Handelaren in oude kunst willen eigen beurs

Kunstbeurs

De Vereeniging van Handelaren in Oude Kunst heeft plannen voor een eigen kunst- en antiekbeurs. De PAN vinden ze te duur.

Kunsthandel P. de Boer toonde vorige maand op PAN Amsterdam een collectie trom·pe-l’oeilschilderijen. Foto Lex van Lieshout

Een kruiser of mijnenveger als watertaxi tussen Amsterdam en Den Helder. Dat speelse plan maakte onderdeel uit van een nieuwe kunst- en antiekbeurs, die de Koninklijke Vereeniging van Handelaren in Oude Kunst (VHOK) oktober volgend jaar wil organiseren in de voormalige rijkswerf Willemsoord in Den Helder.

De beurs is uitsluitend bestemd voor leden van de VHOK, waarbij vrijwel alle vooraanstaande Nederlandse antiquairs zijn aangesloten. Met de slogan NowSinceForever („Antiek was er al, en is op dit moment nog steeds van nu”) wil de honderd jaar oude vereniging onderstrepen dat het nieuwe wegen inslaat. Het doel: de vraag naar oude kunst stimuleren.

Dat is hard nodig, blijkt uit een vertrouwelijk onderzoek dat de VHOK heeft laten uitvoeren. De markt voor oude kunst staat onder druk, concludeert New Business Movement, een bureau in Amsterdam dat strategische marktconcepten ontwikkelt.

De antiekbranche heeft een stoffig imago. Vraag en prijzen dalen, de klantloyaliteit is verdwenen en jonge mensen geven weinig om oude kunst en antiek. De sector weet zich bovendien geen raad met internet en social media en deelname aan beurzen, het belangrijkste verkoopkanaal, wordt steeds duurder.

Overlevingsstrategie

Op een ledenvergadering eind mei kregen de antiquairs te horen dat er ook kansen zijn. De notulen en de recent onder de leden verspreide folder over de koerswijziging maken duidelijk hoe de branchevereniging het tij wil keren.

De ‘overlevingsstrategie’ voor de markt in oude kunst is samenwerken: kennis delen, moderniseren en „de klant op één” zetten. Behalve een exclusieve beurs streeft de VHOK ook naar een webportaal voor de leden en een kennisinstituut, op te zetten samen met partners vanuit de museumwereld en de overheid.

Bij de vergadering in mei spitste de discussie zich toe op de relatie met PAN, de beurs voor kunst, antiek en design die eind november voor de 31ste keer werd gehouden. Van de 72 VHOK-leden waren er 34 present op de beurs in de RAI Amsterdam. Zestien leden haakten de afgelopen jaren af bij PAN, vooral vanwege de afnemende verkoop en de stijgende beurskosten.

Een succesvolle nieuwe beurs zal toch consequenties hebben voor PAN, vroeg een van de leden op de vergadering. Voorzitter Robert Aronson antwoordde dat de VHOK al zes jaar tevergeefs bij het PAN-bestuur aandringt om die beurs eerder in het seizoen te houden, korter dan negen dagen te laten duren, en de deelnamekosten te drukken. Hij draagt PAN een warm hart toe, zei Aronson, maar als VHOK-voorzitter heeft hij andere prioriteiten.

Waar een van de leden aan toevoegde: „We zijn een dying race. We moeten nu niet nadenken of we in het PAN-vaarwater komen; het gaat nu om ons.”

Pikant is dat Aronson, handelaar in antiek aardewerk, tevens bestuurslid is van TEFAF. In opdracht van PAN organiseert TEFAF tegen een vergoeding van 250.000 euro de volgens de VHOK te dure Amsterdamse beurs.

Marktverkenning

Anders dan op PAN, waar ook veel hedendaagse kunst, sieraden en design te koop is, zal op de nieuwe VHOK-beurs alleen oude kunst en antiek worden aangeboden. KunstRAI-directeur Erik Hermida is de beoogd directeur. De deelnemers wordt aangeraden oude kunst en antiek te integreren in „het interieur van nu”. Want, zo blijkt uit de marktverkenning, de geïnteresseerde klant („50+, oud geld, rallyrijder, golfer, concertbezoeker en lezer van NRC”) koopt antieke of oude kunst uit liefhebberij of voor woninginrichting, en niet meer als financiële investering.

Als mogelijke beurslocatie werd in mei nog gedacht aan de Louwman autoshowroom langs de A2 en de Werkspoorkathedraal, de voormalige fabriekshal in Utrecht. In de recente brochure van de VHOK is nu sprake van de rijkswerf Willemsoord in Den Helder. Daar heeft de vereniging van 6 tot en met 9 oktober ruimte in optie genomen, zegt de verhuurder.

Tegelijk met de antiekbeurs zullen daar twee andere evenementen plaatsvinden. In het weekend van 6 en 7 oktober het DesignYourLife Festival, een evenement met aandacht voor nieuwe kunstvormen als fotografie, street-art en tattoo-kunst. En aansluitend TedxDen Helder, een lezingenbijeenkomst.

Eind mei stemden de VHOK-leden in met de ambitieuze koers van het bestuur. Ook het plan voor een nieuwe beurs werd aangenomen.

Waarvoor geen steun kwam, was het plan om beursbezoekers per marineschip van Amsterdam naar Den Helder te vervoeren. Dat voornemen strandde met een telefoontje van VHOK-lid Frank Buunk. Hij kreeg een hoge marineofficier aan de lijn die sprak van een „dartel maar onmogelijk plan”.