Commentaar

Laat Russische sporters onder neutrale vlag deelnemen aan Spelen

‘Fair play’ en ‘vriendschap’ waren trefwoorden in de welkomstspeech die president Poetin vrijdag in Moskou voor de internationale voetbalgemeenschap afstak. De Russische president gaf de aftrap voor het WK voetbal; komende zomer spelen 32 landen in Rusland om de wereldtitel, het Kremlin was het indrukwekkende decor van de loting.

De woorden ‘fair play’ klonken hypocriet uit Poetins mond: diezelfde dag kwam de teller van Russische sporters die door het Internationaal Olympisch Comité (IOC) levenslang zijn geschorst voor de Olympische Spelen op 25. Aanleiding: doping. De golf van geschorste Russen was de opmaat naar het besluit dat het IOC deze dinsdag neemt over deelname van dopingzondaar Rusland aan de Olympische Winterspelen, in februari in het Zuid-Koreaanse Pyeongchang.

Dankzij klokkenluider Grigori Rodtsjenkov, tot hij naar de Verenigde Staten vluchtte hoofd van het dopinglaboratorium in Moskou, weten we dat de Russen onder meer tijdens de vorige Winterspelen in hun eigen Sotsji op grote schaal doping gebruikten, dat officials daar een actieve rol in speelden en dat die praktijken van hogerhand werden toegedekt. Eind vorig jaar bleek uit onafhankelijk onderzoek dat duizend Russische sporters in dertig winter- en zomersporten van 2011 tot en met 2015 betrokken waren bij officiële dopingprogramma’s, vergelijkbaar met de centraal geleide dopingcultuur in de voormalige DDR.

Dinsdag kan het IOC Rusland uitsluiten van de Winterspelen, een straf die in het belang van een geloofwaardige sport is bepleit door antidopingorganisaties in onder meer de VS, Duitsland en Nederland. Er gaan ook stemmen op aantoonbaar ‘schone’ Russen onder neutrale vlag te laten meedoen; zonder Russische vlaggen, zonder volkslied. Dat zou een faire, tegelijkertijd milde sanctie zijn. Onschuldige sporters lijden dan niet onder bedriegers – hoe weinig keus die wellicht ook hadden zich aan het door de staat gestuurde dopingprogramma te onttrekken. Een soortgelijke straf trof het IOC voor de Zomerspelen vorig jaar in Rio de Janeiro: alleen Russen die nooit op doping waren betrapt en kort voor Rio buiten eigen land waren getest waren welkom. Hoewel toen al bekend was dat in Sotsji fors was gefraudeerd en Russische atleten door dopingbedrog in de atletiek waren uitgesloten van internationale competitie, mochten zij in Rio wel als Russische ploeg meedoen.

Rusland dreigt de Spelen te boycotten als Russen alleen onder neutrale vlag in Pyeongchang mogen sporten. In plaats van de bevindingen te onderschrijven en te beloven orde op zaken te stellen, zei vicepremier Moetko, minister van Sport tijdens Sotsji 2014, vrijdag dat hij de geschorste sporters „tot en met de laatste kogel” zal verdedigen. Hij kondigde aan bij het internationaal sporttribunaal CAS in beroep te gaan. Met Poetin ziet hij een westers complot.

Maar de bewijzen van systematische doping zijn indrukwekkend, tot en met het dagboek van Rodtsjenkov, waarin hij zijn ontmoetingen rond Sotsji 2014 met Moetko beschrijft en vertelt hoe hij zijn opdrachten van hogerhand kreeg. Het IOC vindt hem geloofwaardig. Hoe de straf voor Rusland dinsdag ook uitvalt, de president en zijn vicepremier – de laatste als voorzitter van de Russische voetbalbond – kijken alweer verder dan de Winterspelen, naar het WK voetbal. Klokkenluider Rodtsjenkov liet aan de vooravond van de loting weten dat hij ook graag wil vertellen over doping in het Russische voetbal – mogelijk het volgende hoofdstuk in het Russische dopingschandaal.

Het is nu aan het IOC om onschuldige Russische sporters groen licht te geven voor deelname aan de Winterspelen en vooral niet te buigen voor druk uit het Kremlin.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.