De SP zoekt juist de ‘ongewone man’

Dialoog

In het Chassé Theater in Breda wilde de SP vandaag ‘elite en volk’ samenbrengen. „Wederkerige emancipatie”, noemt partijvoorzitter Ron Meyer het.

Ron Meyer, de nieuwe voorzitter van de SP, tijdens het partijcongres van de SP in Utrecht. Foto Bart Maat/ANP

Het is geen toneelstuk van de Duitse schrijver Bertolt Brecht wat de SP zondag in het Chassé Theater in Breda ten tonele brengt, maar het idee is hetzelfde: mensen samenbrengen en ze verheffen. Of zoals de partij het zelf heeft genoemd: Theater voor Elkaar.

Een jaar lang sprak partijvoorzitter Ron Meyer met honderd „maatschappelijke leiders” door het hele land. Aan de andere kant gingen actieve SP’ers de wijken in om met één miljoen ‘gewone’ Nederlanders te spreken. Zondagmiddag moesten de twee groepen elkaar ontmoeten in het theater in Breda.

‘Ode aan samenhang’

In de zaal zitten de „gewone mensen”, legt Remi Poppe, oud-Kamerlid van de SP, uit. En de maatschappelijke bovenlaag zit op het podium, zegt partijbestuurslid en presentatrice Lieke Smits. Dat zijn de televisiemakers, de directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, schrijvers en andere ‘leden van de elite.’

Podium en zaal moeten gezamenlijk een „ode brengen aan de samenhang”, aldus partijvoorzitter Meyer. En „strijd voeren voor meer samenhangen”, zegt SP-fractievoorzitter Emile Roemer.

Kantine-tour

Wat de SP doet, past in een politiek stramien: de zoektocht naar uitbreiding van de achterban. Waar GroenLinks onlangs bekendmaakte op zoek te gaan naar de ‘buschauffeur’ en een ‘kantinetour’ plant en waar andere partijen niet uitgepraat raken over de ‘gewone Nederlander’, gaat dat bij de SP anders. De socialisten zoeken juist verbinding met de ‘ongewone man’: de elite.

Daarbij wil de SP haar vaste achterban eens naar het theater halen om met „cultuur in aanraking” te komen”, legt Roemer uit. De grote zaal van het theater is met 1.200 mensen goed gevuld. Aanmelden was verplicht, een kaartje gratis.

Theater

Wie zijn die mensen? Vooral nieuwsgierige SP’ers, blijkt uit een rondgang. En naar het theater gaan ze naar eigen zeggen toch al minstens één keer per jaar.

Zoals Thijs Gillissens, SP-lid uit Heerlen. Laatst ging hij nog naar een voorstelling van theatergroep De Verleiders. Gillissens: „De maatschappij ontmoet elkaar hier. Het is verfrissend dat het hier niet alleen politiek debat is, maar wat creatiever.” Of Frido Arnts, SP’er uit Boxmeer: „Ik hoop op een leuke dag met gelijkgestemden, op het ‘wij-gevoel’”.

Het zijn ook docenten, gepensioneerden en belangstellenden die wel SP-lid wíllen worden, maar er het geld niet voor zeggen te hebben. En opvallend veel mensen die in de zorg werken. Zoals Martijn Verleun, verpleegkundige die in Reeuwijk woont. Hij is laatst lid geworden van de partij en voor het eerst op een SP-bijeenkomst. „Ik hoop op een gesprek met partijgenoten over het partijprogramma”.

Op het podium praten vier „maatschappelijke leiders” over ongelijkheid, samenleven en individualisering. Het zijn allemaal geen SP’ers – dat was de voorwaarde – maar ze vertellen verhalen die ze bij de SP wel graag horen. Bijvoorbeeld dat „de samenleving wordt uitgehold” (schrijfster Roxane van Iperen). Dat het allemaal „individualistischer is geworden” (theatermaker Tom de Ket). Dat „de overheid te weinig vertrouwt in mensen” (SCP-directeur Kim Putters).

Groene kaarten

Is ‘de zaal’ het hiermee eens? Ja, overal gaan groene kaarten de lucht in. Er wordt sowieso veel geklapt, soms gejoeld. Voor de Amsterdamse buurtactivist Maureen Hubbard bijvoorbeeld, als ze vertelt dat ze een woningbouwcorporatie zover kreeg sociale huurwoningen in haar buurt op te knappen. Er is ook veel enthousiasme als documentairemaker Sinan Can oproept tot een terugkeer van de solidariteit.

Debat tússen de elite op het podium en de mensen in de zaal is er weinig – er staat ook geen microfoon in de zaal. En mensen lijken het toch wel eens te zijn over de noodzaak van meer gemeenschap en minder individu. Zo’n discussie is vandaag ook niet nodig, zeggen SP’ers: moeilijk in zo’n grote zaal, te ingewikkelde onderwerpen misschien ook, en het gaat om inspiratie. „Wederkerige emancipatie”, noemt partijvoorzitter Meyer het.

Wereld voor de rijken

„Buurtactivist Maureen die SCP-directeur Putters inspireert, en andersom. Daar ging het om vandaag”, zegt hij. Voor de Leidse SP’er Mary ten Brink is dat gelukt: „Heel goed, die discussie op het podium. Ze lieten zien dat de wereld er alleen voor de rijken is.”

De komende tijd wil de SP meer van dit soort bijeenkomsten organiseren, maar dan kleiner en lokaler. Hoeveel precies staat nog niet vast. Met als slotstuk dit voorjaar: een SP-avond in Carré in Amsterdam, middenin de chique grachtengordel.