Opinie

Eerdmans moet zelf aan de (middeleeuwse) schandpaal

Opinie Naming and shaming van jongeren helpt niet. Het probleem is falend collegebeleid, zeggen Reinier Feiner en Laura Oomes.

De fundering onder onze maatschappij is het sociale contract dat er stilzwijgend van uitgaat dat iedereen onderdeel is van dit contract. Wie het verbreekt wordt gestraft en kan na de straf weer volwaardig deelnemen aan de samenleving. De theorie klinkt mooier dan de praktijk.

De werkelijkheid in Rotterdam laat zien dat er een kleine groep jongeren is die ondanks jeugddetentie, gedragsbehandeling in gesloten jeugdhulp en intensieve hulp thuis geen perspectief voelt op volwaardige deelname aan de maatschappij en recidiveert. Wat is het probleem?

Op grond van de Jeugdwet is het college van B en W sinds 2015 verantwoordelijk voor een goed aanbod van jeugdhulp aan ouders en jongeren. Deze jeugdhulp is de gereedschapskist van de jeugdreclassering en justitie om de juiste voor- en nazorg in te zetten om recidive te voorkomen. Zij staan in Rotterdam soms machteloos, omdat het college niet levert wat de rechter aan de jeugdige heeft opgelegd.

Jeugdhulp, onderwijs en behandeling sluiten te vaak niet op elkaar aan. De jongere die na een detentie beter in een beschermde woonvorm met begeleiding kan gaan wonen gaat toch terug naar de verwaarlozende opvoedsituatie, omdat er gewoonweg geen plek is. Het duurt maanden voordat de jongere na detentie de juiste behandeling krijgt. De scholen willen geen ‘criminele’ jongeren, dus plaatsen ze deze groep gezellig bij elkaar in een soort drop-outklassen, met als enige doel te voldoen aan hun zorgplicht.

De constante in het leven van deze groep jongeren is de lotsgebondenheid van de groep zelf: Uitgekotst van jongs af aan. Zij zijn de schaamte voorbij. Het middeleeuwse ‘naming and shaming’ waar wethouder Eerdmans groot voorstander van is, heeft dan ook geen effect.

Wat wel moet: Geef die jongeren perspectief in de vorm van een betaalde baan en goede woonvorm, waarbij ze op positieve wijze een steentje gaan bijdragen. Kijk naar initiatieven als Heilige Boontjes, waarbij jongeren in een hippe koffietent werken én hulp en begeleiding krijgen. Wil je echt iets bereiken dan moet je de jongeren het gevoel geven dat ze na hun straf volwaardig mee kunnen draaien in de maatschappij. Deze jongeren hebben dat gevoel nooit gehad.

Wellicht kan Eerdmans bij de komende verkiezingen een hesje aan met de tekst: „Ik heb gefaald.”

is advocaat bij FeinerIwema Advocaten. is docent geschiedenis aan het St. Vituscollege in Bussum