Column

Cassandra

Ellen

Omdat mijn zus niet tegen geschiedenis kan, help ik haar zoon met zijn huiswerk, wat meteen een lekkere opfriscursus is voor mij (trechterbekercultuur! Hoe kon ik ooit vergeten dat dat ooit een ding was?!). Deze week overhoorde ik hem over de Griekse mythologie en kwam het gesprek desondanks op zijn scoutclub.

„Het valt me op”, zegt hij, „dat de padvinders die gymnasium doen door de rest minder serieus worden genomen. Als wij een oplossing aandragen voor iets, rolt iedereen met zijn ogen.”

„Tja”, zeg ik, „dat is de vloek van het vwo, je hebt toch een beetje een Brilsmurffactor.”

„Is het niet zo dat mensen tegenwoordig gewoon minder belang hechten aan feiten?”

Misschien. Ik moest denken aan een vriendin: een architecte die laatst aan haar schoonouders vertelde dat hele stukken van de Chinese muur zijn gebouwd met behulp van rijst. De schoonouders geloofden haar niet. Ze vonden het gewoon niet aannemelijk, zelfs niet toen mijn vriendin ze het artikel toonde. Zo zijn er natuurlijk legio voorbeelden. Mensen vertrouwen steeds minder op expertise en meer op de eigen mening. Als een innerlijke stem (waar die vandaan komt is overigens een sinister raadsel) zegt dat iets waar is, dan is het zo. Mijn neefje knikt.

„Het is net zoiets als beweren dat er geen klimaatprobleem bestaat”, zegt hij. „Ook al zijn er honderden klimaatwetenschappers die inmiddels hebben bewezen dat het wél zo is. Wat dat betreft maakt het hebben van kennis je een Cassandra.”

Ik gniffel, hij heeft gelijk. De Griekse prinses Cassandra kon door een mislukte deal met Apollo zien wat er in de toekomst gebeurde, maar niemand zou haar geloven. Toen dat houten paard voor de poorten van Troje stond gilde zij dat het een valstrik was, maar iedereen sloeg haar waarschuwingen in de wind, want een belegeringstoren in de vorm van een pony, dat was totaal niet verdacht.

„Wat heb je er tegenwoordig nog aan om de wetenschap in te gaan”, zegt mijn neefje droef, „als niemand je gelooft?”

Dat is inderdaad schrijnend. Dan heb je jezelf jarenlang in Wageningen te pletter gestudeerd om vervolgens door niemand te worden geloofd. Er zijn betere redenen om een studieschuld op te bouwen.

„Straks levert de universiteit alleen nog maar Cassandra’s af”, zeg ik.

„Omdat de rest van de wereld alleen nog maar van de best mogelijke toekomst uitgaat. Omdat ze niet wakker willen liggen”, zegt mijn neefje verdrietig. Hij is even stil en fluistert vervolgens: „De wereld bestaat straks alleen nog maar uit twee soorten: Cassandra’s en Icarusjes.”

heeft op deze plek een wisselcolumn met Marcel van Roosmalen.