Commentaar

De intenties zijn goed voor Afrika, maar nu de uitwerking nog

Europa deed de voorbije dagen Afrika aan. Vooruitlopend op hun tweejaarlijkse top met Afrikaanse regeringsleiders in Ivoorkust waren diverse regeringsleiders in andere landen van het continent te vinden.

De Franse president Macron landde maandag in Burkina Faso, de premiers van Nederland en België, Mark Rutte en Charles Michel’, waren te vinden in Mali. Opvallende afwezige was de Britse premier Theresa May. Zij koos ervoor naar Saoedi Arabië en Irak af te reizen en liet de top in Ivoorkust over aan haar minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson.

Haar keuze was des te opmerkelijker omdat in 2004 juist het Verenigd Koninkrijk onder leiding van premier Blair het aanhalen van de banden met Afrika tot een topprioriteit bestempelde en de EU opriep hetzelfde te doen. „Het is mogelijk je Afrika over tien jaar voor te stellen met een economie, die net zo snel groeit als die van Aziatische landen”, zei Blair toen.

Een commissie onder zijn leiding van de groep van zeven rijke geïndustrialiseerde landen (G7) stelde een uiterst ambitieus hulpprogramma voor. De tientallen miljarden dollars aan steun zouden ten goede moeten komen aan onderwijs, gezondheidszorg en de infrastructuur. Het is veelal bij goede voornemens gebleven. Afrika is nog altijd een probleemgebied.

Verschil met toen is dat in Europa het probleem nog veel meer wordt gevoeld. De demografische voorspellingen zijn catastrofaal. Voor 2050 zal het huidige inwonertal in Afrika volgens Unicef zijn verdubbeld tot 2,5miljard. Aan het eind van de eeuw zouden er weleens ruim 4,4 miljard mensen kunnen wonen. Er is sprake van een exponentiële bevolkingsgroei.

Hulp aan Afrika is meer dan ooit een kwestie van welbegrepen eigenbelang. De migratiestromen waar Europa de afgelopen jaren mee te maken had, zijn slechts een voorbode van wat nog kan komen. Hekken en kustpatrouilles zullen niet helpen. Welvaartsbevordering en het creëren van stabiele staten zijn een eerste voorwaarde om mensen ervan te weerhouden hun heil ergens anders te zoeken. Daarom is investeren in de jeugd – een centraal thema bij deze top – ook zo belangrijk.

Het zijn allemaal geen nieuwe noties. Integendeel. De vorige top tussen de Europese Unie en Afrika, twee jaar geleden in Malta, kende in de slotverklaring dezelfde ingrediënten als nu. Alleen is de urgentie nog groter geworden.

De afspraken in Ivoorkust kunnen gemakkelijk worden afgedaan als papieren werkelijkheid. En de ervaring met eerdere verklaringen geeft de cynici ook grotendeels gelijk. Alleen, er is geen alternatief.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.