Recensie

Het voorspel van de nieuwe Murakami

Haruki Murakami

In zijn vuistdikke, nieuwe roman, waarvan alleen nog het eerste deel is verschenen, vindt een portretschilder zichzelf als kunstenaar opnieuw uit.

Dit is geen recensie. Dit is een aankondiging en een klacht. Er komt een nieuwe Haruki Murakami aan, De moord op Commendatore. Het boek – een pil van 1.000 pagina’s – zal medio januari te lezen zijn, een heugelijk feit dat omlijst zal worden met twee dagen literatuur en muziek op de hotelboot ss Rotterdam. Dat festival valt samen met de verjaardag van de Japanse grootmeester, die elders op de planeet 68 zal worden.

Nu zult u wellicht denken: ja, maar die nieuwe Murakami ligt toch al in de winkel? Nee, de helft van de nieuwe Murakami ligt in de winkel. En dat stelt deze bespreker voor een probleem. Voor zover ik uit Japanse media heb begrepen is het boek – hoewel ook daar over twee banden verdeeld – één aansluitend geheel. De delen zijn er dan ook simultaan verschenen. Na lezing van Een Idea verschijnt is het zonneklaar dat alles wat ik er nu over zeg, onder voorbehoud zal moeten zijn van het totaalproduct.

Een tipje van de sluier, dan maar.

De moord op Commendatore is een boku-roman, de door Murakami graag gebruikte ik-vorm. De ‘ik’ in kwestie is een commerciële portretkunstenaar, die na verlaten te zijn door zijn vrouw alle bruggen verbrandt en op een roadtrip gaat.

Hij eindigt op een berg, in een huis dat toebehoorde aan een fameuze schilder. Hier krijgt hij te maken met een puissant rijke overbuurman, een klingelende bel in een grafkelder, een minuscule verschijning (de Idea uit de titel), een op zolder verstopt bloederig schilderij en het 13-jarige meisje waarvan de verteller op verzoek van de overbuurman een portret zal schilderen.

In dit eerste deel vindt de schilder zichzelf opnieuw uit als kunstenaar en wordt hij opgezadeld met een keur aan vragen, onder meer over de tijd die de vorige bewoner doorbracht in het Oostenrijk van vlak voor de Anschluss. Hoe dat alles samenhangt, en of het überhaupt samenhangt, moet nog blijken.

Wat heeft uitgeverij Atlas Contact bezield de delen niet tegelijk te publiceren? Economische redenen? Twee keer € 29,99, twee keer aandacht en in elk geval één deel op tijd klaar voor de feestdagen? Of is het een poging in te spelen op de trend van bingewatchen, door een vorm van bingelezen te introduceren? Is de uitgever geschrokken van de nogal wisselende ontvangst in Japan? Of is het gewoon een speels ideetje van de marketingafdeling?

Deze krant heeft de uitgever verzocht het tweede deel alvast voor bespreking beschikbaar te maken, maar dat bleek niet mogelijk, hoewel Twitter verried dat de persklaarmaker al op 15 november de vertaling van het tweede deel in handen kreeg.

Wat rest is een dilemma. Een nieuwe Murakami kan, gezien lezersschare en statuur, lastig genegeerd worden, maar wat is een recensie onder voorbehoud?

Ik zal voor deze krant het geheel van de nieuwe Murakami bespreken, maar dat zal in januari zijn. Tot die tijd moet u het, excuses daarvoor, met dit stukje doen.