Deze senioren zijn tenoren

Zingen Popkoor Alphense Goldies is voor 60-plussers. „Er zijn altijd koorleden die op het punt staan om te vallen.”

Dirigent Ibo van Ingen (rechts) met het popkoor de Alphense Goldies. Foto Bram Budel

‘And you’ll neeeever waalk alooone!” zingen ongeveer vijftig koorleden vol overgave maar vijfstemmig vals tijdens de repetitie. De fragiliteit en dissonantie in de muziek hangen direct samen met die van het leven van de koorleden, die tussen de 60 en 88 jaar oud zijn. „Als ze kunnen, komen ze naar de repetitie. Ze willen koste wat het kost zingen. Maar er zijn altijd koorleden die op het punt staan om te vallen”, zegt dirigent Ibo van Ingen (61) van seniorenpopkoor de Alphense Goldies.

Het koor repeteert wekelijks, in de recreatiezaal van seniorenflat Driehoorne in Alphen aan den Rijn. Dat moet ook, want ze treden regelmatig op. Bijvoorbeeld op de meezingavond voor de bewoners van Driehoorne, op het vijftigjarig huwelijksjubileum van koorlid Leen en zijn vrouw Annie. Maar ook op korenfestivals en op Koningsdag. Dat het af en toe niet helemaal zuiver klinkt, deert hen niet. Het koor geeft hun nieuwe contacten, energie en het het zingen is goed voor ze.

Rollators in de coulissen

Met overgave en passie zetten de Alphense Goldies zalen op zijn kop. Tijdens het plaatselijke korenfestival in 2016 kwamen zevenhonderd man klappend van hun stoel toen het koor ‘Kom van dat dak af’ vertolkte. De rollators bleven achter in de coulissen, de leden betraden gehuld in felgekleurde shirts en bloemenkransen het podium. „De energie die deze groep voortbrengt, neemt het publiek dankbaar tot zich”, verklaart Van Ingen. „Dat geeft natuurlijk een kick voor de koorleden. Zulk enthousiast publiek maken we vaker mee.”

Van Ingen had sinds 2009 plannen voor een seniorenpopkoor. Hij was geïnspireerd door de Amerikaanse documentaire Young@Heart, over een rockkoor voor bejaarden. „Het trof mij hoe het samenwerken aan een muziekprogramma de koorleden verbond in hun strijd tegen de jaren. In onze maatschappij ligt de nadruk op prestatie en productiviteit, wat ouderen soms tot een veronachtzaamde groep maakt. Maar leeftijd is betrekkelijk, in de kern zijn ouderen niet zo heel verschillend van jonge mensen.”

In 2014 ging Van Ingen in samenwerking met De Nieuwe Muziekschool Alphen en Serviceflat Driehoorne van start met de Alphense Goldies. Het koor met zestig leden zat al snel vol. Hij begon nog een groep in dezelfde seniorenflat, de Alphense Goldies II: Simply The Best. En ook een popkoor voor ouderen in een seniorenflat in Hazerswoude, genaamd 50 Tinten Grijs. Ook vol.

Foto Bram Budel

Waarom die koren zo’n succes zijn? De leden zelf weten het wel. „Het is tijdverdrijf, het houdt je vrolijk. En je komt nog eens onder de mensen”, zegt koorlid Annie Dekker (88). „Dit is geweldige muziek. Dat geeft zoveel energie en lol. Dan kan ik er weer veel beter tegen. Dat hebben velen van ons. Dat komt door Ibo’s enthousiasme”, vult lid Grada Telkers („70+”) aan.

Voor Van Ingen, die zang, klavecimbel en piano studeerde aan het conservatorium, maakt het niet uit hoe oud de leden zijn. Hij legt zich toe op het zingen van oude muziek in ensembles en solo, geeft muziekles en dirigeert popkoren. Uit elke doelgroep haalt hij evenveel plezier. „Ik ben muzikant. Ik maak muziek met andere mensen. Welk niveau en of welke leeftijd die mensen hebben, maakt niet uit. De manier van muziek maken en de beleving blijven hetzelfde. Zolang het enthousiasme en de inzet er maar zijn.”

Stevige repetities

Maar het is niet alleen maar lol. Van Ingen eist ook veel tijdens de repetitie. De bassen en tenoren hebben wat moeite met de noten na ‘Walk on’ in ‘You’ll never walk alone’. Van Ingen zingt op lange toon voor: „Walk oooonn…” en dan begint hij plotseling met ‘Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan’. Het koor lacht. Van Ingen: „Ja, maar dat klinkt precies hetzelfde jongens. ‘Berend Botje ging uit varen’, ook hetzelfde.” Het kwartje valt bij de bassen en tenoren. Dat kennen ze wel.

Foto Bram Budel

Volgens Van Ingen is vooral de muziek heilzaam. „We hebben leden met de longziekte COPD. Die kunnen veel beter ademen door het zingen, en krijgen veel meer lucht.” Maar het gaat niet alleen om het fysieke effect. „Ik denk dat het samen zingen heel veel energie geeft. Harmonie doet iets met mensen. Dat ervaren ze heel sterk doordat ze meer doen dan alleen luisteren. Door meerstemmig te zingen, verleggen mensen hun grenzen.”

De popmuziek vormt een versterkende factor. „Veel koorleden hebben vroeger wel gezongen in de kerk. Maar bij traditionele kerkmuziek zitten mensen verstild in de banken terwijl ze op gedragen toon zingen. Popmuziek is veel frisser. Nu zingen we bijvoorbeeld ‘All of me’ van John Legend. Dat is echt soul, dat vinden ze prachtig. En dat kennen ze heus wel hoor, ze horen het op de radio.

We hebben leden met de longziekte COPD. Die kunnen veel beter ademen door het zingen

Dirigent Ibo van Ingen

„Natuurlijk zingen we ook de evergreens uit de jaren 60 en 70, zoals ‘Het Dorp’ van Wim Sonneveld en ‘What a wonderful world’ van Louis Armstrong. Deze mensen zijn net zo fris van geest als jonge mensen, alleen hun lichaam werkt niet altijd mee. Dan geeft die muziek heel veel kracht.”

Daarom vindt hij het jammer dat er zo weinig popkoren voor ouderen in Nederland zijn. Statistieken zijn er niet, maar online zijn er acht seniorenpopkoren te vinden. Vraag is er wel: Van Ingen is al diverse malen gevraagd om popkoren voor ouderen op te richten in andere regio’s. „Veel popkoren hebben een leeftijdsgrens van zestig jaar. Popmuziek voor ouderen, dat was er tot enkele jaren geleden niet.”

Maar een koor met alleen maar ouderen kent ook een schaduwzijde. „Afgelopen jaar is een koorlid van 67 overleden”, vertelt Van Ingen. „Ze kreeg een hartstilstand. We gedenken zo iemand dan met een moment stilte. En we dragen een liedje aan diegene op. De energie die zo’n lied met zich meebrengt, die stuur je dan misschien naar de hemel, als je daarin gelooft. Dat is heel puur, en dat moet ook.”