Cultuur

Interview

Interview

Wonderstruck: de film speelt zich deels af in het Queens Museum of Art, New York.

‘Kinderen zijn nooit sentimenteel’

Todd Haynes

De regisseur maakte met ‘Wonderstruck’ zijn eerste kinderfilm. „Ik ben heel optimistisch over wat kinderen aankunnen.”

Regisseur Todd Haynes (Carol, Far From Heaven) heeft zijn eerste kinderfilm afgeleverd. Wonderstruck, gebaseerd op een geliefd jeugdboek van auteur Brian Selznick, gaat over de avonturen van twee kinderen in verschillende tijdvakken. Ben (Oakes Fegley) gaat in de jaren zeventig op zoek naar zijn vader, Rose (Millicent Simmonds) is doof en begint in de jaren twintig een zoektocht naar haar moeder. De twee verhalen blijken op wonderlijke wijze in elkaar te grijpen in het scenario van Selznick, die al eerder de jeugdroman schreef die aan de basis stond van Hugo van Martin Scorsese.

Haynes (56) wilde vooral een eerbetoon brengen aan de analoge beeldcultuur van lang vervlogen tijden: de jaren twintig toont hij in zwart-wit en in een stijl die teruggrijpt op de stille film; voor de jaren zeventig kon hij zich te buiten gaan aan kleurrijke, buitenissige hippie-outfits. Todd Haynes, op het filmfestival van Cannes: „Ik bestudeer de historische perioden waarin mijn films zich afspelen altijd heel intensief. Ik kijk naar de films die toen zijn gemaakt. Dat is voor mij enorm verrijkend. Ik vind het heerlijk om mezelf in een positie te brengen waarin ik iets kan leren.”

Belangrijke sequenties in de film spelen zich af in een van de grote musea van New York: het American Museum of Natural History. Haynes: „Wat is een natuurhistorisch museum? Niet meer dan een verzameling dieren die zijn opgejaagd, gedood en opgezet. De dieren zijn vervolgens te zien in een decor dat hun natuurlijke leefomgeving moet voorstellen. Dat is eigenlijk een uitermate theatrale, kunstmatige benadering.

„Toch denk ik dat zo’n museum een belangrijke functie kan hebben. Musea leren ons eigenlijk hoe we een verhouding kunnen ontwikkelen met verlies en de dood, zodat we ons niet door de dood laten verlammen.

„De hele film is eigenlijk een soort pleidooi voor het koesteren van het verleden en van de herinnering. Als we ons daarvoor openstellen, zijn we volgens mij veel beter in staat om in het reine komen met onze vergankelijkheid.”

Een dove acteur

Voor Haynes was het belangrijk om voor de rol van Rose een jonge acteur te gebruiken die ook in werkelijkheid doof is: Millicent Simmonds. „Ik had me voorgenomen om tenminste mijn uiterste best te doen om een dove acteur te vinden en om alleen als dat echt niet zou lukken voor een horend kind te kiezen. Ik heb zo’n 200 auditietapes gezien van dove acteurs. Toen ik de tape zag van Millie liepen er meteen rillingen over mijn rug. Ze is iemand die zoveel vertrouwen, levenslust en optimisme uitstraalt. Ik begon onmiddellijk schietgebedjes te prevelen: laat haar in godsnaam ook kunnen acteren onder die vreemde, kunstmatige omstandigheden van een filmset. Dat bleek gelukkig zo te zijn.”

Haynes koestert in Wonderstruck opnieuw het verleden. Al zijn films spelen zich in dat verleden af, zijn in meer of mindere mate kostuumdrama’s. Dan is het misschien ironisch dat uitgerekend internetbedrijf en betrekkelijk nieuwe speler in de filmindustrie Amazon zijn nieuwe film heeft gefinancierd. Het bedrijf is druk bezig flinke delen van die analoge wereld weg te vagen. Haynes: „De echt ironie is dat Amazon zich kan veroorloven om deze film te maken. De film stelt best hoge eisen aan het geduld en het concentratievermogen van kinderen. Amazon is ook wel een paar keer bij me gekomen met vragen, of de film wel zo geschikt zou zijn voor kinderen. Maar ik wilde per se uitgaan van een heel optimistisch idee van wat kinderen, ook in de digitale wereld, aankunnen.

„De intelligentie van kinderen kunnen we volgens mij heel gemakkelijk onderschatten. Kinderen zijn ook nooit sentimenteel. Het zijn de volwassenen die snel sentimenteel zijn, als ze naar kinderen kijken.

„Amazon kan het zich permitteren om een film zoals Wonderstruck te maken, omdat ze er niet per se veel geld aan hoeven te verdienen. Dat hebben ze niet echt nodig. Ze kunnen films maken om redenen van prestige. Amazon heeft oprechte, serieuze belangstelling voor onafhankelijke cinema en wereldcinema. Laten we hopen dat dat nog een poosje zo blijft. Zulke bedrijven hebben we hard nodig.”