Met vrienden de huur betalen lukt wél

Overspannen woningmarkt Voor starters op de arbeidsmarkt is een eigen woning in de grote steden niet meer te betalen. Samen met vrienden iets huren is de oplossing.

Illustratie XF&M

Toen ze klaar was met haar studie verhuisde Kim van Geemen (29) terug naar haar ouders in Purmerend. In haar goedkope Amsterdamse studentenwoning mocht ze niet blijven wonen. Zelf iets kopen of huren was veel te duur, ondanks haar goede baan op Schiphol. „Ben je net gewend aan de vrijheid, moet je weer terug naar je ouders. Daar zat ik niet op te wachten.”

De krapte op de Amsterdamse huizenmarkt was al bekend, maar zo langzamerhand worden appartementen in de hele Randstad en ook in steden als Groningen en Eindhoven onbetaalbaar voor starters. Een (bescheiden) onderkomen in Amsterdam kost nu gemiddeld 340.000 euro. Daarvoor kun je een appartement van amper 60 vierkante meter in de Pijp krijgen. Een beginnende advocaat met een bovenmodaal startsalaris van 50.000 euro kan zich nog geen hypotheek van de helft van die som permitteren. En ook een stadse huurwoning in de vrije sector is voor een starter in zijn eentje niet goed te betalen.

Dat is een probleem, want zeker hoogopgeleide starters willen doorgaans in de stad blijven wonen, liefst een beetje centraal. Zoals Carina Olthof (31), coördinator bij een wervings- en selectiebureau, die met een vriendin samenwoont in het centrum van Amsterdam. „Buiten de ring zie ik echt niet zitten”, zegt ze. „Ik ben jong en vrijgezel. Met de fiets ben ik nu binnen tien minuten op mijn werk en ik kan altijd iets spontaans ondernemen met vrienden.”

Het studentikoze is er wel van af. Dat mag ook wel als je al een paar jaar een serieuze baan hebt

Veredeld studentenhuis

In de grote steden is het daarom heel normaal geworden dat single starters samen op huizenjacht gaan, vertellen makelaars. Sinds de crisis is in Amsterdam zelfs al een stijging van de gemiddelde woningbezetting te zien, die volgens hoogleraar sociale demografie Jan Latten deels aan deze trend is toe te schrijven. „In de rest van Nederland zakt de woningbezetting juist, en neemt het aantal eenpersoonshuishoudens toe.”

Maar ook andere steden zijn te duur geworden voor starters. Financieel auditor Remmert Mouthaan (27) bewoont een fijn bovenhuis aan de Statensingel in Rotterdam, met twee vrienden die net als hij naast hun werk studeren voor de titel van register accountant. De kale maandhuur van ongeveer 1.300 euro zou hij in zijn eentje niet op hebben kunnen brengen.

Een veredeld studentenhuis, zo zou je een gedeelde huurwoning kunnen zien. Ieder een slaapkamer, samen een keuken plus badkamer, en een gezamenlijke woonkamer. Al gaat het er beslist een stuk degelijker aan toe dan in zijn vroegere studentenhuis, zegt Mouthaan. Zijn huisgenoten en hij eten afwisselend Aziatisch, Italiaans, een salade of boerenkool met worst. Pizza? „Nee hoor”, zegt hij. „Het studentikoze is er wel van af. Dat mag ook wel als je al een paar jaar een serieuze baan hebt.”

Een corveelijst is niet nodig, zegt projectmanager Teska Koch (29). Zij woont samen met een vriendin in een appartement van 70 vierkante meter in Amsterdam-West. Om de week komt de schoonmaakster. „De rest gaat vanzelf, afspraken zijn niet echt nodig. Dat is het voordeel als je wat ouder bent. Je hebt geen zin in bende.”

Regels en contracten

Met een goede baan en vrienden met wie je goed kunt opschieten, kun je ook op deze overspannen woningmarkt dus nog aardig terecht. Boven een maandhuur van 1.500 euro schiet het aanbod op een landelijke woningverhuursite als Pararius omhoog.

Wel moet je als je een huis wil delen soms eerst toestemming vragen aan de gemeente. De regels verschillen per stad. Over het algemeen hoef je niets te regelen als je met zijn tweeën een appartement huurt. Maar met meer personen kan het handig zijn als er eentje hoofdhuurder wordt en de rest onderhuurder. Doe je dat niet, dan moet je een omzettingsvergunning en in sommige gevallen ook een omgevingsvergunning aanvragen. Er zijn dan eisen aan de omvang en geluidsisolatie van de kamers, en er moet een gemeenschappelijke ruimte zijn.

