Honden op het spoor en wie ben je nog als je met pensioen gaat

Redacteur Margot Poll signaleert welke boeken er ook nog zijn verschenen en kiest er steeds zes om kort te bespreken.

In de bloemlezing De zwembadpas van onderwijzer, schrijver en politicus Theo Thijssen (1879-1943) staan fragmenten uit zijn bekendste boek, Kees de jongen, over de 12-jarige schoenmakerszoon Kees Bakels uit de Jordaan in Amsterdam. Dat de onderwijzersverhalen nog steeds aanspreken heeft wellicht te maken met het benoemen van complexen die scholieren ook nu zullen herkennen. ,Ik heb vaak erover nagedacht waarin nu eigenlijk die superioriteit van de Bloemstraters boven mij bestond; en steeds kwam ik tot deze zonderlinge conclusie: ze doen nooit iets voor ’t eerst, ze hebben álles vroeger al eens gedaan.’ Het is niet voor niets dat de naam van Theo Thijssen verbonden is aan een oeuvreprijs voor kinder- of jeugdliteratuur die één keer in de drie jaar wordt uitgereikt.

Theo Thijssen: De zwembadpas. Gedundrukt door Van Oorschot, 281 blz. € 24,99

Eén van de winnaars van deze oeuvreprijs is Toon Tellegen die zijn meest troostrijke en bemoedigende dierenverhalen heeft gebundeld in Ik zal altijd. Zo helpt het ‘samen mismoedig zijn’ de mismoedigheid te verlichten. Of neem de somberheid, niemand kan zo somber zijn als de tor die daarom aan alle dieren wil uitleggen wat ‘echte somberheid’ is. Als de muis hem zegt dat zo’n toespraak hem goed zal doen, wordt de tor woedend, want hij zal niet spreken om er zelf van op te knappen. Nu ja, woedend, als je echt somber bent kun je namelijk niet woedend zijn, heeft de muis dan weer geleerd van de mier.

Toon Tellegen: Ik zal altijd. Querido, 96 blz € 9,99

Oncoloog en grondlegger van het VUmc Cancer Center in Amsterdam, dr. Bob Pinedo, is een begrip in zowel Nederland en Curaçao als ook in de Verenigde Staten op het gebied van kankeronderzoek. In De ontdekkingsreis van Bob Pinedo heeft Telegraaf-journalist René Steenhorst de indrukwekkende loopbaan van pionier Pinedo in kaart gebracht. Dat gebeurt aan de hand van vele cases waarbij verschillende vormen van kanker worden behandeld. Dat Pinedo bij de behandelingen soms afweek van de richtlijnen is veel patiënten ten goede gekomen, zo blijkt uit de voorbeelden. Hoewel in veel studies niet gebruikelijk, worden veel patiënten met naam en toenaam opgevoerd. Dat heeft wellicht te maken met vertrouwen en respect voor de behandelaar. In de epiloog stelt de emeritus hoogleraar dat het streven voor de toekomst is kanker volledig te genezen en aan een goede preventie te werken. Er zijn nieuwe methoden in ontwikkeling om de ziekte in een vroeg stadium op te sporen met behulp van lichaamsvloeistoffen als speeksel of urine. Het is zonde dat er geen register in het boek is opgenomen om verschillende therapieën of vormen van kanker, namen van ziekenhuizen en artsen, nog eens op te kunnen zoeken. Het is dan ook geen medisch handboek maar een ‘biografische schets’ van een ‘patiëntendokter en kankerwetenschapper’.

René Steenhorst: De ontdekkingsreis van Bob Pinedo. Prometheus, 279 blz. € 19,99

Schrijver Joris van Casteren reconstrueert in Een botsing op het spoor zeer zorgvuldig een opmerkelijke zelfdoding op de spoorwegovergang in het bos bij Malden: een vrouw, haar dochter en hun vijf honden uit Breedeweg werden in de vroege ochtend van 28 november (2016) geschept door de stoptrein van Nijmegen naar Roermond. Eén hond wist zichzelf in veiligheid te brengen. Van Casteren, bekend om zijn indrukwekkende, beeldende reportages, sprak met àlle mensen die in welke hoedanigheid ook betrokken waren bij het drama. Een hartverscheurend verhaal over wat een spoordood met anderen doet. Of, zoals één van de ‘rauwchauffeurs’ die samen met forensisch rechercheurs zakken met lichaamsresten verzamelde, het samenvat: ‘Als je er te veel bij stil staat ga je er zelf aan onderdoor, daar moet je gewoon voor waken’. De enige die, om redenen van privacy (van de hond), niet gevonden werd bleek de nieuwe baas van de hond. Afgelopen week, toen het boek werd gepresenteerd, heeft een echtpaar zich gemeld en laten weten dat het goed gaat met de getraumatiseerde hond. Te laat voor het boek maar het maakte het verhaal compleet.

Joris van Casteren: Een botsing op het spoor. Querido Fosfor, 103 blz. € 8,99

Bestsellerauteur (Bonita Avenue) Peter Buwalda schreef tussen augustus 2016 en augustus 2017 elke week een column voor de Volkskrant en die zijn nu opgenomen in De kleine voeten van Lowell George. De wereld van Buwalda schiet in rap tempo voorbij: het bezoek aan de Buchmesse in Frankfurt, uitgeverij-perikelen, het onderuit halen van andere schrijvers, eten met zijn jaarclub in een restaurant, het verzeild raken op de Pannenkoekenboot die zonder dat Buwalda het in de gaten heeft werkelijk het ruime sop kiest. En natuurlijk is ook zijn kennis van en liefde voor muziek kort maar krachtig aan het papier toevertrouwd.

Peter Buwalda: De kleine voeten van Lowell George, De Bezige Bij, 223 blz € 16,99

Een andere verzameling verhalen is gebaseerd op ‘radiopraatjes’ van Roland Vonk op Radio Rijnmond in Rotterdam. In Dat moet nog blijken observeert journalist en programmamaker Vonk wat er om hem heen gebeurt en geeft er een persoonlijke draai aan. Wat is er bijvoorbeeld met je gevoel van eigenwaarde aan de hand als dat afhangt van je professionele status? Wie ben je dan nog als je straks met pensioen gaat? Vonk verbeeldt zich hoe hij zal zijn op zijn zeventigste en ziet dan gewoon een oudere versie van wie hij nu is: ‘Een meneer die van muziek en verhalen houdt en die zijn liefde daarvoor graag deelt. Een statusloze oude meneer. Het lijkt me geen ramp.’

Roland Vonk: Dat moet nog blijken. Douane, 281 blz. € 17,50