Val met mogelijk catastrofale gevolgen

Wereldbeker schaatsen

De Nederlandse vrouwen moeten na een valpartij op de ploegachtervolging vrezen voor de Spelen. De mannen wonnen superieur.

Foto Getty

Hoe een enkele valpartij begin december grote gevolgen kan hebben voor de olympische races op 19 en 21 februari in Gangneung. Geen vuiltje leek er aan de lucht voor de Nederlandse vrouwen tijdens de ploegachtervolging bij de wereldbeker in Calgary. Tot Lotte van Beek van pure vermoeidheid in de laatste ronde onderuit schoof.

Fout volgde op fout. De gevallen Van Beek kreeg tegen de regels in hulp bij het opstaan. Teamgenoten reden al uit in de binnenbaan. Geen finish, geen punten. En nu maar afwachten of komend weekeinde in Salt Lake City überhaupt nog olympische kwalificatie kan worden veilig gesteld.

Vier jaar geleden waren de Nederlandse achtervolgingsploegen nog het vlaggenschip bij de gold rush in Sotsji. Foutloze en razendsnelle races, goud voor de mannen en de vrouwen. Eindelijk afgerekend met het geruzie en gezeur na de olympische decepties in 2006 en 2010, toen het grootste schaatsland ter wereld zowel bij de mannen als de vrouwen niet eens de finale haalde. Het ‘geheim’? Een strakke voorbereiding, tot een gezamenlijk trainingskamp op Vlieland toe.

In de aanloop naar ‘Pyeongchang 2018’ is daarvan geen sprake. Onder de nieuwe bondscoach Geert Kuiper reeg Nederland de laatste jaren wereldtitels aaneen: drie bij de mannen (2015, 2016, 2017), twee bij de vrouwen (2016, 2017). De mannenploeg bleek ook zaterdag bij de wereldbeker in Calgary in de sterkste opstelling ‘gewoon’ een klasse apart. In tegenstelling tot de vrouwen, die met twee reserves in de ploeg faalden.

Ter Mors en Wüst werden gemist

Jorien ter Mors, vier jaar terug één van de motoren van de gouden sneltrein, ontbrak wegens een rugblessure in Calgary. Minstens zo zwaar woog de afwezigheid van Ireen Wüst. De meest ervaren ‘baas’ van de ploeg heeft het in dit olympische seizoen druk genoeg met zichzelf. Door blessures aan middenrif en linkeronderbeen moet de 31-jarige kopvrouw van Team Justlease tegen haar gewoonte in races schrappen. Na Calgary (waar ze alleen startte op de 1.500 meter en drie kilometer) reist Wüst niet naar Salt Lake City maar naar Tenerife, om zich voor te bereiden op het olympisch kwalificatietoernooi eind december.

Van hun vervangers is stylist Marrit Leenstra al jaren een stabiele kracht, die onder de harde aanpak van de Italiaanse coach Maurizio Marchetto aan inhoud heeft gewonnen. Maar Van Beek nadert na zwaar blessureleed pas dit seizoen weer haar topniveau dat in 2014 leidde tot olympisch brons op de 1.500 meter. Een ploegachtervolging met de sterke Antoinette de Jong en Leenstra bleek nog een brug te ver. „Ik zakte er doorheen”, gaf ze na haar val toe bij de NOS. „Ik reed net zo lekker. Waardeloos voor mijn teamgenoten. Het was honderd procent mijn eigen schuld.”

Geen dominantie

Van Nederlandse dominantie is bij de vrouwen dit seizoen sowieso geen sprake. Japan won eerder al in Heerenveen met een ruime marge van drie seconden op het Nederlandse toptrio Wüst-Ter Mors-De Jong, in een wereldrecordtijd. Ook zaterdag lag de ploeg van de Nederlandse coach Johan de Wit bijna 1,5 seconde voor toen Van Beek in de slotfase onderuit gleed. Kopvrouw Miho Tagaki, haar zusje Nana en Ayaka Kikuchi verbeterden in 2.53,88 opnieuw het wereldrecord. Nederland werd zonder punten negende en laatste. Acht teams plaatsen zich voor de Spelen. Nog een valpartij kan komend weekeinde in Salt Lake City fataal zijn.

De mannen revancheerden zich in de Olympic Oval voor de afgang bij de eerste wereldbeker in Heerenveen, waar Nederland slechts tiende werd in een veld van dertien landen. Coach Kuiper bracht voor het eerst sinds de gouden race van 2014 zijn toptrio op het ijs: Sven Kramer, Koen Verweij en Jan Blokhuijsen. Vooral het meedoen van Kramer, afwezig in Heerenveen, is cruciaal. Van de negentien keer dat hij in de wereldbeker aan de start stond, won Nederland achttien keer. In Calgary leidde hij de ploeg naar winst in 3.36,11, de tweede tijd ooit na het wereldrecord van hetzelfde Nederlandse trio vier jaar geleden in Salt Lake City (3.35,60).

„Onze missie is geslaagd”, sprak Kramer na afloop bij de NOS. Na het zwakke optreden in Heerenveen stond de Nederlandse achtervolgingsploeg onder druk. Een nieuwe tegenvaller zou olympische deelname serieus op de tocht hebben gezet, al was het maar omdat Kramer volgende week in Salt Lake City ontbreekt. De kopman van Lotto-Jumbo geeft de voorkeur aan een trainingskamp in Collalbo.

Bergsma slachtoffer bij mannen

Jorrit Bergsma, die vorig seizoen nog deel uitmaakte van de ploeg die in Gangneung wereldkampioen werd, lijkt het slachtoffer van de goede race in Calgary. In Thialf was hij eerder dit seizoen de zondebok, toen hij het tempo van Blokhuijsen en Verweij niet kon bijhouden. „Nederland onwaardig”, sprak hij toen zelf. In Calgary volgde vrijdagavond een nieuwe tegenvaller: Bergsma werd op de vijf kilometer zestiende en laatste. Ziekte was volgens de Fries en zijn coach Jillert Anema de oorzaak. Toch prees bondscoach Kuiper na de winst op de ploegachtervolging niet voor niets nadrukkelijk de jonge reserve Marcel Bosker. „Dit is gewoon het beste trio op dit moment”, zei ook Kramer. Oftewel, de plaats van Bergsma staat op de tocht.