Een andere kink in de kabel kan zijn dat de verhuurder het niet wil. De Amsterdamse makelaar Sven Heinen merkt dat vooral bij particuliere huurbazen. „Zij zijn er vaak niet happig op om aan vrienden te verhuren, ze zijn bang voor overlast.”

Je zou dat kunnen zien als een verlenging van de pubertijd. Een huis delen past daarbij, dat biedt houvast

Woningcorporaties die ook huurwoningen in de vrije sector aanbieden, staan er sinds kort wel voor open. Bij de Amsterdamse woningcorporatie Stadgenoot bezetten vrienden inmiddels driekwart van de vrijesectorwoningen die beschikbaar komen. Daarvoor hoef je niet, zoals voor een sociale huurwoning, eindeloos op een wachtlijst te staan, merkte onderzoekscoördinator Kim van Geemen. Zij is inmiddels uit Purmerend teruggekeerd en woont nu met haar vriendin Annika in een appartement in de zuidelijk gelegen Rivierenbuurt. Ze schreven zich op goed geluk in bij de woningcorporatie en kregen drie maanden en twaalf bezichtigingen later hun huis toegewezen.

De corporaties Stadgenoot en Rochdale bieden sinds vorig jaar zelfs speciale ‘friends-contracten’ aan. De borg is hoger dan gebruikelijk en er staat in dat de vrienden samen verantwoordelijk zijn voor de totale huurprijs. Als er een vertrekt, moeten zij zelf een vervanger vinden.

Lees meer over samenwonen met vrienden, in dit artikel uit ons Amsterdam-katern: ‘In je eentje lukt niet, dan maar sámen een huis kopen’

Gat in de markt

Ook beleggers en ontwikkelaars springen op deze trend in en ontwikkelen appartementen die voor vrienden zijn bestemd. Zo leverde vastgoedontwikkelaar AM afgelopen zomer vijftig ‘friends-appartementen’ voor twee personen op in de hippe woontoren B’Mine aan het Amsterdamse IJ. Huurprijs: bijna 1.500 euro per maand. Toen de inschrijving vorig jaar werd geopend waren ze binnen een halfuur weg, vertelt AM-directeur Ronald Huikeshoven. De vriendenappartementen met twee slaapkamers van gelijke afmetingen zijn ook kansrijk in andere steden, denkt hij. „Wij zijn nu bezig met twee soortgelijke projecten in Amsterdam en Diemen en willen dit concept zo snel mogelijk uitbreiden naar Utrecht, Rotterdam, Den Haag en Eindhoven.” Huikeshoven ziet ook mogelijkheden voor grotere huurwoningen, die voor drie of vier vrienden geschikt zijn.

Eigen huiskamertje

Wonen met vrienden is natuurlijk niet altijd louter financieel gedreven. Remmert Mouthaan uit Rotterdam vindt de gezelligheid minstens zo belangrijk. „Ik zou niet graag in mijn eentje wonen. Mijn huisgenoten en ik zijn ontzettend hecht. We eten bijna altijd samen, tenzij we overwerken. Onze inkopen doen we nog op de studentikoze manier: niet één keer in de week alles inslaan, maar elke dag met z’n tweeën of drieën naar de Ap.”

Hij hoopt over enige tijd met hulp van zijn ouders een eigen appartement te kopen en dan vraagt hij er zeker weer iemand bij. Misschien zijn vriendin en anders gewoon weer een vriend.

Dat jongeren bij elkaar kruipen is volgens hoogleraar sociale demografie Latten dan ook een structurele trend die kortstondige economische omstandigheden, zoals hogere huizenprijzen, overstijgt. „Op allerlei vlakken ontstaat onzekerheid in onze maatschappij. Door een terugtrekkende overheid en flexibilisering van de arbeidsmarkt neemt de inkomensonzekerheid toe. En door een onbestendig liefdesleven word je sneller dan vroeger uit je nestje gegooid.”

Jongeren blijven bovendien langer alleen. Bijna een kwart van de Nederlanders tussen 25 en 35 jaar is single, in 2000 was dat nog geen 20 procent. Latten: „Ze zoeken compensatie bij vriendengroepen. Je zou dat kunnen zien als een verlenging van de pubertijd. Een huis delen past daarbij, dat biedt houvast.”

Huisgenoten hechten in deze tijd alleen wel aan hun individuele vrijheden, constateert Latten. Verwacht geen commune-achtige taferelen. Kim van Geemen is blij dat ze in het appartement dat zij deelt niet alleen een eigen slaapkamer, maar ook een eigen huiskamertje heeft. „Die zelfstandigheid werkt heel goed. Er zijn geen irritaties als er een Flair of een Linda rondslingert. En het is lekker dat je ook af en toe de deur kunt dichttrekken en een avondje alleen op de bank kunt zitten.”