Opeens is iedereen bang in het dorp

misdrijf in Rhenoy

Dorpsdominee Ebi Wassenaar werd vorige week zwaargewond aangetroffen in haar kerk. Wat kan er gebeurd zijn?

De protestantse kerk in Rhenoy, waar Ebi Wassenaar dominee is en waar zij vorige week werd aangevallen. Foto Koen van Weel/ANP

Edith de Jong-Overbeek (50) was net met haar auto de Dorpsstraat van Rhenoy ingeslagen toen ze een donkerblauw busje zag vertrekken. „Zo, de hoek om, het parkeerterreintje af.” Ze zit aan tafel in haar huis uit 1901 en wijst naar het witte kerkje een meter of honderd verderop. „‘Piano’, stond erop. Ik zag het nog net.”

Zulke dingen vallen op in dit Gelderse dorp met minder dan zevenhonderd inwoners. „Als er een onbekende auto in de straat staat, registreer je dat.” Die ‘pianoman’ komt natuurlijk voor de kerk, concludeerde ze. Gehaast parkeerde ze haar auto naast haar woning. Het was 10:25 uur en ze had nog veel te doen die dag.

Ongeveer drie uur later deed het ratelende geluid van een helikopter De Jong-Overbeek, die leert voor acupuncturist, opkijken van haar lesboek. Op het omheinde veldje tegenover haar huis, waar meestal alleen schapen en kippen voor consternatie zorgen, was een traumahelikopter geland.

Vorige week dinsdag is Ebi Wassenaar (64) zwaargewond aangetroffen in de protestantse kerk waar zij sinds ruim vier jaar dominee is. Nog steeds is niet bekend wat er met haar is gebeurd, niemand lijkt iets te hebben gezien. In het dorp ligt de focus vooral op de afspraak die Wassenaar die dag met de pianostemmer zou hebben gehad. „Het was een misdrijf, maar verder laten we niets over het onderzoek los”, zegt de politiewoordvoerder.

Net Midsomer Murders

De vriendin en huisgenote van dominee Wassenaar was poolshoogte gaan namen omdat de afspraak wel erg lang duurde, vertellen meerdere dorpelingen. Zij trof Wassenaar aan. Later die dag kreeg het verhaal een opmerkelijke wending: de persoon die de politie volgens hun woordvoerder „op het oog had als verdachte”, werd óók opgenomen in het ziekenhuis – volgens sommige inwoners was er iets met zijn hart, maar de politie zegt daar niets over. Zowel Wassenaar als de mogelijke verdachte zijn niet in staat om te worden ondervraagd. Volgens de kerkenraad liep de dominee door een harde klap op haar hoofd een bloeding op tussen schedel en hersenen.

„Een paar uur geleden was de politie hier nog mensen aan het ondervragen”, zegt hovenier Paul van Pol, die de tuin van een luxe landhuis aan de Dorpsstraat aan het schoffelen is. „Het is alsof we in een aflevering van Midsomer Murders zitten”, zegt hij. Dat is een Britse detective over misdrijven in een dorpsgemeenschap.

Aan de rand van Rhenoy staat Jan Wiggelinkhuisen (29) achter de balie van Route88, zijn snackbar. Wiggelinkhuijsen heeft zijn hele leven in Rhenoy gewoond, maar is acht jaar geleden naar Leerdam verhuisd omdat de hertenboerderij van zijn familie niet goed liep. In het naast de N327 gelegen Route 88, spitsuur tussen vijf en zeven, wordt volgens hem veel gespeculeerd. „Het lijkt wel Cluedo”, zegt hij. „Was het de pianostemmer met een hamer? Of toch een overval? Een ongeluk?”

De gebeurtenis en de onzekerheid over de dader hebben angst gezaaid in het normaal zo misdaadluwe Rhenoy. In 2015 waren er op deze plek zes misdrijven, blijkt uit de jaarlijkse misdaadmeter van het Algemeen Dagblad. Voornamelijk diefstallen uit of van vervoersmiddelen. Het aantal misdrijven ligt hier traditiegetrouw vér onder het landelijk gemiddelde van 48 gevallen per 1.000 inwoners. Er vond in 2015 geen enkele mishandeling plaats.

Dorpsstraatbewoner Loes van Iersel woont er 45 jaar en kan zich uit die tijd één inbraak herinneren. Van Iersels voordeur bestaat uit twee losse delen. Normaal gesproken laat ze haar sleutel in het bovenste deel zitten. „Sinds vorige week niet meer. Ze kunnen het zo inslaan.” Ook andere inwoners doen hun deuren uit voorzorg nu wel op slot.

In Rhenoy is geen treinstation en de provinciale weg loopt niet door maar langs het dorp. Behalve een snackbar is er een basisschool, een slijterij en een fietsenmaker. Hier komt vooral bestemmingsverkeer. Vorig jaar is het dorp drukker geworden: een nieuwbouwproject met tachtig woningen werd toen afgerond. Alle woningen zijn verkocht. Sommige inwoners vonden het dorp te hard groeien op deze manier.

Oude bewoners en A2-forenzen

Rhenoysen hebben een „open mind”, zegt Kees Froeling (48), die achttien jaar geleden de voormalige brandweerkazerne vlak bij de kerk heeft betrokken. Hij is net de oude banden van zijn Volvo V70 stationwagen aan het opbergen in de achtertuin. „Het is een mix-dorp”, zegt hij. Veel bewoners zijn volgens hem katholiek of protestants en wonen er al lang. De afgelopen decennia zijn er veel „A2-forenzen” bijgekomen, zegt hij.

Ebi Wassenaar was 38 toen ze theologie ging studeren, nadat ze in de gehandicaptenzorg had gewerkt. Tijdens een dorpsbijeenkomst afgelopen zondag sprak burgemeester Miranda de Vries van Geldermalsen, de gemeente waar Rhenoy toe behoort, haar waardering voor Wassenaar uit. De Vries kwam onder vuur te liggen door de besluitvorming rond de komst van een groot asielzoekerscentrum en Wassenaar steunde De Vries.

„Het kán niet zo zijn dat ze in een ruzie is beland”, zegt Alice de Jong (50), die 33 jaar geleden in de Dorpsstraat is komen wonen. Het gezin verkoopt aardappelen aan huis: ‘5 kilo voor 4 euro’. Wassenaar staat volgens De Jong bekend als een zachtaardige vrouw die met iedereen – „gelovig of niet” – een praatje maakt. Ze betrekt „vandaag de dag” bij het geloof, zegt De Jong. Ze kan zich de dienst vlak na de ramp met vlucht MH17 herinneren. „Ze liet tot ons doordringen dat wij het ook hadden kunnen zijn.”