

Saakasjvili spreekt de menigte toe. Foto Gleb Garanich/Reuters

Micheïl Saakasjvili, de stateloze ex-gouverneur van Odessa en oud-president van Georgië, is dinsdag na zijn arrestatie bevrijd uit politiehechtenis. Aanhangers van Saakasjvili versperden de weg van het bestelbusje waar hij in werd afgevoerd en wisten hem, ondanks de aanwezigheid van de Oekraïense veiligheidsdiensten, uit het busje te halen.

Nadat hij werd bevrijd, werd hij door een mensenmassa door de straten geleid en sprak hij de aanwezigen toe, met nog een hand geboeid. Hij vroeg zijn aanhangers “vreedzaam te protesteren om president Porosjenko af te zetten”.

Een woordvoerder van het Oekraïense Openbaar Ministerie liet aan NRC weten dat de mensenmassa op weg ging naar het parlement om te protesteren. “De mensen die Saakasjvili helpen worden vervolgd voor het hinderen van de rechtsgang.”

Criminele organisatie

Saakasjvili wordt er nu van verdacht onderdeel uit te maken van een criminele organisatie die de regering omver wil werpen. Daarop staat en straf van drie tot vijf jaar. Openbaar aanklager Joeri Loetsenko verklaarde dinsdag dat Saakasjvili geld zou hebben ontvangen van de naar Rusland gevluchte Oekraïense oligarch Sergej Koertsjenko om de val van Porosjenko te bewerkstelligen.

Koertsjenko onderhoudt goede relaties met de Oekraïense oud-president Viktor Janoekovitsj die in 2014 eveneens naar Moskou vluchtte. Saakasjvili zou via een medewerker een half miljoen dollar hebben gekregen, aldus Loetsenko. Hij stelde te beschikken over verschillende Oekraïense getuigen in Moskou die bewijs hadden geleverd over de zaak.

Loetsenko zei dat de politie de komende 24 uur “al het mogelijke” zal doen om hem te arresteren. Hij riep hem op zichzelf voor woensdagochtend aan te geven. Loetsenko zei dinsdagavond in een spoedzitting van het parlement dat een “Russische winter” dankzij de veiligheidsdienst SBOe is voorkomen in Oekraïne.

De situatie in de straten van Kiev rondom het appartement van Saakasjvili is al uren chaotisch, zo valt te zien op live uitzendingen via het Facebookaccount van Saakasjvili.

Dinsdagochtend verscheen een team van het Oekraïense Openbaar Ministerie bij het appartement van Saakasjvili voor een huiszoeking.

Op het dak

Voordat hij gearresteerd kon worden, verscheen Saakasjvili op het dak van zijn appartement, sprak zijn aanhangers toe en dreigde hij eraf te springen. Zijn appartement is daarna doorzocht.

Micheïl Saakasjvili wordt uit zijn huis gehaald.

Micheïl Saakasjvili wordt uit zijn huis gehaald. Foto Valentyn Ogirenko/Reuters

Aanhangers van Saakasjvili blokkeerden de ingang tot het appartement en probeerden de oud-president uit handen van de autoriteiten te houden. Saakasjvili, die theatrale optredens niet schuwt, zei liever te sterven dan gearresteerd te worden. Hij koos uiteindelijk voor dat laatste.

Vete Porosjenko-Saakasjvili

Na zijn arrestatie ontstonden er meteen al schermutselingen tussen Saakasjvili-aanhangers en de aanwezige veiligheidsdiensten. Het is de laatste ontwikkeling in de vete tussen de autoriteiten, onder leiding van Oekraïnse president Petro Porosjenko, en Saakasjvili.

Medestanders van Saakasjvili proberen de Oekraïense Nationale Garde tegen te houden.

Medestanders van Saakasjvili proberen de Oekraïense Nationale Garde tegen te houden. Foto Valentyn Ogirenko/Reuters

Oekraïne ontnam eerder dit jaar Saakasjvili’s Oekraïense staatsburgerschap. Dat kreeg hij in 2015 nadat hij door de Oekraïense president Porosjenko verrassend naar voren was geschoven als gouverneur van de Oekraïense regio Odessa. Hij verloor toen zijn Georgische paspoort.

Gebrouilleerd

De twee voormalige bondgenoten, die elkaar vonden in hun felle afkeer van Poetins Rusland en de Russische bemoeienis in hun landen, zijn sinds vorig jaar gebrouilleerd nadat Saakasjvili in november zijn vertrek als gouverneur aankondigde.

Na een rondgang door Europa kwam de bij de regering in Kiev in ongenade gevallen politicus in september met veel vertoon illegaal de Oekraïense grens over. Hij had een rondreis gemaakt om zijn zaak te bepleiten nadat zijn paspoort per decreet was ingetrokken door Porosjenko.

De politie van de Oekraïense stad Lviv opende vervolgens een zaak wegens illegale grensoverschrijding. Georgië, waar Saakasjvili gezocht wordt wegens machtsmisbruik tijdens zijn presidentschap, heeft een officieel uitleveringsverzoek ingediend.

Saakasjvili heeft een Nederlandse vrouw, Sandra Roelofs. Zij woont nog steeds in Georgië. Roelofs en Saakasjvili zijn nog steeds getrouwd, maar wonen niet samen.

Rozenrevolutie

Saakasjvili kwam aan de macht na de Rozenrevolutie van november 2003, die het vertrek bewerkstelligde van oud-Sovjetminister Edoeard Sjevardnadze, die in 1992 door middel van een staatsgreep aan de macht was gekomen. In januari 2004 werd Saakasjvili tot president gekozen en in 2008 werd hij herkozen. In dat jaar haalde zijn Verenigde Nationale Beweging 119 van de 150 parlementszetels.

Saakasjvili was president van Georgië tot 2013. Nadat hij nieuwe verkiezingen had verloren, ontvluchtte hij het land omdat hij bang was voor vervolging vanwege machtsmisbruik. Die beschuldigingen heeft hij altijd afgedaan als onzin. Hij wordt nog altijd gezocht in zijn vaderland voor de verdenkingen.