Groeiende tekorten personeel in techniek, ICT, zorg en onderwijs

Arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt groeit. Gediplomeerden hebben steeds betere perspectieven op de arbeidsmarkt. Hoe hoger opgeleid, hoe beter.

37 procent van de mbo-4-techniekstudenten werkt 1,5 jaar na afstuderen nog in die sector. Foto Katrijn van Giel

Er ontstaan personeelstekorten in techniek, zorg en onderwijs. Dat voorspelt het Researchcentrum Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht in „De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2022”.

De tekorten van technici worden des te groter omdat technici van alle opleidingsniveaus steeds vaker in een niet-technisch beroep gaan werken. Van studenten die in het studiejaar 1997-1998 een mbo-4-opleiding afrondden, werkte nog bijna driekwart anderhalf jaar na afstuderen in de techniek. Voor het cohort 2014-2015 was dat lager: nog maar 37 procent. Het percentage hbo-gediplomeerden dat in technische beroepen terechtkwam daalde van bijna de helft naar iets meer dan een kwart.

Volgens Didier Fouarge, hoogleraar arbeidsmarkt aan de Universiteit Maastricht en onderzoeker van het ROA, stegen de lonen van de afgestudeerden niet met de toenemende vraag naar hen. „Technische bedrijven concurreren op een internationale markt en willen niet door hogere lonen uit de markt worden geprijsd.”

In de zorg is er al een tekort, van verpleegkundigen tot artsen, terwijl er ook nog een paar procent mensen per jaar extra nodig zijn. In de prognose van twee jaar geleden was er veel minder vraag in de zorg. „Daar heeft het overheidsbeleid veel invloed op. Twee jaar geleden was de groei nul”, zegt Fouarge. „Er waren forse bezuinigingen, veel zorgbedrijven gingen over de kop. Maar in de aanloop naar de verkiezingen werden voor Prinsjesdag alle bezuinigingen van tafel geveegd en daar zat ik met mijn prognoses.” Alleen al voor verpleeghuizen komt er 2,1 miljard extra voor de komende regeerperiode.

In het onderwijs groeien vooral de tekorten in het basisonderwijs, waar veel mensen pensioneren. Volgende week gaan de leraren waarschijnlijk staken wegens de lage lonen en de hoge werkdruk.

Hoe hoger hoe beter

Voor recent gediplomeerden is de arbeidsmarkt tot 2022 gunstig. Die groeit met 1 procent per jaar. Tot dat jaar moeten er anderhalf miljoen arbeidskrachten worden vervangen. En door economische groei zijn er nog ruim een half miljoen mensen extra nodig. Er is, kortom, werk genoeg.

Als je hoog opgeleid bent, in ieder geval. Hoe hoger de opleiding des te beter de perspectieven. De helft van de universitair gediplomeerden en iets minder dan de helft van de hbo-gediplomeerden hebben goede vooruitzichten, terwijl dat voor de verschillende mbo-niveaus tussen de 14 en 28 procent ligt. Met name diploma’s in bedrijfskunde, financiën en administratie doen het minder goed. Van de laag- en middelbaar opgeleiden daalden afgelopen jaren de lonen, met 2,5 procent.

    • Maarten Huygen