RTL: onderzoek naar ‘geheime deal’ Oranje was zorgvuldig

RTL zal vanaf vandaag niet meer berichten over een ‘geheime fiscale deal’, zegt verslaggever Roel Geeraerdts.

Prinsjesdag 1990. Ruud Hoff

De berichtgeving van RTL vorig jaar over een ‘geheime fiscale deal’ tussen Koninklijk Huis en kabinet was „zorgvuldig”. Dat zegt RTL-verslaggever Roel Geeraedts, die dat nieuws bracht, naar aanleiding van het uitkomen van een onderzoeksrapport vrijdag. Dat rapport ontkent juist het bestaan van zo’n deal.

De onderzoekscommissie onderzocht onder meer of de Oranjes, na druk van Prins Bernhard, in het geheim zijn gecompenseerd voor het feit dat ze vanaf 1972 belasting moesten gaan betalen op hun vermogen. RTL berichtte daar in oktober vorig jaar over. Daarop ontstond veel ophef en vroeg premier Rutte, onder druk van de Tweede Kamer, aan een aantal deskundigen de zaak uit te zoeken. De commissie onder leiding van hoogleraar parlementaire geschiedenis Carla van Baalen vond na uitgebreid archief-onderzoek geen aanwijzingen voor zo’n deal.

„De onderzoekscommissie had toegang tot veel meer archieven dan ik destijds had”, zegt Geeraedts. Daarnaast ziet de RTL-verslaggever in het rapport juist een bevestiging van een aantal zaken waarover hij vorig jaar berichtte. „Bijvoorbeeld het wegmoffelen van uitgaven op begrotingsposten en het niet transparant maken van de uitgaven voor het Koninklijk Huis.”

Ondoorzichtige uitgaven

Ook was er een koppeling tussen het invoeren van een belastingplicht voor de Oranjes enerzijds en het bepalen van de hoogte van de bekostiging van het Koninklijk Huis anderzijds, zo constateert Geeraedts. „Alles hing met alles samen”. RTL sprak destijds van een „compensatie” voor de belastingplicht, mogelijk ter waarde van 150.000 gulden. Die blijkt niet uit het rapport.

RTL zal „vanaf vandaag niet meer spreken over een ‘geheime fiscale deal’”, zegt Geeraedts. „Uit het gedegen onderzoek blijkt dat het ging over afspraken die destijds gewoon aan het parlement zijn gemeld. Door coalitieafspraken werd daar echter in de Tweede Kamer niet te veel op doorgevraagd. Mede daardoor bleven ook voor de burger veel uitgaven voor het Koninklijk Huis ondoorzichtig.”

Het rapport-Van Baalen zal een rol gaan spelen bij de parlementaire behandeling van de begroting van de Koning, later deze maand. De Kamer had besloten de behandeling van die begroting op te schorten om eerst kennis te kunnen nemen van het onderzoeksrapport. Bijna elk jaar keert bij de begrotingsbehandeling de discussie terug over de intransparantie van de uitgaven voor het Koninklijk Huis. Ook is er de wens van met name linkse partijen om de Koning meer belasting te laten betalen. Sinds 1972 betaalt het staatshoofd en zijn gezin wel belasting over zijn persoonlijk vermogen, maar niet over jaarlijkse toelages, vergoedingen, schenkingen en erfenissen.

Het kabinet liet vrijdag weten dat het historisch onderzoek „een gedegen omschrijving en analyse bevat van de bronnen die beschikbaar zijn over de totstandkoming van het inkomensbestanddeel van de grondwettelijke uitkering aan de Koning in het kader van de stelselherziening van een halve eeuw geleden”. Premier Mark Rutte wilde vrijdag tijdens zijn persconferentie niet ingaan op de vraag of hij de onderhandelingen met het Koninklijk Huis op dezelfde manier zou hebben gevoerd. „Ik ga geen commentaar leveren op mijn voorgangers uit de tijd dat ik nog in mijn pyamaatje op de bank De Fabeltjeskrant zat te kijken.”