Recensie

Laveren tussen schuldgevoel en seksuele opwinding

Fantasy

‘Thelma’ is een intrigerende filmhuisversie van Stephen King-verfilmingen als ‘Carrie’. De timide Thelma beschikt over telekinetische krachten. Is zij bezeten of zijn er andere verklaringen voor haar gedrag?

Kaya Wilkins en Eili Harboe (rechts) als Anja en Thelma in Thelma.

Als de timide Thelma in Oslo biologie gaat studeren, wordt ze uitgelachen omdat zij geen alcohol drinkt. Zij is streng religieus opgevoed en moet elke avond haar vader bellen om te vertellen hoe het gaat. Bij een etentje geeft hij zijn dochter een standje als zij zich laatdunkend uitlaat over vrienden die denken dat de aarde 6.000 jaar oud is: „Kennis maakt een mens niet superieur.”

Thelma heeft een speciale band met haar vader, waarvan de kijker weet heeft door een scène die aan de film voorafgaat. Hierin is hij samen met zijn nog jonge dochter aan het jagen in een besneeuwd bos en zien we hem eventjes zijn geweer op haar achterhoofd richten. Een fascinerende proloog die pas veel later betekenis krijgt.

In Oslo lijkt Thelma zich langzaam aan haar opvoeding te ontworstelen. Zij drinkt voorzichtig een wijntje, rookt een paar pufjes en wordt verliefd op studiegenoot Anja. Dat leidt tot een knagend schuldgevoel: „Heer, verlos mij van die gedachten.” Ook krijgt zij epileptische aanvallen, waarbij onderzoek uitwijst dat die misschien worden veroorzaakt door onderdrukte gevoelens of een trauma. Hoe zit dat?

Thelma is een intrigerende filmhuisversie van Stephen King-verfilmingen als Carrie en The Dead Zone, want Thelma beschikt evenals de hoofdpersonen uit die films over telekinetische krachten. Is zij bezeten of zijn er andere verklaringen voor haar gedrag? Regisseur Joachim Trier laat het in het midden. Hij is geïnteresseerd in het spanningsveld tussen geloof en wetenschap, tussen creationisme en de evolutieleer, tussen verklaring en mysterie. Ook filmisch gezien is er spanning: tussen totaalshots van boven en intieme close-ups van Thelma en Anja, en tussen het in één lange take opgenomen telefoongesprek en de onheilszwangere montage in een danstheater, waar een enorme moderne kroonluchter vervaarlijk gaat zwaaien.

Hoewel zijn film wat horrorelementen bevat, gaat het Trier vooral om de verwarrende gevoelens van Thelma (mooi gespeeld door Eili Harboe), emoties die laveren tussen schuldgevoel en seksuele opwinding. Zoals elk kind moet zij zich van haar ouders bevrijden om haar eigen weg te kunnen gaan.