Column

De referendumpleister moet snel worden afgerukt

De Haagse Stemming Vandaag is dag 37 van kabinet-Rutte III. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

D66 besluit dat de referendumdiscussie maar beter snel, kort en pijnlijk kan zijn. Obelix Grapperhaus moet wennen aan het regeerakkoord. En de Kamerbel van schoolplein Binnenhof verdwijnt misschien.

REFEREXIT: Je kunt de pleister er maar beter in één ruk aftrekken, moet het kabinet gedacht hebben. De intrekkingswet voor het raadgevend referendum komt sneller dan verwacht en deze wordt zelf expliciet uitgesloten van een volksraadpleging. Vandaag zou de ministerraad dit controversiële voorstel van minister Ollongren behandelen. Een wet uitsluiten van een referendum mag alleen wanneer deze “geen uitstel kan lijden”. Het is zeer de vraag of het kabinet die grote haast kan verklaren. Maar voor een krappe meerderheid in de Tweede Kamer hoeft dat niet uit te maken.

Wat dit betekent: Voor coalitiepartij D66 is dit een zeer gevoelig onderwerp - de andere drie partijen zijn immers altijd tegen referenda geweest. En D66 is sowieso kwetsbaar bij de eerstvolgende verkiezingen in maart. Bij de gemeenteraadsverkiezingen vier jaar eerder was D66 de grote winnaar. Het is onzeker of die populariteit stand houdt. Zeker nu de verkiezingen samenvallen met het (laatste) referendum over de inlichtingenwet, waar Pechtold eerder tegen was, en de discussie over het compleet afschaffen van referenda. Met de snelle behandeling voorkomt het kabinet wel dat het referendum nóg belangrijkere verkiezingen gaat overschaduwen: die voor de Provinciale Staten en dus de Eerste Kamer, begin 2019. De haastige spoed kan wel een beetje geremd worden: het is Ruttes beleid om uitgelekte voorstellen van de agenda van de ministerraad te schrappen.

OBELIX GRAPPERHAUS: Soms lijkt CDA-minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) een ambteloos burger met eigen opvattingen, die er nog aan moet wennen minister met een regeerakkoord te zijn, bleek tijdens zijn begrotingsbehandeling. Over experimenten met wietteelt gaf hij twee verschillende antwoorden, op vragen over het ziekteverzuim bij de politie juist helemaal geen. Maar hij hield zich staande met mondigheid en eruditie, schrijft Justitieverslaggever Mark Lievisse Adriaanse. “Als kind ben ik in een ketel met rechtsstatelijkheid gevallen”, en dat is precies wat de Kamer na jaren law and order-VVD’ers en verdwenen bonnetjes van deze minister wilde horen. De vraag of hij particulier gebruik van knalvuurwerk en vuurpijlen wil verbieden, zoals de Onderzoeksraad voor Veiligheid adviseert, kwam nog niet aan bod.

LOBBYREL: De beroepsvereniging van lobbyisten BVPA stelt, pas voor de tweede keer in haar bestaan, een onderzoek in naar een eigen lid. Oud-BVPA-voorzitter Kevin Zuidhof ligt onder vuur nadat NRC onthulde hoe hij lobbyde voor Orkambi, een medicijn tegen taaislijmziekte. Zuidhof stak namens de Amerikaanse producent van het medicijn onjuiste informatie in bij Kamerleden. Voormalig topambtenaar Roel Bekker zal zijn handelen de komende zes weken onderzoeken.

DIJSSEXIT: En toen waren daar plots toch vier kandidaat-opvolgers voor Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem. Portugal, Slowakije, Letland en Luxemburg hebben hun ministers van Financiën voorgedragen. De Eurogroep stemt maandag over hun kandidatuur. Eerder deze week was er sprake van dat Duitsland, Italië en Oostenrijk Dijsselbloems opvolging nog een half jaar wilden uitstellen, maar dat scenario lijkt nu van de baan. De Slowaakse Peter Kazimir maakt goede kans. De centrum-linkse minister staat bekend als havik ten aanzien van de financiële steun voor Griekenland. En Slowakije zag vorige week de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA aan zijn neus voorbijgaan.

STOLPNIEUWS: De lange en luide schoolbel die Kamerleden naar de plenaire zaal dwingt is een bron van ergernis, zo niet gehoorschade, voor Binnenhofbewoners. Maar daar kan binnenkort verandering komen nu een componist een iets zachtaardiger melodietje heeft bedacht. De NOS verzamelde instemmende reacties onder politici. Alexander Pechtold kijkt er zelfs bij alsof hij het zelf bedacht heeft.

QUOTE VAN DE DAG:

“Ik zag pas cijfers over hoeveel miljoen vierkante meter er aan leegstand komt. Daar zit natuurlijk ook een risico in dat het gebruikt gaat worden voor zaken die we liever niet zien.”

Landbouw-minister Carola Schouten legt in De Telegraaf uit dat 75 miljoen euro aan starterssubsidie voor jonge boeren die zij mag uitdelen ook bedoeld is om drugscriminaliteit tegen te gaan.