Brieven

Brieven 5/12/2017

Archeologie

Maastrichtse bisschop

Wie ontkent dat Servatius in de vierde eeuw bisschop in Maastricht was en de stichting van het christendom aldaar aan een zesde-eeuwse bisschop toeschrijft (Grote twijfel aan bestaan van deze Sint, 2/12), heeft een archeologisch probleem: de aanwezigheid van heel wat vijfde-eeuwse scherven van terra sigillata, het rode Romeinse tafelservies, met rolstempels met christelijke motieven erop rond de Onze-Lieve-Vrouwekerk. De archeoloog Wim Dijkman heeft laten zien dat zo’n strooiing voorkomt rond onbetwijfelde laat-Romeinse christelijke kerken in Auxerre, Rouen en Metz. Ik gebruik in mijn boek over laat-Romeins Nijmegen de afwezigheid van zo’n strooiing aldaar als argument tegen een door sommigen veronderstelde laat-Romeinse kerk op het Valkhof in Nijmegen.

Baudet

Heldrings intellectueel

Ik herinner mij J.L. Heldrings definitie van een intellectueel heel anders dan lezer Jongmans (Brieven, 2/12). Volgens hem verklaarde die ooit in een column: „Een intellectueel is iemand die niet alleen veel kennis heeft, maar zich op basis daarvan een zelfstandig oordeel vormt.” Volgens mijn geheugen citeerde Heldring echter uit een Franse bron: „Een intellectueel is iemand die met gezag praat over zaken waarvan hij geen verstand heeft.” Deze omschrijving is geknipt voor Baudet, die volgens Jongmans zo mooi aan zijn definitie voldoet.

Big Brother

George Orwell is terug

De column van Bas Heijne roept associaties op met de roman 1984 van George Orwell (Digitale dictatuur, 2/12). Bekend van het citaat „Big brother is watching you”. Met vooruitziende blik schreef Orwell kort na de Tweede Wereldoorlog over het ‘telescreen’ dat in een imaginaire dictatuur iedereen observeerde en terroriseerde. Hij ging uit van televisiecamera’s en televisieschermen die een bevolkingsgroep permanent observeren en bestoken met desinformatie en zo hersenspoelen.

Hij kon toen nog niet weten of bedenken dat dit nu sluipenderwijs min of meer plaatsvindt via internet en de sociale media. Het is nu niet één dictator die ons geraffineerd manipuleert maar er zijn meerdere misbruikers van dit medium. Ze dringen ons een nieuw soort geloof op. Hopelijk zijn er nog genoeg mensen met gezond verstand die zich hier niet door laten manipuleren en indoctrineren. In Orwells boek loopt het met de weerspannige enkelingen overigens slecht af. Laten we dit voor zijn.

Wageningen Universiteit

Een boetekleed

Wageningen Universiteit (WU) klopt zichzelf op de voorpagina van NRC op de borst met het opleiden van mensen die denken vanuit het landschap en landschappen gaan herstellen (2/12). Maar de universiteit laat daarbij mooi achterwege waardoor de landschappen eigenlijk verpest zijn. Was en is het nog steeds niet WU die er decennialang op heeft gehamerd dat de boeren uit elke vierkante meter grond, elke koe, kip en varken het uiterste moesten halen, anders was je niet professioneel en economisch bezig? Moesten stallen niet almaar groter worden omdat je met twee, drie keer zo veel dieren immers ‘efficiënter’ kon werken en meer kon verdienen? Als alumnus schaam ik mij voor dit soort advertenties. Laat Wageningen zich eerst verontschuldigen bij de maatschappij voor wat het heeft aangericht in de landbouw en het landschap. Of is het opleiden van mensen die het landschap gaan redden een teken dat de universiteit het boetekleed begint aan te trekken?

Correcties/aanvullingen

Praljak

In het artikel Tribunaal opgeschrikt door zelfdoding (30/11, p. 3) stond vermeld dat Praljaks echtgenote op de publiekstribune zat. Zij was niet aanwezig.

Fons Orie

In het profiel van rechter Fons Orie (Laatste keer levenslang Was het Joegoslavië-tribunaal een succes?, 20/11, p. 6) wordt de herkomst van een citaat van hem toegeschreven aan het online blad Mr. Het citaat kwam uit het maandblad Mr.

    • Anton van Hooff
    • D.C. Steures
    • Harry Nijhuis
    • Wytze Nauta