ACM wordt strenger op fusies van ziekenhuizen

Concurrentie

Als ziekenhuizen fuseren stijgen de kosten wel, maar de kwaliteit niet, zo stelt de toezichthouder na eigen onderzoek vast.

De ACM zegt in de toekomst „mogelijk” eerder ziekenhuisfusies te gaan verbieden.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat strenger toezien op fusies van ziekenhuizen. Uit onderzoek van de toezichthouder is gebleken dat fusies in de afgelopen jaren niet hebben geleid tot betere kwaliteit van zorg, maar wel tot hogere prijzen. De ACM zegt nu een beter beeld te hebben van de mededingingsrisico’s die fusies met zich meebrengen en daarom in de toekomst „mogelijk” eerder ziekenhuisfusies te verbieden.

In het onderzoek zijn de gemiddelde zorgkosten van fusieziekenhuizen vergeleken met ziekenhuizen die niet gefuseerd zijn. De fusieziekenhuizen werden duurder, stelt de ACM in het onderzoek vast, zonder dat daar een betere kwaliteit tegenover stond. Zorgverzekeraars ondervonden bovendien naar eigen zeggen vaker problemen bij de inkoop van zorg.

De ACM heeft in de afgelopen tien jaar één fusie tegengehouden omdat er voor patiënten te weinig keus over zou blijven. Bij een aantal andere fusies zijn prijsplafonds afgesproken. In één geval, de fusie tussen Ziekenhuis Walcheren en de Oosterscheldeziekenhuizen, werden bovendien afspraken gemaakt over onder meer verbetering van de kwaliteit van de zorg. Alleen bij dat fusieziekenhuis daalden de prijzen.

Verzekeraars

Bij de beoordeling van de fusies moest de ACM het de afgelopen jaren stellen met een beperkte hoeveelheid informatie, zegt een woordvoerder. „We moeten een soort voorspelling doen. Dat doen wij op basis van gegevens die op dat moment beschikbaar zijn, bijvoorbeeld van de verzekeraars.”

De verzekeraars maakten volgens de ACM de inschatting dat zij voldoende middelen hadden om te voorkomen dat fusies zouden leiden tot een prijsstijging. „Je kan spreken van voortschrijdend inzicht. Als verzekeraars denken dat een fusie geen problemen oplevert, is dat voor ons een belangrijk argument. Nu zijn we een aantal jaar verder en is een aantal studies gepubliceerd. Daaruit blijkt dat het optimisme achteraf misschien niet helemaal terecht is geweest.”

Volgens de ACM hebben fusies van ziekenhuizen niet alleen gevolgen voor de concurrentie, maar roepen ze ook maatschappelijke vraagstukken op. Zo leven er zorgen over de massaliteit van de nieuwe ziekenhuizen en de aandacht voor de patiënt. Om ook die „publieke belangen” te kunnen overwegen in de beoordeling van fusieplannen, moeten door de politiek duidelijke eisen geformuleerd worden. Voor het toezicht zegt de ACM de samenwerking te willen zoeken met andere instanties, zoals de Nederlandse Zorgautoriteit en de Inspectie Gezondheidszorg. (NRC)