Opinie

Mij is het onderwijs voorgoed kwijt

Als het onderwijs jonge en bevlogen docenten wil trekken en behouden, moet de werkdruk drastisch omlaag, schrijft Sip Markink.

Foto: iStock

Op dinsdag 28 november bood VO in Actie een manifest aan in de Tweede Kamer, waarin werd gepleit voor minder lesuren bij een voltijdbaan. Dit moet de werkdruk in het middelbaar onderwijs verminderen en het stijgende lerarentekort een halt toeroepen. Ik geef de leraren groot gelijk.

Drie jaar geleden kreeg ik een baan in het onderwijs aangeboden, want er was een docent Nederlands te weinig. Ik had geen ervaring of opleiding, maar het leek me wel leuk. Ik ging aan de slag met een aantal klassen en begon met de lerarenopleiding. Kennis van het vak had ik wel, maar pedagogisch gezien deed ik maar wat.

Ik had in ieder geval veel plezier in het lesgeven. Pubers zijn fantastisch om lol mee te hebben en je kan het vrij makkelijk leuk voor ze maken. Als ik de spelling moest uitleggen, koos ik bij werkwoorden voor ‘instagrammen’ en bij verkleinwoorden voor ‘snapchatfiltertje’, dan letten ze wel op. Ik gaf ze veel vrijheid en dat werkte voor hen en voor mij erg goed. Soms werd daar misbruik van gemaakt en stond er ineens een lelijke piemel op het bord getekend. Maar dan keek ik daarnaar en zei ik: „Ik hoop niet dat de verhouding tussen jouw schacht en testikels er zo uitziet, want dan moet je je zorgen gaan maken.” Dan moesten we weer lachen en was het klaar. Op de opleiding werd er van mijn praktijkvoorbeelden soms schande gesproken, maar effectief was het wel.

Er kwamen ook serieuzere zaken aan bod. Bij een lastige klas kwam het eens ter sprake dat ik op mannen viel. Dat zorgde voor veel onrust, waardoor ik de hele les voorlichting over homoseksualiteit gegeven heb. Na afloop kwam er een meisje naar me toe om te vertellen dat ze een vriendinnetje had. De week erna is ze in mijn les onder luid applaus uit de kast gekomen. Dat is het mooiste wat ik in mijn onderwijscarrière heb meegemaakt. Wat was ik trots op haar. En wat heb ik fantastisch werk, dacht ik toen.

Toch heb ik nu na drie jaar in het onderwijs mijn spullen ingeleverd en zeg ik het werk vaarwel. Werken in het onderwijs heeft namelijk een nare keerzijde, waar ik in de loop der tijd steeds meer tegenaan liep. Er wordt natuurlijk al veel geschreven over de hoge werkdruk en het lage salaris, maar ik dacht altijd: zeik niet zo. Lang heb ik met deze ‘zeik niet zo-instelling’ rondgelopen, tot het niet meer ging. Tot ik weer tot laat in de avond zat na te kijken, tijdens een feestje met een cocktail aan mijn waffel de les voor maandag zat te bedenken en niet kon slapen omdat ik te betrokken was bij een leerling met problemen. Het werk hield nooit op en spookte voortdurend door mijn hoofd. Dat heeft me uiteindelijk opgebroken.

De reden voor die hoge werkdruk is algemeen bekend. Een Nederlandse docent moet veel meer lesuren geven dan het Europese gemiddelde en daar komen de administratie, het eindeloze vergaderen en de extra zaken als ouderavonden nog bij. Dat zijn sowieso de neveneffecten waarbij je het liefst een scheut Amaretto in je kartonnen koffiebekertje zou willen gooien. Maar het hoort erbij en ik deed het allemaal, want als ik ergens werk, wil ik het ook goed doen. Helaas is dat voor velen niet vol te houden. Het is niet voor niets dat het merendeel van de docenten parttime werkt en het burn-outpercentage in het onderwijs het hoogst is. Ik zie om mij heen steeds meer leraren die ziek thuis komen te zitten of het onderwijs vaarwel zeggen.

Datzelfde geldt nu voor mij, omdat de burn-out op de loer lag en er niets meer over was van de bevlogen docent die ik was. Ik zag als een berg op tegen het lesgeven, terwijl ik in het begin nog zo enthousiast was. Nederland kampt met een steeds groter wordend lerarentekort en dat verbaast mij niet. Er moet drastisch iets veranderen wil het onderwijs jonge docenten trekken en behouden. Mij is het onderwijs voorgoed kwijt. Ik hoop dat de politiek ervoor gaat zorgen dat dit in de toekomst voorkomen kan worden. Het verminderen van het aantal lesuren bij een voltijdbaan lijkt me een fantastische eerste stap. Dat zou al zoveel schelen.