Een vuurwerkverbod op korte termijn onwaarschijnlijk

Advies

Hoe wordt ‘het onveiligste feest van het jaar’ weer een ‘feestelijk Oud en Nieuw’? Als het aan de Onderzoeksraad voor Veiligheid ligt worden vuurpijlen en knalvuurwerk verboden. Politici twijfelen.

Foto Peter Hilz

Romeinse kaarsen en babypijltjes waren al verboden, maar als het aan de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) ligt komen daar binnenkort ook vuurpijlen en knalvuurwerk zoals rotjes bij. In een vrijdag verschenen rapport doet de Onderzoeksraad aanbevelingen hoe de jaarwisseling van „het onveiligste feest van het jaar” weer een „feestelijk Oud en Nieuw” kan worden.

De OVV signaleert een aantal belangrijke problemen: de agressieve houding van - vaak jonge - vuurwerkafstekers tegenover hulpverleners en agenten. Zij werpen knalvuurwerk als rotjes in hun richting en bemoeilijken de ordehandhaving. Ook is het lastig na te gaan of gebruikt knalvuurwerk illegaal of legaal verkregen is. Door met een algeheel verbod op dat soort vuurwerk te komen, moet daarover meer duidelijkheid ontstaan.

Lees ook: OVV: verbod op vuurwerk dat veel letsel veroorzaakt

Een ander belangrijk probleem, zo benadrukte OVV-voorzitter Tjibbe Joustra, vormt het vuurwerk dat voor professionals bedoeld is en dat in handen valt van amateurs. Het gaat dan vaak om wat zwaarder vuurwerk dat ingezet wordt bij shows. Omdat consumenten niet goed weten hoe ze ermee moeten omgaan, zorgt dat nogal eens voor letsel.

Voor een verbod op vuurpijlen en knalvuurwerk, de belangrijkste aanbeveling uit het rapport, is echter wel politiek draagvlak nodig. En dat lijkt momenteel nog te ontbreken. Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) stelt dat er „een aantal ernstige observaties in staat die we ter harte moeten nemen”. Of hij die ook wil omzetten in beleid, wilde hij vrijdag niet zeggen. De bewindspersoon wil wel op korte termijn met politie en burgemeesters in gesprek over het rapport.

Lees ook: De belangrijkste feiten over vuurwerk

Eventuele wetswijzigingen zullen nog niet voor het eind van het jaar worden doorgevoerd. „Dat is technisch onmogelijk.” Premier Mark Rutte wil eerst met zijn kabinet overleggen voordat hij een standpunt inneemt.

Onderzoeksraad voor Veiligheid.

Geen meerderheid in Tweede Kamer

De Tweede Kamer wil nog voor het eind van het jaar met de minister in gesprek over het rapport. Enkele maanden geleden werd al een soortgelijk debat gevoerd, maar toen bleek de steun voor een algeheel vuurwerkverbod klein. Alleen GroenLinks, Partij voor de Dieren en 50PLUS, samen goed voor 23 zetels, zijn voorstander.

De regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie waren destijds tegen en lijken de aanbevelingen van de OVV op dit punt nu evenmin te steunen. Tweede Kamerlid Arno Rutte (VVD) stelt dat de partijen „serieus aan de slag gaan om de veiligheid te vergroten”, maar dat met een vuurwerkverbod de „meerderheid die van legaal vuurwerk geniet de dupe wordt van idioten die anderen met vuurwerk terroriseren”.

Ook het CDA wil bij monde van Kamerlid Chris van Dam „eerst het debat voeren en vooral sterk inzetten op de aanpak van illegaal vuurwerk”. Hij wil dat „alle aandacht gaat naar het niet alleen bestrijden van criminele bendes maar ook naar wat er via pakketpost aan vuurwerk het land binnenkomt”.

Twitter avatar arnorutte Arno Rutte Risico’s Oud&Nieuw zijn hoog. Serieus mee aan de slag gaan om veiligheid te vergroten.
Maar met vuurwerkverbod word… https://t.co/a5dGBaOS3p
Twitter avatar ChrisvanDamCDA Chris van Dam Dit stevige rapport verplicht ons tot discussie over onze viering van oud en nieuw. Ondanks omvangrijke overheidsin… https://t.co/MElJJQZHsU

Vuurwerksector ziet verbod op knalvuurwerk niet zitten

De vuurwerksector verwijst naar het illegale vuurwerk als de grote boosdoener achter de meeste incidenten. „In het buitenland wordt op een legale manier vuurwerk geproduceerd dat hier illegaal is, zoals bijvoorbeeld een cobra”, zegt Leo Groeneveld, voorzitter van de Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland (BPN). Cobra is knalvuurwerk dat te vergelijken is met een kleine handgranaat. „Die wordt gemaakt in Italië maar vervolgens getransporteerd naar Nederland en is dan illegaal. We moeten stoppen met de legale productie van dit soort projectielen maar daarvoor heb je Europese steun nodig.”

De BPN staat open voor een verbod op vuurpijlen, die 7 procent van de omzet van de vuurwerksector uitmaken, mits „blijkt dat het letsel echt daardoor ontstaat”. Groeneveld: „Daarnaar moet eerst goed onderzoek worden gedaan. Knalvuurwerk daarentegen vormt de kern van het vuurwerk. Moet je daaraan willen tornen?” Knalvuurwerk vormt 8 procent van de sectoromzet.

Consensus draait

Hoewel het dus nog maar de vraag is of het verbod er op korte termijn al van komt, is de maatschappelijke consensus wel aan het draaien. Leek het een paar jaar terug nog onwaarschijnlijk dat vuurpijlen verboden zouden worden, nu is er steun uit meerdere hoeken. Zoals van korpschef Erik Akerboom van de Nationale Politie. „Dit onderzoek bevestigt ons beeld dat knalvuurwerk en vuurpijlen een ernstige bedreiging vormen voor de veiligheid van – vaak jonge – burgers, politiemensen en andere hulpverleners. Ik hoop dat de adviezen worden overgenomen, het is vijf voor twaalf.”

Ook vanuit medische hoek klinkt bijval. Oogartsen waarschuwen al jaren voor de gevolgen van de omgang met vuurwerk en willen een algeheel verbod voor consumentenvuurwerk. Alleen professionals zouden de explosieven dan nog mogen afsteken. Zo ver hoeft het als het aan OVV-voorzitter Joustra ligt niet te gaan. „Veel mensen vinden dat vuurwerk afsteken een traditie is. Die willen we niet om zeep helpen. We hebben gekeken waar de echt knellende problemen zitten en moeten daarin grote stappen zetten.”

    • Jorg Leijten